Biraz eski defterleri karıştıralım. İşte anahtarı sahibinin zulasında saklı kilitli bir hatıra defterinin rasgele bir sayfası:

“Canımdan Kıymetli Arkadaşım Afitap,

Güzel defterinin çok kıymetli bir sayfasını ben naçiz arkadaşına ayırdığın için kalbi teşekkürlerimi kabul etmeni rica ederim” diye ‘edebi’  bir biçimde başlıyor. Sağ üst köşede tüysüz bir oğlanın kafası üç numara tıraşlı vesikalık fotoğrafı. Altta imza :Seni seven arkadaşın Abdurrahman. Ve bir şiir;

“Bu gün varım/atide bir mezarım/anarsan beni bir gün/ben cidden bahtiyarım.

Bu cansız resmime baktıkça hatırla beni/unutma beni unutmam seni!”

Defter kelimesi Grekçe ’den geliyor. Arapça ’ya defatir, Farsça ’ya defter diye geçmiş. Develioğlu, dikilmiş kağıtlar mecmuası diye tarif ediyor.1920 yılında J.A.Birchall tarafından icat edilmiş

Çeşidi çok. Müslümanlıkta Defter-i a’mal iyilik ve kötülüklerin yazıldığı manevi, sanal mı desek, defter. Defterdar bir ilin para işlerini idare eden kimse. Eskinin maliye bakanı. Osmanlı bürokrasisinde  defterli epey kavram var.

Öğrenciliğimizde sarı saman yapraklı kalın bir müsvedde/karalama defteri olurdu. Her türlü ders notunu, ödevleri, popüler şarkı sözlerini vb önce buna yazılırdı. Sonra bu notları her dersin ‘kaymaklı kağıtlı’ (birinci hamur) temiz   defterine temize çekilirdi. Kızların temiz defterleri kenar süslü ve genellikle erkeklerinkinden daha düzgün  olurdu. Erkeklerin temiz defterleri ise sayfaların sağ alt köşeleri kıvrık ve buruşuk, sayfalar silgi izleriyle kirlenmiş  perişan vaziyetteydi. Lise çağında oğlanlar temiz defterlerini  sevgililerine tuttururdu.

Coğrafya dersi için ebatları diğerlerinden büyük kareli Harita Ve Metot defteri kullanılırdı. Haritayı anlardık da metodun ne manaya geldiğini bilmezdik. Kimsenin aklına da sormak gelmezdi. Resim defteri ise enine uzun sayfalarının arası pelür kağıtlıdır.

Samanlı defter, matematik dersinin de demirbaşıydı. Ama sarı yapraklı defterlerin en ünlüsü Moleskine. Ufak tefek, siyah vinil kapaklı, ,basit ve sade. Van Gogh, Picasso, Ernest Hemingway gibi ünlüler Moleskine kullanmış. Fransız şairleri ilham geldiğinde kaçmadan not alabilsinler diye icat edilmiş. Mürekkebi yağmurda akmıyor.Ve ilk sayfasına kaybedilmesi halinde bulana ne kadar mükafat verileceği yazılı..

Kuşkusuz eski defterler bunlarla sınırlı değil.Batılıların Jurnal,bizim günlük dediğimiz Ataç’ın,Andre Gide’in,Anna Frank’ınkiler hemen aklıma geliverenler.Eski defterleri karıştırmayı defterle ilgili birkaç deyimle bitirelim.Defteri dürülmek,defterden silmek,defteri kapamak.