Abdurrahman Dilipak
Bugün gündemi biraz değiştirelim. Hayat devam ediyor. Aslında süreçle ilgili mevcut günle ilgili söyleyecek daha çok söz var.
2018’deyiz. 2023’e 5 yıl kaldı. 2025’e 7 yıl kaldı. Şunun şurasında 2,5 ay sonra 2019. Bugün 29 Muharrem 1440 yani Hicri yılın 29. günündeyiz. 10 Ekim Sefer ayının 1. günü oluyor.
Bakalım Kasım’da ne olacak. Ardından Aralık. Yeni yıl hoş olmayan sürprizlerle gelecek sanki.
İnsanlığın, dünyanın geleceğine ilişkin bir sürü yorum yapılıyor. Yeni bir dünya savaşına, Globalizme, “Tarihin sonu”nu getirecek bir “medeniyetler arası çatışma”ya, kapitalizmin çöküşüne, tek kutuplu bir dünyaya ilişkin bir sürü iddia sözkonusu. Bu iddialar din, tarihin akış yönü, ekonomi, politika, ideoloji ile delillendirilmeye çalışılıyor.
Bu belirsizliklerle dolu geçiş sürecinin sonunda, eğer gerçekten insan yeniden karasabana dönmeyecekse bugüne hiç benzemeyen yeni bir dünya ile karşı karşıya kalacağız.
Eğer kitlesel bir yıkım yaşanmayacaksa, 2025’de dünya “Digital devrim”le tanışacak.
Digital devrim her şeyi radikal bir şekilde etkileyecek. Din algısı, devlet, demokrasi, ekonomi, beslenme alışkanlıkları, sağlık, eğitim, haberleşme, ulaşım, barınma, kent, siyaset, üretim-tüketim ilişkileri, her şey değişecek.
Biz e-devlet, e-belediye derken e-demokrasi geliyor. Avatarlar, Humonoidler, insansız, robotik sistemler insanların yapacağı birçok şeyi insanların elinden alacaklar.
Savaş teknolojisi insan hayatı için çok ciddi riskler oluşturduğu açık bir gerçek. Konvansiyonel savaş teknolojisinin yerini, nükleer silahlar, biyolojik silahlar, kimyasal silahları da gördük. Şimdi sıra siber silahlara, savaşlara insansız savaş araçlarına geldi.
Uzaydaki yarış, aslında artık aynı zamanda bir güvenlik sorunu haline geldi. Uzay bütün dünyayı büyük gözaltına dönüştürdü.
Öte yandan GENOM alanında çok önemli ilerlemeler sağlandı. Konu sadece geni ile oynanmış bitki ya da hayvanlarla sınırlı değil. Koyun Dolly’nin klonlanması aynı zamanda hayvanlarda insanlar için yedek organlar üretmenin yolunu açtı ama öte yandan, insan ve hayvan arası canlı organizmalar üretilebilecek.
İnsanımsı robotlar ya da robotumsu insanlardan daha dikkat çekici bir durumla karşı karşıyayız. Mesela tavşan gibi üreyen, koyun gibi büyüyen, insanımsı bir zeka ve öğrenme kabiliyetine sahip, radyasyona dayanıklı 20 yıl ömrü olan canlılar üretip, bunları belli bir iş alanında istihdam etmek, ya da organları için kullanmak mümkün olabilecek.
Jetgiller artık çocuklar için bir çizgi film karakteri değil. “Dronoto”lar bu yıl sonu piyasaya sunulacak. Uçan otomobiller evlerinizin çatısına konacak ve artık “otopark” bodrum katta değil, çatı katında olacak. Peki buna hazır mısınız!
Peki, elektrikli, şoförsüz otomobiller geliyor. Taksi şoförleri ne yapacaklar?
Taksi şoförlerinin umurunda değil. İHA’ların açtığı kapıdan siviller de geçecekler. UBER’e karşı çıktıkları gibi Dronoto’lara karşı da direnebilirler mi dersiniz.
Tamam şoförlerin umurunda değil de. 2025’de bugünkü Media da olmayacak. Peki bizim yazarlarımız, yayıncılarımız bu duruma ne kadar hazır.
