Cemil ERTEM
Biz bayram tatilindeyken dışarıda Obama’nın Cumhuriyetçileri haklaması dışında pek kayda değer bir gelişme olmadı. Şuna dikkatinizi çekerim; ABD’de borç tavanı sorununun-geçici de olsa- çözülmesiyle Fed’in tahvil alımını durdurmayı, daha da, erteleyeceği ve bu ertelemenin en az 2014’ün ilk çeyreği sonuna kadar devam edeceği beklentisi ağırlık kazandı. Ayrıca Dallas Fed Başkanı Fisher gibi radikal genişleme karşıtlarının da sesleri eskisi gibi yüksek çıkmıyor. Fed içindeki başkanlık yarışı ve buna bağlı çalkantı da, Cumhuriyetçilerin hükümeti kilitleme hamlesinden bağımsız okunmamalı. ABD’deki anlaşmaya bağlı olarak dolar, euro ve altın karşısında değer kaybetti ve ABD hisseleri, başta teknoloji şirketleri olmak üzere, hızla yukarı çıktılar. Aslında bu hafta sonu oluşan bu veriler bize yalnız anlık bir durumu değil, önümüzdeki ağırlıklı trendi de gösteriyor.
Bundan sonra, ne tür analiz yaparsanız yapın her şey bu genel trend çizgisi etrafında dolaşıp duracak. Yani ABD tarafında, düşük faiz ve dolar, teknoloji şirketlerinden başlamak üzere başlayan toparlanma ve buna bağlı yeni bir finans yapılanması, sürecin belirleyeci unsurlarından birisi olacak. Avrupa’nın bu kadar yüksek bir euro ile devam etmesi mümkün değil, burada Almanya’da yeni hükümet bekleniyor ama Almanya’da ne olursa olsun, Merkel’in, bir önceki dönemde, söyledikleri ve yaptıkları üzerinden şekillenecek bir Avrupa’yı artık kimse düşünmesin. ABD’de şimdilerde gördüğümüz mücadelenin daha şiddetlisine AB içinde de tanık olacağız. Ekonomi politikalarından, genişleme stratejisine değin bir çok temel başlık Türkiye’yi de içine alarak önümüze gelecek.
ABD’de ilk raundu kaybeden neoconlar, Türkiye ve Ortadoğu çemberini elden bu kadar kolay çıkarmayacaklar.
Şunları artık rahatlıkla iddia edebiliriz: 1) Mayıs ayında başlayan operasyon, Fed’in genişlemeyi durdurma söylentilerinin yayılması ile başladı. Bernanke’nin ortada-durumu idare eden- konuşmaları bile genişlemenin yakında biteceği yorumları ile harmanlanıp verildi. Böylece gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışı ve mini kriz çevrimi oluşturulmaya çalışıldı. Bu operasyon, doların ve ABD faizlerinin yukarı çekilmesi ve bir nevi dolar revalüasyonu idi. Doğuyu ilkönce ekonomik sonra da siyasi olarak istikrarsızlaştırmak istediler.
2) Obama yönetimi, bu küresel operasyonu farkına vardığında, operasyonun başladığı yer olan Fed’e yöneldi; Başkan olarak, Summers’ın çekilmesini sağlayıp genişleme konusunda daha kararlı Yellen’i işaret etti. Ve Fed’in çark etmesi sağlandı.
3) Cumhuriyetçiler, son silah olarak hükümeti kilitledi. Ancak bu, Obama’nın işine geldi; bu durum, ABD’nin aslında borçla dönen bir ekonomi olduğunu gösterdikçe, Fed’deki genişleme yanlısı kanadın haklı olduğu da ortaya çıktı.
4) Cumhuriyetçi kanat bu süreçte yalnız Fed içinde ve ABD’de kaybetmedi; Ortadoğu ve Türkiye konusunda da kaybettiler. Obama-Ruhani görüşmesi tam bu sıralarda oldu.
Netanyahu’nun Charlie Rose’a cevabı...
