D.Acemoğlu ile “M.Kemal’in Askerleri” arasındaki tartışmalara dikkat ediyor musunuz!!.[1] 

“Bilişsel doğa bilimlerinin” yanı sıra bugün artık bir bilim dalı olarak “Bilişsel psikoloji”den bile bahsedilebiliyor da, neden acaba halâ “Bilişsel toplum bilimi” ya da “Bilişsel tarih bilimi” diye bir şey yok?.. Neden halâ bu kavramları kullanmaktan çekiniyoruz?..

Aslında soru şudur: Tarih nedir?..Tarihi bilmek ne demektir?..

“OSMANLI’DAN BU YANA TÜRKİYE’DE KAPİTALİZMİN GELİŞME DİYALEKTİĞİ”-  Bilişsel Tarih ve Toplum Biliminin Esasları-  şöyle başlıyordu: (https://www.aktolga.de/z9.pdf )

“Büyük tabloyu ortaya koyarak başlıyoruz...

Daha önce koordinat sistemi konusunu şöyle ele almıştık:[2]

Koordinat sistemi (KS),  belirli bir bilginin bir madde-enerji yoğunluğu olarak (yapı) gerçekleştiği her A-B sisteminde, sistemi oluşturan parçaların (şekilde A ve B) her birinin, kendi içinde sistem merkezini temel alan bir  sıfır noktasına göre, ve de    aradaki ilişkiden kaynaklanan sistemin merkezinde bulunan (Şekilde C) sıfır noktasına göre, birbirlerini ve aradaki ilişkiyi  uzay-zaman  koordinatlarıyla  tanımlayarak  ifade edebilme şeklidir...

-Bunlardan birincisi, az önce de ifade ettiğimiz gibi, A-B ‘nin sistem merkezini temel alan KS dir. Bu durumda  A ve B karşılıklı ilişkilerini ve bu ilişkiler içinde gerçekleşen varoluş hallerini-hareketlerini sistem merkezini (C) temel alan  bir KS‘ne göre belirleyerek ifade ederler. Sistemi-bütünü meydana getiren unsurların karşılıklı ilişkilerini-etkileşmelerini ve hareketlerini,  birlikte yaratılan ortak bir zeminin uzay-zaman  koordinatlarıyla tanımladıkları  varoluş zeminidir bu... İşte, bu çalışmada,   “bilişsel tarih ve toplum bilimi” derken  bizim durduğumuz yer  -tarih ve toplum anlayışımızın referans noktası-  bu olacaktır...

-Bunun dışında, “duygusal tarih ve toplum” anlayışlarına zemin teşkil eden ikinci ve üçüncü KS‘leri ise, sistemin içinde birbirinin “karşıtı” konumunda olan A ve B ‘nin  her birinin geçmişte ve yaşanılan anın içinde yer alan olayları ve süreçleri   o anın gerçekliği içinde durdukları yeri esas alarak “kendi açılarından”  değerlendirmeye çalışmalarının ürünü olur. (Daha başka bir deyişle, sistem içi unsurların, “dünkü çamaşırlarını kurutabilmek için bugünün güneşiyle” kendilerine yapay-duygusal bir tarihsel zemin yaratma çabalarının ürünü olur!). Bu durumda, karşılıklı etkileşme -etki, tepki ilişkisi- içinde duygusal düzeyde birbirlerini yaratarak gerçekleşen bu iki unsurdan her biri, yaşanılan süreci ve bu sürece bağlı olarak ortaya çıkan toplumsal  sonuçları sadece bugün durdukları yerden kaynaklanan kendi bireysel-sübjektif varlıklarını, kimliklerini temel alan KS‘lerine göre  değerlendirirler... 

Evet, tekrar en baştaki soruya dönüyoruz:  Neden  “bilişsel toplum bilimi” ya da “bilişsel tarih bilimi” diye bir şey yok?.. Neden halâ bu kavramları kullanmaktan çekiniyoruz?..  

Çekiniyoruz, çünkü  yaşamı devam ettirme mücadelesinde işin ucu yaşanılan  ana ilişkin çıkarlarımıza dayanıyor!.. İşte bu yüzdendir ki, bugünü olduğu gibi  geçmişi de “dünün bugünün  içinden çıkıp geldiği” ilkesine dayanarak   bugün durduğumuz yeri esas alarak -ona eklemleyerek- değerlendirmeye, ele almaya çalışıyoruz! Tabi bu durumda herkese göre farklı bir tarih anlayışı ortaya çıkıyor!..

İdeoloji denilen şeyin özü budur işte! Daha önce “ideoloji nedir” sorusuna şöyle cevap vermişiz: https://www.aktolga.de/m58.pdf

“İdeoloji, sınıflı toplumlarda, toplumsal sınıfların, ya da kendisi de bir sınıflı toplum gerçekliği olan bir devletin, yaşamı devam ettirme mücadelesinde olaylara ve süreçlere, dış dünyaya, toplumdaki diğer sınıf ve tabakalara, veya başka toplumlarla olan ilişkilere kendi bireysel varoluş eksenini-„kendinde şey“ olarak „kendisi için“ varlığını-temel alan bakış açısıdır. Daha başka bir deyişle, toplumsal sınıfların ve devletin dış dünyaya ve kendilerine kendi varoluş zeminlerine yerleştirdikleri koordinat sisteminden baktıkları zaman görünenlerin (ortaya çıkan düşünce ve fikirlerin)  paradigmal dünya görüşüdür.”

Evet, İDEOLOJİK TARİH VE TOPLUM BİLİMİ ANLAYIŞI MI, YOKSA BİLİŞSEL TARİH VE TOPLUM BİLİMİ Mİ tercih sizin!.. [3]