Son günlerde döviz fiyatlarının artacağı söyleniyor. Dünyayı yönettiği ileri sürülen yatırımbankası Goldman Sachs “geçen aylarda Türk parasının güçlendiğini, Mayıs 2013 ile Ocak 2014 arasında gördüğü kayıpların yüzde 40’ını telafi ettiğini, liranın yüzde 5,5 oranında aşırı değerli olduğunu, bu güçlenmenin sürdürülebilir olmadığını” ileri sürüyor.

Banka, bu beklentisini doların küresel düzeyde güçleneceğine bağlıyor.

Ve Türk parasının önümüzdeki 6-12 ay içerisinde değer kaybedip 2,5 lira olacağınıtahmin ediyor.

Peki, böyle bir tahmin gerçekleşir mi? Dalgalı kur rejiminde, bir iç ya da dış şok hâlinde böyle bir tahmin gerçekleşebilir. Ama dolar kurunun 2,5 lira düzeyinde kalması ekonomik verilere bakıldığında pek mümkün görünmüyor.

Niçin mümkün görünmüyor? Çünkü bu ülkenin para arzı artışlarına baktığımızda; dar tanımlı para arzı bu yılın ilk üç ayında yüzde 2,5 oranında geriledi.

Geniş tanımlı para arzı ise yüzde 1,5 oranında çoğaldı. Toplam kredi hacmi bu yılın ilk üç ayında sadece yüzde 2,5 oranında arttı.

O hâlde Türk parası bulmanın zor olduğunu düşünerek, döviz kurlarının hızla yukarı doğru gitmesi hâlinde orada tutunması pek mümkün görünmüyor.

Bu arada hemen belirtelim Merkez Bankası tüketici fiyatları bazlı reel kur endeksi 102, üretici bazlı reel kur endeksi 101 düzeyinde bulunuyor.

Ne anlama geliyor peki bu düzeydeki reel kur endeksi?

Şu anlama geliyor. Türk parasının günlük alım- satım değerinin enflasyondan arındırılmış kur düzeyine yakın olduğunu gösteriyor bize.

Zaten bu nedenle, bu yılın ilk üç ayında ihracatın arttığını, ithalatın azaldığını söylemek herhalde yanlış olmaz.

Gelelim döviz kurlarının artışını engelleyen diğer nedenlere... Yılın ilk iki ayında cari açık geçen yılın aynı dönemine göre 2,8 milyar dolar azalarak 8,1 milyar dolara geriledi.

Unutmadan, ödemeler bilançosundaki önemli bir ayrıntıyı belirtmekte fayda var. Geçen yılın ilk iki ayında 1,8 milyar dolar olan doğrudan yabancı sermaye girişleri bu yılın aynı döneminde 2,3 milyar dolara yükseldi.

Bu arada net hata noksan ya da nereden geldiği bilinmeyen dövizler, geçen yılın ilk iki ayında 1,9 milyar dolar çıkış gösterirken bu yılın aynı döneminde 4,4 milyar dolar giriş gösteriyor.

Yine Merkez’in altın dâhil rezervlerinin 4 Nisan 2014’te 125,2 milyar dolar olduğunu belirtelim. Bu rezerv tutarı 125 milyar dolar olan kısa vadeli dış borcu ve altı aylık ithalatı karşılayacak düzeyde bulunuyor.

O hâlde, Merkez Bankası rezervleri istenen küresel kritere uygun olduğundan, rezervlerden kaynaklanan bir kırılganlık olmadığını söyleyebiliriz.

Anlayacağınız, doların 2,5 lira olması için henüz ekonomik anlamda bir neden yok ortada.

suleymanyasar34@gmail.com