Ahmet AY
Yüzyıl önce kurulan ve İkinci Dünya Savaşı sonrası revize edilen dünya düzeni miadını dolduralı çok oldu. 21. yy başlarken gerçekleşen dünyadaki jeopolitik değişiklikler bu yeni düzenin başladığını göstermişti.
“Yeni Dünya” olan Amerika, İngilizlerle Fransızların yönettikleri dünyaya sonradan müdahil oldu ve kendi Yeni Dünya Düzenini kurma yoluna gitti. Bunu yeterli olmayacağını düşündüğü için Amerika “Tarihin Sonu”nu getirerek, sadece Anglo-Sakson Küreselciliğine dayalı tek kutuplu, tek hükûmetli dünyaya geçiş yapmak istedi.
Oswald Spengler’ın kavramlarıyla “Yeni Dünya-Eski Dünya” düalitesi son yıllarda en çok isti’mal edilen kavramlardır. Avrupa’nın Amerika karşıtlığı için kullandığı Eski Dünya-Yeni Dünya kavramlarını jeopolitik değişiklikler bağlamında kullanmamız bir sorun teşkil etmez sanırım.
Yeni Dünya Düzeni jeopolitik, jeoekonomik, jeostratejik yenilik, değişikliktir. Atlantikçiler/Küreselciler önce kaos, sonra ABD’nin tek hakim olduğu bir dünya stratejisinde oldukça mesafe alırken Çin, Rusya ve Türkiye de, “çok kutuplu dünya olsun” diyor. Yanlış okumadınız, yenidünya düzeninde Türkiye Rusya ile hareket ediyor.
Türkiye jeopolitik olarak da, jeostratejik ve jeokültürel olarak da Atlantikçi bir ülke değil, olamaz da. Ne var ki bir süredir yönünü Batı’ya çevirmiş olan Osmanlı İmparatorluğu yıkıldıktan sonra tümüyle Batı’ya eklemlenen yeni devlet Türkiye, uydurulan korkularla NATO’cu kampa dâhil olmak zorunda kaldı.
Bugüne kadar bağımlı bir ülke olarak içinde yer aldığımız NATO Türkiye’yi direkt etkileyen dünyadaki değişim ve dönüşümü, Türkiye gibi bir ülkenin potansiyellerini, dinamiklerini dikkate almadı. Türkiye, SSCB tehdidinden korunma dışında 70 yıldır üyesi, jandarması, ileri karakolu olduğu NATO’dan hiçbir hayır görmedi. Hatta, “Sizi bir Rus saldırısına karşı koruyamam.” diyen de bu NATO idi. NATO’nun ve Atlantikçi küreselciliğin günahlarını burada saymam -yazının hacmi itibariyle- mümkün değil.
Türkiye aradan geçen 70 yılın sonunda NATO tarafından kullanıldığını, hem de çok kötü kullanıldığını gördü. Ak Parti iktidarında Türkiye ABD’ye, “Bizi kullanmaya son verin, ortaklıksa eşit ortaklık” dedi ve ipler koptu. Bu kopuş Türkiye için kendi potansiyellerini, dinamiklerini değerlendirmeye yaradı. Jeopolitik önemini göremeyen bir Türkiye, bölgesinde dengeleyici role sahip olamazdı, oyun kurucu hiç olamazdı. Dolayısıyla ABD ile ayrı düşmemiz bizim “Öze Dönüş”ümüzü sağladı. Artık Türkiye Amerika ve Avrupa ile ilişkilerini mütekabiliyet esasına göre sürdürmeyi esas alacaktır.
İkinci Dünya Savaşı ABD için Atlantik’ten Japonya’nın doğusuna kadar devasa bir jeopolitik imkân sağladı. Berlin Duvarı’nı zorlayan ABD SSCB’nin yıkılmasıyla birlikte emeline ulaştı. Dünya patronajı Washington’da kalınca ABD’nin bu gücü dünya barışı için kullanacağını bekleyen eski dünya Atlantikçi blokajla preslendiğini gördü.
Yaklaşık 30 yıldır dünya tek kutuplu gidiyor, yani ABD dünya’nın patronu. Bu fırsatı hoyratça kullanan ABD dünya hâkimiyetini üstelik “Manifest Destiny/Kaçınılmaz Kader” anlayışı ile sürdürmek istiyor. (Bu konuyu iki yıl önce “Amerikan Exceptionalism’i” başlıklı yazımızda detaylıca irdelemiştik.)
21. yüzyılda tek kutuplu dünyanın patronu olarak giren Amerika tam hâkimiyet sağlama yolunda darbeler yemeye devam ediyor. 11 Eylül saldırısına kadar Çin’i hedefe koyan ABD, 11 Eylül saldırısı ile bundan (şimdilik) vazgeçerek artık Çin değil, Çin’in etkilemeye başladığı Ortadoğu/Müslümanlar düşmanlaştırıldı. Çin ile çatışmayı erteleyen ABD, önce Doğu Pasifik’te deniz gücünü arttırmayı, Çin’i kızdırmadan çevrelemeyi ve bu arada İslam dünyasını İsrail’in güvenliğini sağlayacak şekilde dizayn etmeyi öncelikleri arasına aldı.
Yoksa stratejik odak olarak Asya-Pasifik eksenini belirleyen Amerika Çin’in tek geçiş yolu olan Malakka Boğazı’nı daima tehdit edecektir.
ABD dünyayı istiyor, kuracağı tek hükûmetle dünyayı tek başına yönetmek istiyor, kültür ve medeniyetin tekliğini istiyor.
Peki, dünya buna ne diyecek? Elimiz kolumuz bağlı değil, Avrasya ruhu canlanıyor.
Bunu da başka bir yazıda…
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları

























































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
22.04.2019
13.04.2019
8.02.2019
27.03.2019
25.03.2019
6.02.2019
21.02.2019
6.02.2019
4.02.2019
26.01.2019