Mehmet ALTAN
Basın tarihini yazarken zaman zaman da günümüzün basın tarihini oluşturan Silivri Notları’na bir paralel çiziyor, geçmiş ile günümüz arasında kolan vuruyorum.
Bir yanım 1930’lar Türkiye’sinde, diğer yanım 2017 Silivri’sinde kalıyor.
Özgürlüğümü gasp ettiklerinin 174. günü, 3 Mart 2017’ye denk gelmiş. Günlerden Cuma imiş. Bu bilgileri tepesine yerleştirdiğim A4 kâğıda ilk not olarak “27 Şubat günü “leyleklerin dönüşü” yazmışım…
2 numaralı notumu da 3 Mart’ta yazıp, CNN’deki “Ondan Sonra” programında Ahu Özyurt’un AİHM’in Ahmet ile benim bırakılmamı istediğine dair haberini kaydetmişim.
3’üncü sıraya tırnak içinde büyük harflerle “MAZGAL” yazmışım. Mazgal , hücrenin demir kapısının üzerinde dışarıdan açılan ve bizlerin dışarıyla temas kurmasının tek iletişim hattı olan kapak.
Ardından Diyanet TRT’de öğle saati 13’te rastladığım, yapımcı Pınar Şenel’in Yaşar Kemal belgeselini not etmişim, altında Yaşar Kemal’in iki kitabının adı var: Ağrı Dağı ve Hayat Ağacı… Bir de gene tırnak içinde küçük harflerle “ruhun ölümsüzlüğü” yazmışım.
Aynı not hizasında çizgiyle ayırdığım ikinci kısımda Doğu Beyazıt’taki İshak Paşa Sarayı üzerine bazı bilgiler var. Saray 1784’te bitmiş, mimarı bilinmiyor, 130 taş ustası çalışmış. Altına da gene tırnak içinde Mimar Turgut Cansever’in muhtemelen programda duyduğum bir sözünü not almışım: “İslam mimarisi sükûnet içinde harekettir.”
***
“Güneş ilk kez avluya, yürüdüğümüz betona kadar uzandı, indi.” Bu, esaretin 174. gününde aldığım ve beş ile numaraladığım bir not…
Hemen altında da altıncı sıraya “uçuş böceği, karıncalar” ibaresini iliştirmişim. Hücrede o sabahki canlı dostlarımız herhalde…
***
3 Mart 2017’den 2 Nisan’a kadar hiç not almamışım.
2 Nisan Pazar günü üç sayfa yazmışım.
İki sayfası hücre duvarındaki Diyanet Takvimi’nden kopardığım birikmiş sayfaları gözden geçirirken geçmişin izlerini taşıyan tarihlere ait notlar. Bazılarının yanında da “Beton Çiftçisi” ibaresi var. Bu, benim bu beton yığını içinde toprakla ilgili bilgilerimi takvim yapraklarındaki hatırlatmalar üzerinden tazelediğim hüzünlü bir oyun. Taş duvarların arasında hayalî bir doğa yaratma çabası.
“Atmadığım son bir iki aylık takvim yapraklarını yeniden gözden geçirmek istedim. Hapishanede ileriye doğru yürüyüş ağır ve yeknesak.
İhtiyaç duyulan yaşam sevinci anılardan, geçmişten, bir önceki yaşamdan sağlanıyor.
Ağır akan ve sınırlı yaşamı zenginleştirmek için hafızanın çağırdığı her şeyi de gıdım gıdım, babamın değişiyle akide şekeri emer gibi damıtarak düşünüyor ve bilincin sihrini de katarak yeniden inşa ediyor, yeniden yaşıyorsunuz.”
***
Şubat takviminden dört tarihi not etmişim :
-- 17 Şubat: 1. İktisat Kongresi (1923), Medenî Kanun’un kabulü (1926)
-- 19 Şubat: Çanakkale Savaşı’nın başlaması
-- 23 Şubat: Hendek Savaşı (627)
---27 Şubat: 2. Cemre (suya). Tabii, bu tarihin yanına “Beton Çiftçisi” ibaresini iliştirmişim.
