Kadına karşı şiddetin sembol davalarından biri olan Pınar Gültekin’in öldürülmesi ile ilgili davada Yargıtay’ın verdiği karar kamuoyunda büyük bir infiale neden oldu. Yargıtay’ın, ısrarla çağırdığı bağ evinde Pınar Gültekin’i önce döven, sonra boğazını sıkıp bir varile koyarak canlı canlı yakan sanık Cemal Metin Avcı lehine verdiği kararın ayrıntıları da kadına karşı şiddette yargının bakış açısını bir kez daha tartışmaların odağına alacak nitelikte.

Cinayet nasıl işlendi?

Öncelikle, bu tür olaylarda ayrıntı vermeme kuralına sadık kalmaya çalışarak ama Yargıtay’ın kararının daha iyi anlaşılması için olayın nasıl gerçekleştiğini anlatmak gerekli.

Dava dosyasındaki bilgilere göre, sanık Cemal Metin Avcı, olaydan yaklaşık bir hafta önce Pınar Gültekin ile yüz yüze görüşmek istediğini, kendisine cep telefonu vereceğini belirterek buluşma talebinde bulundu. Gültekin, başlangıçta teklifi reddetti; ancak sanığın ısrarı üzerine buluşmayı kabul etti. 6 Temmuz 2020'de saat 15:10 civarında Cemal Metin Avcı, maktul Pınar Gültekin’i Rüya Park AVM önünden alarak, yaklaşık iki kilometre mesafedeki Karabağlar Yaylası'ndaki yayla evine götürdü. Burada maktulü darp ederek ön dişlerini kırdı ve ardından boğazını iple sıktı. Maktulün bedenini canlı iken, baş aşağı şekilde bir varile yerleştirip odunlarla yakmaya çalıştı; ancak varil evin içinde yanmayınca, bahçeye çıkardı ve üzerine benzin dökerek ateşe verdi. Bu sırada, evin bakımını yapan tanıklar Melek ve Ali, yangın tehlikesine karşı Cemal Metin Avcı’yı uyardı; fakat Cemal Metin Avcı, endişe edilecek bir durum olmadığını söyleyerek onları uzaklaştırdı. Saat 19:00 civarında Cemal, kardeşi Mertcan'ı yayla evine çağırdı. Mertcan geldikten sonra Cemal Metin Avcı, kısa bir süreliğine yayla evinden ayrıldı ve bu süre zarfında Mertcan ateşi kontrol etti. Cemal döndükten sonra Mertcan yayla evinden ayrıldı. Ertesi gün Cemal Metin Avcı, varilin içine bir miktar kalekim döküp ağzını balyozla kapattı ve varili aracının bagajına yükleyerek Dirgeme yolu üzerindeki kuru bir dere yatağına attı.

Muğla 3. Ağır Ceza Mahkemesi, Cemal Metin Avcı’ya önce “tasarlayarak öldürme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verdi. Sonra da bu cezada haksız tahrik indirimi uygulayarak 23 yıla düşürdü. Mertcan Avcı ile diğer sanıklar ise beraat etti. Dosyanın istinaf incelemesini yapan İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesi ise mahkemenin kararını bozarak Cemal Metin Avcı’ya “canavarca hisle öldürme” suçundan ağırlaştırılmış müebbet, kardeşi Mertcan Avcı’ya ise “delilleri gizleme” suçundan 4 yıl hapis cezası verdi.

Bu kararın temyiz incelemesini yapan Yargıtay 1. Ceza Dairesi ise 2’ye karşı 3 oyla istinafın kararını bozdu. Çoğunluğu oluşturan üç üye, sanığın cinayeti tasarlayarak işlediğine ilişkin yeterli delil olmadığı, haksız tahrik altında kalarak ve eziyet çektirerek cinayeti işlediğini savundu.

Karara karşı çıkan 2 üye ise sanık Cemal Metin Avcı’ya tasarlayarak canavarca hisle öldürme suçundan verilen cezanın onanması gerektiğini belirtti.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin kararı ve bu karara karşı yazılan karşı oylarda tartışma yaratacak değerlendirmeler yer aldı.