Burada benim dikkatimi çeken bir ayrıntı daha var; onu da aktarmak istiyorum; sanıyorum 3 Ekim günüydü; Charlie Rose’un ünlü mülakat programının konuğu İsrail lideri Netanyahu idi. Charlie Rose, Netanyahu’ya o can alıcı soruyu sordu: ‘ Her şey tamam da hala Filistinlilere ait yerleri, İsrail yerleşimcileri bahane ederek, onları oraya zorla yollayarak işgal ediyorsunuz; bu devam edecek mi? Netanyahu; bizim Filistinlilerle bir sorunumuz yok, ama biz oralarda olmasak İran olacak, yine Filistinliler olmayacak, Hizbullah kampları olacak, bize bunun olmayacağı garanti edilsin boşaltalım’ anlamına gelecek şeyler söyledi. Batı Şeria ve Gazze’de sürekli genişleyen İsrail yerleşim bölgeleri, Netanyahu’nun Likud Partisi döneminde Doğu Kudüs’e de sıçradı. İsrail’in, Cenevre sözleşmesinin 49. maddesini de ihlal eden bu de facto militarist durumunu, Netanyahu İran tehdidiyle açıklıyor; Filistin meselesini tali plana atıyor.
İran yeni bir yol arıyor...
Şu unutulmamalıdır, İran açık bir toplum ve ekonomi olmadıkça Türkiye ile ilişkileri, hiç bir zaman, şimdikinden iyi ve grift olamaz. Ama son aylardaki işaretler de gösteriyor ki, Ruhani, ambargoyu hafifletecek yeni bir açılım arıyor. Çünkü İran ekonomisi artık kondisyonu tükenen, koşmaya mecali kalmayan bir futbol takımı gibidir. Öte yandan İsrail’de, yeni Ortadoğu’da, eski politikalarla gidemeyeceğini biliyor. Suriye düştükten sonra sertlik gerekçesi için elinde yalnız İran kalacak, İran’da dışa açılmayı seçerse İsrail çok güç durumda kalır. Böyle olunca İsrail, ‘bizim için artık Suriye’de olamadığına göre tehdit İran’dır, burayı halledin, Filistin meselesi çözülsün diyecektir.’ Netanyahu’nun Rose mülakatında söylediği budur.
Peki İran, o eski İran olmazsa, küresel ekonomiye enerjiden başlamak üzere dahil olmaya karar verirse, tedrici de olsa kapılarını açarsa karşımızda nasıl bir dünya olur; bu dünyada Merkeller, Bush gibiler, general eskileri, Baas özentileri, silahçılar, kafatasçı ulusalcılar olur mu? Şunu da söyleyelim; hem İsrail kökenli Yahudi sermayesi hem de İran kökenli sermaye artık eski ticari ve finansal çevrim üzerinden ellerindeki birikimi değerlendiremiyorlar. Burada Türkiye’ye ihtiyaçları var; Rus oligarklarla yaptıkları ortalıklardan çok ağızları yandı. Bu sermaye çözülüp Türkiye’ye geliyor.
Tekere çomağı kim sokuyor?
Burada Türkiye, küresel neocon çetesinin ve buraya dayanan finansal-sinai oligarşinin tekerine çomak sokuyor. İsrail’den İran’a değin çıkar işbirliği yapan ve Türkiye üzerindeki mümessilleri ile Almanya’ya kadar uzanan bu yapı, Türkiye’de bazı kurumların gerçek işlevlerine kavuşması ile deşifre oluyor, kirli politikaları açığa çıkıyor. Yapılan provokasyonlar, mali operasyonlar bunların istasyonları saat saat raporlanıyor. Küresel neocon çetesinin Türkiye ayağı da, İran ayağı da, İsrail ayağı da deşifre oluyor... Tek bir İsrail, tek bir İran olmadığı ortaya çıkıyor.
‘Hakan Fidan neden hedefte’ diye mi sordunuz?
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
25.10.2018
24.10.2018
18.10.2018
17.10.2018
25.09.2018
21.09.2018
18.09.2018
11.09.2018