Humonoidler, tanımlanmış işlerin çok büyük bir kısmını daha ucuza ve çok daha mükemmel bir şekilde yapabilecekler. Okul da değişecek. Şoförler gibi, öğretmenler için de büyük ölçüde “tarihin sonu” olacak. Humoniodler doktorlardan daha hızlı, daha doğru ve daha dürüst teşhis ve tedavi yapabilecek. Avukatların, savcıların aylar süren hazırlıklarını yapay zekalı Humonoidler, çok daha kapsamlı bir şekilde, dakikalar içinde yapabilecek!
Yazılım yapan robotlardan söz ediyoruz. Yine de işin başında insanlar bulunsa bile, onlara karar verme süreçlerinde bu sistemler danışmanlık yapacak. Yani insan mı robotu yoksa robot mu insanı yönetecek, bu konuda işler biraz karışacak.
Daha önce de yazmıştım, eğitimde öğrenme konusu çok farklı metotlarla karşılanacak. Manyetik rezonans, ipnoz, subliminal ve e-water ile beyne yükleme ile öğrenme gaye ve yöntem olarak değişecek.
İstediğinizde anında ulaşabildiğiniz bilgileri öğrenmek için çaba gösterir misiniz? Cep telefonları artık sadece telefon değil. Glass teknolojisi ile giyilebilir bilgisayarlar hayatımızı her anlamda radikal bir şekilde değiştirecek. Kol saatiniz vücud ısınızı, nabzınızı ölçüyor ve size sağlığınızla ilgili uyarılarda bulunabiliyor. Ama daha ileri uygulamalar var. Deri altına yüklenen Chiplerden, göğüs kafesi boşluğuna yerleştirilen ve cep telefonunuzla entegre çalışan mini bilgisayarlarla çok farklı uygulama alanları ile tanışacağız. Artık deri altına enjekte edilen likit Chip’ler üretiliyor ve uygulanıyor. Deri altına yerleştirilecek RfID çipler, bilimkurgu fikirlerinden birinin daha gerçeğe dönüştüğünü gösteriyor. Hatta beyine çip yerleştirme noktasına geldi bu iş.. “Biyonik robot”a dönüşüyoruz farkında olmadan.
Antik inançlar, gelenekler, yeni cemaatler bu süreçte yeniden hayata dönebilir. Yani sadece dinozorlar yeniden hayata dönmeyecek, geçmişte olan her şey yeniden hayat bulabilir. Şimdiden aramızda Şamanistler dolaşmaya başladı bile.
Dünya bilgiye dayalı birçok provokasyona açık hale gelecek.
Batılı bir profesör, “Zenginler belki de 200 yıl sonra ölümsüz sayborg’lar haline gelecek” diyor. Yani bu iş insan vücuduna yerleştirilen çiplerin, implantların yapay zeka ile donatılmasından daha öte bir şeyden söz ediliyor. Beyindeki karakteristik özellikleri, bilgi stoğu, biyolojik kodlarının kopyalanıp, daha sonra yeniden yüklenmesinden söz ediyorlar.
1998’de vücuduna Chip takan dünyanın ilk Cyborg’u Prof. Dr. Kevin Warwick:“Makineler yapay zeka ile donatılmış, insana eklemlenmiş donanımları vücudun uzantısı olarak görüyor. Warwick, “İnsanın beyni ve vücudunun aynı yerde olması gerekmiyor” diyor.. “Bio medikal”den söz ediyorsanız, “yapay zeka” olmadan bunu başarmanız zor. “Bio teknik” sadece insanı değil, hayvan ve bitkiyi de kapsıyor. “Sibernetik”le başladığımız yolculuğun varacağı yer bir yerde “Cyborg”a kadar uzayabileceğini düşünmemiz gerek.
Bu devrimin sunacağı imkanlardan yararlanmak, risklerinden korunmak için yeterli bir altyapıya sahip değiliz. Linux tabanlı PARDUS’u bile ne hale getirdiğimiz ortada. Raspbery Pi ya da Banana Pi, Arduino konusunda bile daha yeterli bilgiye sahip değiliz.. İnşallah daha fazla oyalanmadan bu konuyu gündeme alırız. Yoksa o gün geldiğinde ağır bir bedel ödemek zorunda kalırız. Selâm ve dua ile.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları

























































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
18.01.2026
18.12.2025
7.09.2025
3.08.2025
26.08.2024
5.08.2024
4.06.2024
27.05.2024
20.05.2024
5.05.2024