***
Mart takviminden aldığım notlar daha uzun.
-- 1 Mart: Yeşilay Haftası (4-7 Mart), Deprem Haftası (4-7 Mart)
-- 3 Mart: Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluşu
-- 7 Mart: Bağ budama zamanı, bunun yanına “Beton Çitçisi” yazmışım.
-- 8Mart: Dünya Kadınlar Günü, Bilim ve Teknoloji Haftası (8-10 Mart)
-- 10Mart: Telefonun icadı (1876)
-- 11Mart: Kocakarı soğukları, Berdü’i-Aziz Eyyamı Husüm (11-17 Mart); 11Mart tarihli takvim yaprağının yanına da “Beton Çiftçisi” yazmışım.
-- 14 Mart: Bedir Savaşı (624), Tıp Bayramı, Ruûmî yılın başlangıcı, Rûmî Takvimin kabulü (1840), buraya da “zaman kavramı” notu düşmüşüm.
-- 17Mart: Kocakarı soğuklarının sonu, buraya da “Beton Çiftçisi” yazmam gerekirken atlamışım.
-- 18 Mart: Çanakkale Zaferi (1915), Şehitler Günü, Dünya Yaşlılar Günü ve Haftası (18-24 Mart)
-- 19 Mart: Birinci Osmanlı Mebûsan Meclisi’nin Açılışı (1877)
-- 20 Mart: Hamsin’in sonu. Tabii hamsinin ne olduğunu bu takvimden sonra öğrendim. Hamsin, Kuzey Afrika’da ile Arap Yarımadası’nda ve özellikle Mısır, Libya kıyılarında görülen, genellikle ilkbahar mevsiminde esen kuru, sıcak ve kum taneleri içinde barındıran bir rüzgâr türü….
***
-- 2 Nisan tarihli Silivri notlarımın üçüncü sayfası da aynı minvalde seyrediyor; tarihler düşerek hayatla bağımı sıkı tutmaya uğraşıyorum.
-- 21 Mart: Dünya Ormancılık Haftası (21-26 Mart ), tabii yanında “Beton Çiftçisi” ibaresi bitişik… Gene aynı gün Uluslararası Irk Ayrımı ile Mücadele Günü ve tabii İlkbaharın Başlangıcı (Nevruz).
-- 22 Mart: Tam bir “Beton Çiftçisi” günü çünkü hem Dünya Su Günü hem de Mart Dokuzu Soğuğu ve Fırtınası var…
-- 23 Mart: Ortaokuldan beri hafızama nakşedilmiş olan Uhud Savaşı (635), Said Nursî’nin Ölümü (1960) ve Dünya Meteoroloji Günü…
-- 26 Mart: Çaylak Fırtınası, tabii ki “Beton Çiftçiliği” yapan benim için önemli…
-- 27 Mart: Kütüphanecilik Haftası (27 -2 Nisan)
-- 29 Mart: Üç ayların başlangıcı.
-- 30 Mart: Regaib Kandili, Ağaçların Yeşermeye Başlaması ve Fırtına. Tabii ki yanında “Beton Çiftçisi” ibaresi var.
--31 Mart: 2.İnönü Zaferi (31mart-1 Nisan 1921)
Son kayıt düştüğüm takvim yaprağı da 1 Nisan 2017… Kanser Haftası’nın başlangıcı…
***
İki yıl önceki Silivri’deki Nisan ayı notlarındaki bir sonraki durağım 9 Nisan Pazar günü olmuş. O tarihte hapiste yedi ay bitmiş, daha 14 ay yatıracaklarından habersizim…
Notumun ilk satırı şöyle :
“Sakin bir gün, yağmur zaman zaman çiseliyor, sonra kesiliyor. Hava kapalı.”
