Ara sıra göz gezdirdiğim Twitter’da “Bu mesaj silinmiştir” kaydıyla karşılaşıyor ve yazanın kendisinin onu sildiğini düşünüyordum.

Meğer gerçek farklıymış. 

Twitter kendi kurallarına aykırı bulduğu mesajlara ‘yaptırım’ uygulamaktaymış. Hafif sakıncalı mesajlar uyarı içererek muhataplarına ulaştırılırken, ağır sakıncalı görülen mesajlar ise tamamen silinerek görülemez hale getirilmekteymiş…

İlginç.

Daha önce Twitter’ın ABD’nin artık ‘eskiler’ arasına katılmış olan başkanı Donald Trump’ın bazı mesajlarına ‘uyarı’ eklediğini biliyordum, ama bunun Trump’la sınırlı bir uygulama olduğunu sanmıştım. Meğer kuralsız gibi görünen Twitter bile kurallıymış…

Bu hafta ülkemizin iki önemli siyasetçisinin mesajlarına  -birine uyarı, diğerine silme- yaptırımı uygulamış Twitter…

Mesajı kısıtlanan bakan “Terör örgütlerine ve sapkın LGBT’ye koruma kalkanı oluşturan Twitter, şahit oluyoruz ki, eline geçirdiği iletişim tekeliyle ülkelerin kimyasını, demokrasinin kimyasını, huzurun kimyasını bozmaya çalışmaktadır. Emperyalizmin bu oyuncağı, insanlığı teslim alamaz” tepkisini yine Twitter üzerinden verdi.

Genel başkanının “Sırtlarını ajanlara, zalimlere ve karanlık çevrelere dayamış olanlar evlat değil başı ezilmesi gereken zehirli yılanlardır. Yasadışı eylemleri diğer üniversitelere teşmil etmek için kuyruğa girenler bunun bedelini acıklı şekilde ödemelidir” mesajını sildiğinden, partisi, Twitter’a tepki gösterdi.

Twitter için “Emperyalizmin oyuncağı” denilmesi sizlerde nasıl bir etki bıraktı bilmemem elbette, ama beni gülümsettiğini söyleyebilirim. ‘Emperyalizm’ denilince kast edilen ABD olduğuna göre, ABD’nin başkanını sansürlediği bilinen bir sosyal medya uygulamasının öyle anılması bana çok tuhaf geldi de ondan gülümsedim.

Daha başka bir sıfat bulmak gerekiyor Twitter için…

Benim ilk aklıma gelen sıfatlar “Emperyalizmin oyuncağı” kadar afili ve fazla olumsuz olmadı.

[ABD’de Twitter kendisine sansür uyguladığında Trump da kızdı, öfkelendi, tepki verdi. 6 Ocak darbe girişimi sonrası başkanlığı hâlâ devam ederken Trump’ın hesabını tamamen ve sürekli olarak kapattı Twitter, mesaj vermek için kendi platformlarını kullanmasını engelledi. Bu defa Trump yanlılarından “Anayasamızın ek birinci maddesi ifade özgürlüğünün engellenemeyeceğini amir, bu yapılan anayasaya aykırı” çıkışı geldi. Anayasa uzmanları, “Özgürlükleri devlet engelleyemez, Twitter bir şirket, kendi kuralları var, onun sansürü ve hesap kapatması anayasaya aykırı olmaz” görüşünü açıkladılar.]

Devlet ifade özgürlüğünü kısıtlamaya kalkamaz, kural bu. Anayasalar bunun için var. Devlet ABD’de kısıtlama yoluna ne zaman başvursa, her defasında, Anayasa Mahkemesi (Supreme Court) Amerikan devleti aleyhinde kararlar vermiştir.

Twitter’ın sansürlediği ülkemizin önemli siyasetçilerinin kısıtlanan mesajları Boğaziçi Üniversitesi’ne atanan yeni rektörü kendilerine yakıştıramadığı için tepki veren öğrenciler hakkındaydı. Öğrencilerin gösteri hakkını savunan, onlara karşı yapılan müdahaleleri orantısız güç kullanma olarak görüp kınayan yabancı kurumlar da oldu.

