Kendi iradesi dışında yaşama zorlanmak insanlık tarihi boyunca süregelmiştir.Edebiyat,sanat,bilim alanında özgürlüklerden yana,muhalif olanlar çoğu kez sürgünlüğü yaşamışlardır.

Erdal Atabek “ sen kendi ülkende sürgünsün “  diyordu.Oysa faşist diktatörlükler dönemlerinde muhalifler sığınmacı kabul eden ülke arar oldular.

Yozgat sürgünü bencileyin Feridun Andaç’ın hazırladığı <sürgünlüğün bin yüzü,sürgünde edebiyatçılar>kitabını okudum.Yöneten,yönetilen kavgasında edebiyatçıların,muhaliflerin umuda yolculukta kaçınılmaz olanı sürgünde yaşamak diyenlere hak verdim.Can yayınlarının düşünce dizisinin 36. okuyuculara benim ülkem değil,benim dünyam;diktatörlük değil demokrasi;tekil değil çoğul;<tarih meşrutiyetlerin,cumhuriyetlerin değil,insanların tarihidir> süreçlerinin özgür birey düzleminde evrensel mesajları…2004 1.basım.2013 Düzce il halk kütüphanesinde tesadüf bu eserle karşılaşma ve okuma.Ve de tanıtabilme,okutabilme.İlginç.Ben bu kitabı nasıl tanıtayım diye zorlanırken Paris’te üç Kürt siyasal kadın aktivistin katledilmesini anımsadım.Yani sürgün kadın siyasetçiler,kendi topraklarından uzakta ve de dünyanın en özgür ülkesinde,hem de Kürt halkının özgürlük mücadelesinin barışa evrildiği bir sürecin öncesinde…

Behice Boran’in sürgünde hayatını kaybetmesini unutmadan iş için,ekmek için,özgürlük için,sevda için tarafım diyorsan barışa,sevgiye sürgünde de kanat açanları tanımak gerekiyor.Yaşananların öyküsünü okurken savaşa karşı mücadelenin barışa ve özgürlüğe yönelmesine destek olurken  bir kere daha umudumuzu çoğaltıyoruz.Evet<ölmeyecem,öldürmeyecem,kimsenin askeri olmayacam> diyenlere ne mutlu…İşte sürgünde yaşayanların yaratım çabaları,şiddetin,baskının,zulmün yok edilmesi uğruna kaybedilen ömürler,sıkıntılar…Ve de  edebiyata,sanata yansıyan eserler…

Yaşantımızın,sorumluluğumuzun,vicdanımızın onaylamadığı<güvercin tedirginliğini>yaşayan dost insan Hrant Dink’i unutacak mıyız?Katilleri besleyen,terfi ettiren yüksek yapılar,derin görevliler,görünen devlet güçlüleri,ırkçı,milliyetçi ideolojiler…Kitap bizleri dünyanın birçok kentlerini de gezdiriyor.En iyisi sürgündeki yazarlardan bir kaçını yazarsam tanışma,okuma isteği çoğalabilir.<Kendi kendinin sürgünü>İlhan Berk,Sürgün ve Yazın Nedim Gürsel,Sürgün her zaman yalnızdır;Afşar Timuçin,Yazmaya sürgünde başlamak;Oya Baydar.Bir hüzündür ayrılık;Mehmet Uzun.Sürgünlüğün izinde;Feridun Andaç.İspanya’dan kaçmak;Albert Bensoussan.Vahşi ülke;Ovidus.Sürgünlük sözleri;Rafael Alberti.Kaptanın mısraları;Pablo Neruda.Dostoyevski ve ölü bir evden hatıralar;Birsen Karaca.Memleket hikayelerinin tersi ve yüzü;Uğur Kökden.Sürgün ve sürgün edebiyatı;Julio Cortazar.İyi okumalar,güzel dostluklar…<Savaşsız bir dünyanın mimarları askerlik hizmetlerini reddeden gençler olacaktır.>Albert Einstein.