***
Ve sonra şöyle devam etmişim:
“Bir saat yürüdüm. Çay içmeye ara verdim. Televizyonda dolanırken ‘Çok Gezinti -Teve 2’ programında Oxford-Cambridge programına rastladım. ‘İnsanlıkla’ karşılaşmış gibi oldum, içime bir ferahlık doldu.
Oxford -Cambridge’e yıllar yıllar önce gitmiştim, bir de kulelerden birinde şemsiyeli bir resmim vardı.
Harry Potter burada çekilince Oxford’a daha popüler ve güncel bir boyut, daha magazinsel bir boyut gelmiş ama ben oralarda değilim. İlk gezdiğimde de huşû içinde vurulmuştum, şimdi de beni aldı götürdü.
ABD’de de, 28 Şubat rüzgârları beni Harvard’a attığında Oxford-Cambridge’i fazlasıyla anımsardım.
Çünkü Harvard buranın bir tıpkı basımı, eski geleneğin devamı gibiydi, isimler, gelenekler hep İngiltere’yi, Oxford-Cambridge’i çağrıştırırdı.
Üniversitelere hep meftûnum.
Silivri’de insanlığın yok edilemez abideleriyle rastlaştığımda mekânsız bir özgürleşme hissine kapılıyorum.”
***
Yukardaki sayfanın yanına “1071’de yapılan Oxford Kalesi sonraları zindan olarak kullanıldı” diye bir çıkma yapmışım.
***
14 ila 15 Nisan notları bir arada ve çok kısa, birer cümle…
14 Nisan Cuma yazıp altını çizmişim, hemen altında üç kelimelik bir ibare var:
3 Kez Müebbet…
15 Nisan’ın yanında da “haber gazetelerde” notu var…
Sayfanın geri kalan kısmı boş…
***
14 Nisan günü savcı iddianamesini mahkeme göndermiş, üç kez müebbete mahkûm edilmemi istiyor; "Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs” etmişim. "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs “ etmişim. "Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs” etmişim…
Anladık hukuk yok ama utanma da kalmamış…
***
16 Nisan Pazar…
Referandum günü… Bir satır yazmışım. Orhan Karaveli’yi Halk Tv’de Liz Taylor’u anlatırken yakalamışım. Orhan Karaveli’ye rastlamak eski anıları çağırmış. Babam Sağmalcılar Hapishanesi’nde yatarken Galatasaray Lisesi’ndeki geleneksel pilav gününde bir heyet dayanışma adına eve pilav getirmişti, onlardan biri de Orhan Karaveli’ydi. Kâğıda “Babam\Galatasaray Pilav Günü” diye not düşmüşüm.
Altında “Tutuklu/12 Mart 1971” tarihi…
O da herhalde babadan oğula, yazıya ve düşünceye olan düşmanlığı anımsamak için bir hafıza notu…
***
Bugün 17 Nisan 2019,Carsamba…
Tam iki yıl önce 17 Nisan 2017, Pazartesi Ggününe denk gelmiş… Kısa bir not yazmışım :
“İlk kez avluya sabah saat 8:15’te bir kuş geldi. Çok az durup gitti. Redingot giymiş gibiydi. Arkaya uzayan bir kuyruğu vardı. Siyah beyazdı.
Heyecanlandım, sevindim, mutlu oldum. Bu yaşta bir kuş görüp, bunca sevinmeme de sevindim aslında.”
Yazarlar
-
Yıldıray OĞUR"Aynılar aynı yerde ayrılar ayrı yerde” iyi mi oldu? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANİçimizdeki Osmanlıya çok iyi gelir... 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolÖzerk üniversite? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezGürlek’ten ekranda iddianame savunmasıyla ‘önyargılama’ 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUKomisyon raporu yazılamıyor… Sebep ne? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENTürkiye adına şık görüntüler değil 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları












































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
16.01.2026
7.01.2026
6.01.2026
5.01.2026
3.01.2026
26.12.2025
27.11.2025
25.09.2025
17.09.2025
10.09.2025