Sahi, demokrasi neydi? Aşağıdaki satırlar, 28 Şubat’tan sonra oluşan ‘büyük demokrasi koalisyonu’nun tabanına ve de tavanına bir hatırlatma olarak okunabilir.

Bir yöntem olarak demokrasi, seçimler yoluyla çoğunluğun tercihlerinin belirlenmesi ve bu tercihler doğrultusunda kamu politikalarının oluşturulması anlamına gelir. Ancak demokrasi sadece “adil” ve “özgür” seçimlerin varlığıyla hayatiyet kazanmaz. Özgürlükler ve temel insan hakları, demokrasinin içermesi gereken değerlerdir. Demokrasilerde güç hiçbir kimsenin ya da grubun tekelinde değildir; iktidar tekelleştirilemez. Yasama, yargı ve yürütme işlevlerinin ayrıştığı kuvvetler ayrılığı ilkesi, düzenli aralıklarla yapılan seçimler, sivil toplum örgütleri, çıkar grupları gibi kurumlar ve mekanizmalar gücün tekelleşmesini ve mülkleşmesini engelleyicidir. Demokrasiler, sorunların ve çözüm yollarının, yani sosyal ve siyasal gerçekliğin mutlak olmadığı önkabulüne dayanır. Hakikat değil hakikatler vardır ve siyaset bu farklı hakikat ve çıkar tasarımlarının serbestçe rekabet ettiği ve bazen de uzlaştığı kamusal bir etkinliktir. Bu haliyle demokrasiler farklı ‘iyi’ tercihlerinin çoğul rekabetini öngören ve bu rekabeti düzenleyen yöntem, süreç ve kurumlardır.  Dolayısıyla demokrasilerde çoğunluğun mutlak egemenliği olamaz. Sayısal çoğunluk, bizatihi çoğunluk olması itibarıyla azınlıkta kalan kişilerin, görüşlerin ve hayat biçimlerinin meşru olmadığını öne süremez. Çağdaş özgürlükçü demokrasiler çoğunluk yönetimlerinden çok, çoğullukçu rejimlerdir; farklı görüş, çıkar ve yaşam biçimlerinin bir arada barışçıl ilişkisini gerektirir.

Demokrasilerde ‘çoğunluğun yönetimi’ bir yöntemdir; sistemin özü değildir. Azınlıkta kalan görüşe yönelik tutum, çoğunluk görüşünün de meşruiyet zeminini oluşturur. Azınlıkta kalan düşünce ve kişilere yaşam alanı bırakmayan bir çoğunluk yönetimi kendi meşruiyetini de kaybeder. Azınlıkta olanların haklarının korunması demokrasinin temelidir. Dolayısıyla demokrasilerin kendilerini temel insan hak ve özgürlüklerle sınırlandırması şarttır. Yani demokrasi bir “sınırlı yönetim” biçimidir. Yönetimi sınırlayan ise vatandaşların temel hak ve özgürlükleridir. Demokrasilerde hakları gözetilecek vatandaşlar, yandaşlar demek değildir; muhalifler de dahil olmak üzere bütün halktır. Bu nedenle, demokrasi salt çoğunluğun yönetimi değil, azınlıkların da özgürlüklerini koruyan, gözeten ve sağlayan “sınırlı yönetim” modelidir.

Herhangi bir siyasal toplum, yani devlet, vatandaşların birlikte yaşama arzuları üzerine kuruludur. Birlikte yaşama arzusu ve iradesi temel hak ve özgürlüklere müdahalede bulunan bir çoğunlukçu yönetim anlayışı tarafından zedelenebilir. Milli irade üstündür. Demokrasi, seçmen iradesine dayanmakla birlikte seçmen iradesinin sınırsız olduğu anlamına gelmez. İktidar gücünün sınırı bireysel hak ve özgürlüklerdir. Azınlıkta kalan bireylerin ve grupların temel haklarının dokunulmazlığı milli iradenin sınırlarını göstermekten öte, toplumsal barış ve sistemin temelleri üzerinde ulusal mutabakatı da sembolize eden pratik bir çatışma önleyici önlemdir. Demokrasiler vatandaşlar arasında eşitliği öngörmekle beraber toplum içinde farklılıkların ve çoğullukların varlığına ve temsiline de imkân tanır. Farklılıkların giderilmesini değil yarışmasını ve uzlaşmasını gerektirir. Bunu gerçekleştirmenin yolu da başta ifade özgürlüğü olmak üzere sivil ve siyasal haklardır. Daha özgür ve demokratik bir rejimin inşası için Kürt sorununun çözülmesini istiyoruz. Peki, PKK ile barışın konuşulduğu bir Türkiye’de Hasan Cemal’in yazamaması ne anlama geliyor?