Birleşmiş Milletler’den, ABD dışişleri bakanlığından ve Avrupa Birliği’nin bazı ülkelerinden üst düzey tepkiler geldi.

Dostumun itirazı

AK Parti adına konuşup yazanlar ile onların etkisi altındaki kişilerin anlamakta zorlandıkları bir nokta var. Dün kendisi de üniversite hocası olan bir dostum, öğrencilerin tepkisini yanlış bulurken şu görüşünü paylaştı: 

“Tek kişinin atamayı yapmasına itiraz ediliyorsa, diğer bütün üniversitelere de aynı tek kişi atama yaptı, yapıyor. Atanan kişinin iktidar partisinden milletvekili aday adayı olması itiraz konusuysa, 10 üniversitenin başında iktidar partisinden daha önce milletvekilliği yapmış rektörler bulunuyor. Neden başka üniversitelerdeki atamalara itiraz edilmedi de sıra Boğaziçi’ne geldiğinde ortalık karıştı?”

Dostum, tepkileri siyasi buluyor.

Söyledikleri üzerinde düşündüm. 

Boğaziçi Üniversitesi’ni diğerlerinden ayıran özellikler pek belirgin. 

Yanlışlığı fazlasıyla göze batan bir kişi rektör olarak atandı Boğaziçi Üniversitesi’ne. Bir önceki rektör de, aday olmadığı halde, hocaların büyük çoğunluğunun oyunu almış rakibi dururken atanmıştı, ama Boğaziçi’nde öğretim üyesi olduğu ve atandığı sırada rektör yardımcısı görevinde bulunduğu için şimdiki kadar itiraz gelmemişti.

Galiba bu gerekçe bile dostumun sorusuna cevap olarak yeterli. Kaldı ki, düşününce hepsi de makul daha pek çok gerekçe bulmak mümkün.

Normalde atamayı yapanın veya atanan kişinin durumu yeniden değerlendirip yanlışlıktan vazgeçmesi gerekir.

Öyle yapmak yerine yanlışta ısrar edilmesi, hiçbiri hoş olmayan farklı sebepleri akla getirir çünkü.

Dünya çoktandır küçük bir köy

Yabancıların uzaktan konuya kendilerini dahil etmelerinden rahatsızlık duyulabilir. Ben de şahsen rahatsızım. Ancak, dünya artık küçük bir köy mesabesinde; bir ülkede olanlar başka ülkelerin de ilgisini çekiyor. Myanmar’da (Burma) askeri darbe oldu, dünyanın dört bir tarafından tepkiler yükseldi. Bizde nedense resmi ağızlar konuya hiç yaklaşmıyor, fakat Çin’in ‘Sincan Özerk Bölgesi’ adını verdiği, bizde Doğu Türkistan diye bilinen bölgede yaşayan Müslüman Uygurlara reva görülen muameleyi ABD başta olmak üzere kınamayan ülke kalmadı. Sırf bu yüzden Çin’e yeni yaptırımlar düşünülüyor.

Böyle bir dünyada yaşıyoruz.

Eleştiri almak istemiyorsak, gösterilerin barışçı bir ortamda, müdahale olmaksızın, güç kullanılmaya kalkışılmadan yapılabilmesini sağlamak gerekiyor. Bırakın gençler itirazlarını yapsınlar. İtirazların gerekçesi yapılanın yanlışlığını belli ettiyse onun da gereği yerine getirilmeli. Sonuçta hepsi de bu ülkenin evlatları olan gençlerden ‘başı ezilmesi gereken yılanlar’ diye söz edilmesi, onların yaptıklarının bedelini ‘en acıklı şekilde’ ödemeleri gerektiği vurgusu bu ülkenin bütün evlatlarını yaralar.

AK Parti’ye oy veren evlatlarını da…

Twitter bir şirket ve ona kafa tutmak kolay. Trump kendisine uygulanan sansürü başka bir sosyal medya platformunu (Parler) kullanarak aşma yolunu tuttu. Bizde de Türkcell’e görev verilirse, nasıl Whatsapp’a karşı BİP devreye sokulduysa Twitter’a karşı da ‘yerli ve milli’ bir başka program kotarılır.

Yabancılar yerli ve milli bir platforma da sansür uygulayacak değiller ya…