Hizmet Hareketi’ne yönelik, başını Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ve kliğinin çektiği, Kemalist vesayet yanlılarının da canı gönülden paylaştıkları nefret söylemi ne hukukla bağdaşır, ne ahlakla.

İnsan haklarına dayalı hukuk devletinde “cinsiyeti, etnik kökeni, dinî inancı, ırkı, engelli olması ya da cinsel eğilimi nedeniyle bir kişi veya gruba sözlü saldırıda bulunmak” suçtur. AKP iktidarının Hizmet’e karşı yürüttüğü cadı avının, suçun şahsîliği ve masuniyet karinesi başta olmak üzere hukuk devletinin temel ilkelerini ayaklar altına aldığı da muhakkak. Hal böyle olduğu halde, kamuoyunun bir kesiminde saygın kabul edilen kimi yorumcular, ne iktidar yanlısı, ne de vesayetçi oldukları halde, ortaya attıkları sorular ve yorumlarla “Cemaat” dedikleri Hizmet’e yönelik saldırılara dolaylı destek sağlamakta ya da zihinlerin bulanmasına zemin hazırlamakta. Söz konusu soru ve yorumlar, kısmen kökten laik, laikçi (yani dinin her türlü tezahürünü “irtica” olarak kabul eden, materyalist - pozitivist) dünya görüşünden, kısmen de genel olarak dinlerle, özellikle de İslam’la ilgili bilgisizlikten, çoğu zaman da ikisinden birden kaynaklanmakta. Bu kimselere öncelikle hatırlatılması gereken hususlar şunlar:

Artık uyanın. Modernleşmeyle birlikte dinî inançların ortadan kalkacağı ya da vicdanlarla sınırlanacağına dair 19. yüzyıl teorileri çöktü. İnsanlık var oldukça dinî inançlar da var olacak. Bunun bir nedeni insanların sadece maddî değil manevî ihtiyaçları da olduğu gerçeği ise, öteki nedeni de dinlerin kendilerini sürekli yenilemeleri, çağa uydurmaları. Özgürlük yanlılarının karşı çıkmaları gereken laik ya da dinsel köktencilik ya da fanatizm. İslam’da yenilenme olmadığı da bir safsata. Sufi İslam’ın çağdaş yorumlarının Türkiye’de iktisadî, sosyal ve kültürel modernleşmeye katkıda bulunduğu muhakkak.

Türkiye’de Sufi İslam geleneğinin kaynağında tarikatlar var. Şeyh – mürit ilişkisi üzerine kurulu olan tarikatların en güçlü olanı muhakkak ki Nakşibendilik. Said Nursi’nin Kur’an yorumu üzerine gelişen Nurcu akım “tarikat”ın sınırlarını aşan “cemaat”lerin en önemlisi. Fethullah Gülen’in telkinleriyle oluşan Hizmet Hareketi ise “cemaat”in sınırlarını aşan, inanç – temelli bir sivil toplum hareketi. Hizmet, demokrasiye, inanç özgürlüğü anlamında laikliğe, bilimsel eğitime, herkesi olduğu gibi kabul etme idealine verdiği destekle; eğitim, ekonomi, medya, sağlık ve sosyal yardım alanlarına yayılan faaliyetleriyle, Türkiye’nin en güçlü sivil toplum hareketlerinden, demokrasinin en önemli kalelerinden biri. Gücünü, gönüllü katkılardan ve ademi - merkeziyetçi yapısından almakta.

Kimileri soruyor: “Cemaatin bankası olur mu?” Cemaatlerin olmayabilir ama Hizmet’in elbette olur. Zira Hizmet, sadece dinin yorumuyla ilgilenen bir cemaat değil, faaliyetleri çeşitli alanlara yayılan bir sivil toplum hareketi. Bank Asya, Hizmet’in önayak olduğu iktisadî girişimlere finans desteği sağlayan bir banka. Kimilerinin sandığı gibi, faizle çalışmıyor; faizi haram sayan Müslümanların birikimlerini yatırdıkları (kâr – zarar ortaklığına dayalı) bir katılım bankası.

“Niye şeffaf değil? Niye üzerinde açıkça ‘Bu bir Hizmet Hareketi kuruluşudur’ diye yazmıyor?” diye soruyorsanız, gelin hep beraber laikliğin mevcut karikatürünün yerine, gerçek anlamda, yani herkese insan haklarıyla bağdaştığı sürece din ve vicdan özgürlüğünü güven altına alacak, dinî gruplara tüzel kişilik hakkı tanıyacak bir din – devlet ayrılığı rejiminin yerleşmesi için mücadele edelim. Her durumda, “Cemaatin bankası olur mu?” diye sorarak, giderek otoriterleşen AKP iktidarının mülkiyet ve girişim özgürlüklerini hedef alan, mevcut hukuk düzenini tepeden tırnağı ihlal eden saldırısına dolaylı destek vermekten vazgeçin.

Önemli bulduğum bu konuya gelecek yazımda devam edeceğim.