Mümtazer TÜRKÖNE
“Siyasal İslâm”, hiçbir zaman ve hiçbir yerde İslâmiyet’in siyasî esaslarını devlet ve iktidar katında uygulama çabası olarak tezahür etmedi.
Çünkü, bu iddialı “siyasî esaslar”, inancın uhrevî gücünü siyasete boca etmekten başka bir işe yaramadı. Mekanizma insanı aptal yerine koyacak kadar basit. Birinci adım: İslâmiyet hayatın bütün alanlarını, bu arada siyaset alanını da düzenler (Siyasal İslâm). İkinci adım, Müslüman olanlar bu esaslara göre davranmak, bu amaca hizmet eden siyasî organizasyona destek vermek zorundadır (Parti İslâmı); yoksa onların dini (bütün zamanların en veciz ifadesi ile) “patates dini” olur. Üçüncü adım, ilk iki adımın sonucu olarak biat edilecek siyasetçiye, siyasal İslâm’ın sorumluluğunu üstlenen lidere dair yetkinin çerçevesini belirler. Hiçbir çerçeve, yani kural veya sınır yoktur. Siyasî mücadele her daim bir zaruret hali içinde geçtiği için ve zaruretler de “memnu olanı mubah” kıldığı için, yola çıkış gerekçesi olan İslâm’ın siyasî esasları siyasetçiyi bağlamaz.
Bu anlattığım bir kurgu veya teori değil, bugün AK Parti iktidarının İslâmî meşruiyeti, Hayrettin Hoca’nın fetvalarında görüldüğü üzere bu basit muhakemeye dayanıyor. Müslüman iseniz, AK Parti iktidarına destek vermek zorundasınız; karşılığında bu iktidardan İslamî esaslara uymasını bekleme hakkınız da yok; çünkü hiç bitmeyecek bir zaruret hali mevcut. Bu muhakemeye ve fiilî duruma, “dinin en kaba ve softa şekliyle siyasete alet edilmesi” deyip geçemezsiniz. Çünkü, bu hakim anlayış aynı zamanda dışında kalan Müslümanlara karşı, -bırakın iman ve inanç esaslarını- en basit ahlâk kuralına bile uymayan ölümüne açılan savaşın gerekçesi.
Hayrettin Karaman’ın önüne şöylesine bir fıkhî mesele koyduğunuzu düşünün: “Zeyd, Ulu’lemr’in istikamet-i politikiyyesine iştirak etmeyip hükmüne muhalif olur ve bir başka fırkaya dahil olursa, şer’an ne lazım gelir?” Hoca’nın “Elcevap: Ulu’lemr sizden ise Zeyd bağiy olur, katli vaciptir; değilse...” diye başlayacak fetvasını buyrun.
Laiklik mi? Din ve siyaseti ayırmak, farklı inanç mensuplarını devlet karşısında korumaktan önce, aynı inancı benimseyip de farklı bir siyasî tutum takınanları iktidarı elinde tutanlardan korumak için var. Devlet inançlar karşısında tarafsız olacak; böylece devleti yönetenlerle aynı inanç dairesinde yer alıp da, siyasî içtihadı farklı olanlar emniyet içinde olacaklar. Nasıl? Bugüne uyuyor mu?
Siyasetçinin kıblesi devletin durduğu yerdedir. Bu kıbleye dönük ibadetine, peşine taktığı halkı da dahil ettiği zaman yeryüzünde cenneti var etme ihtimali doğar. Tabii cennetten ne anladığınıza bağlı. Peki siyasetçi için hangi tür din anlayışı ve dindarlık makbuldür? Siyasetçinin gözlüğünden görünen dindarlık, seccadesini iktidar kıblesine uydurduğu ölçüde kendine yaşama imkânı bulabilir. Yoksa? Cevap: Bakınız bugünün Türkiye’si.
“Cemaat-hükümet gerilimi” denen olay, Erdoğan’ın ustalık dönemine özgü bir harekât planı çerçevesinde sivil İslâm alanını boydan boya işgal etme teşebbüsü ile başladı. Öncesinde uzun süre gündem işgal eden dershane tartışmasını hatırlayın. Erdoğan, devlet iktidarını ve ayrıcalıklarını kullanarak Hizmet Hareketi’nin adı üzerinde hizmet alanının yani dershanelerin etrafına “yasak-girilmez” levhası asmaya kalkıştı. Aynı işgal teşebbüsünü, sopa yerine havucu kullanarak diğer dinî cemaatlere karşı da uyguladı. Daha ileri gitti, İmam-Hatiplere, yurt dışında devlete ait kültür merkezlerine yeni bir misyon yükleyip, iktidar imkânları ile kendi cemaatini oluşturmaya girişti. Sonuçta itaat altına aldığı cemaatler ve kendi cemaati üzerinden bağımsızlığını muhafaza eden cemaatlerle kutuplaştı. Siyaset Müslümanları böldü. Daha ileri gidip bu savaşı, iktidarının yolsuzluklarını ve usulsüzlüklerini örtmek için genişletti, siyasî çıkar sağladı.
Peki sonuç? Devlet daha İslamî, toplum daha mı dindar? Hayır, tam tersine İslâm AK Parti iktidarı ile devletleşti; toplum ise -artan suç oranlarına bakılırsa- dindarlaşmadı sadece iktidarı ayakta tutacak bir seçmen kitlesine dönüştürüldü.
Demek ki siyasetçinin kıblesi kasten be taammüden farklı. Bu konuya devam edelim.
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları





















































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
16.01.2026
13.01.2026
9.01.2026
31.12.2025
30.12.2025
28.12.2025
24.12.2025
23.12.2025
21.12.2025
21.12.2025