Yargıtay’ın bir insanın canlı canlı yakılmasını “canavarca hisle öldürme” olarak kabul etmemesi kamuoyunda da tepkiyle karşılandı. Oysa, karara karşı çıkan iki üyenin de belirttiği gibi Türk Ceza Kanunu’nun gerekçesinde açıkça, yakılarak öldürmenin canavarca hisle öldürme sayılacağı belirtiliyor. Buna rağmen Daire’nin kararında, Pınar Gültekin’i darp edip boğazını sıktıktan sonra canlı iken yakarak öldüren Cemal Metin Avcı’nın canavarca hisle öldürme suçundan değil, eziyet çektirerek öldürme suçundan cezalandırılması gerektiğine hükmedildi.

Kanuna göre iki suçun cezası da aynı olmasına rağmen, canavarca hisle öldürme suçunda haksız tahrik indirim uygulanamıyor. Suç, eziyetle öldürme olunca ise haksız tahrik indiriminin önü açılıyor. Daire de suçu canavarca his yerine eziyetle öldürme diye kabul ettiği için haksız tahrik indiriminden de yararlanması gerektiğini belirtti. Oysa karara karşı çıkan 2 üye, kanunun gerekçesine göre suçun canavarca hisle öldürme suçu sayılması gerektiğini ve bu durumda haksız tahrik uygulanamayacağını belirtti.

Tasarlama yokmuş

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, sanık Cemal Metin Avcı’ya verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını bozma kararını 2’ye karşı 3 oyla aldı.

Dairenin çoğunluğu oluşturan 3 üyesi, sanık Avcı’ya Bölge Adliye Mahkemesi’nce verilen cezanın bozulmasına karar verirken sanığın, maktulü ısrarla bağ evine çağırmasını ve orada önce darp ederek ön dişlerini kırmasını, ardından boğazını iple sıkıp sonra da canlı canlı yakmasını “tasarlama” olarak görmedi. Bozma kararında sanığın maktulü öldürme kararını ne zaman aldığı ve buna yönelik bir hazırlık yapıp yapmadığı kesin olarak tespit edilemediği ileri sürüldü. Bu nedenle “şüpheden sanık yararlanır” ilkesine göre tasarlamanın unsurlarının oluşmadığı savunulan kararda, sanığa bu nedenle tasarlayarak öldürme suçundan ceza verilemeyeceği hükme bağlandı.

Canavarca his değil, “eziyetle öldürme”

Dairenin bozma kararında, üç üye, sanığın canavarca his saiki ile öldürme suçundan değil, “eziyet ederek öldürme” suçundan cezalandırılması gerektiğine karar verdi. Üç üye, bu kararın gerekçesini ise Daire’nin önceki kararlarında yer alan kriterlere dayandırmaya çalıştı. Kararda “Yargıtay 1. Ceza Dairesi çeşitli kararlarında yalnızca öldürmüş olmak için öldürmeyi, acı çekmesinden zevk duymak için birisini öldürmeyi, silahını denemek için öldürmeyi, satanist amaçlı insanı kurban etmek için öldürmeyi, canavarca his olarak kabul etmiştir. O halde genel çerçevede, salt insan yaşamının ortadan kaldırılmasından duyulan zevki tatmin etme dürtüsü canavarca his olarak kabul edilmektedir” denildi.

Suçun tanımı değişti, haksız tahriğin önü açıldı

Kararda, Yargıtay 1. Ceza Dairesi’nin önceki kararlarına göre, suçun canavarca hisle işlendiği durumlarda haksız tahrik indirimine gidilemeyeceği de vurgulandı. Buna karşılık eziyet çektirerek öldürme suçunda haksız tahrik hükümlerinin uygulanabileceğine dikkat çeken 3 üye, dava konusu olayda sanığın cinayeti canavarca hisle değil, haksız tahrik altında eziyet çektirerek öldürme suçunu işlediği şu cümlelerle savunuldu:

“...Salt içinde yaşattığı duyguların ve sahip olduğu ahlaki kötülüğün etkisi altında bulunmaksızın, olay tarihinde maktulle yaşadığı tartışmanın sonucunda onu önce darp edip sonra boğazını sıkarak etkisiz hale getiren ve maktulü boyun basısına bağlı mekanik asfiksi ve canlı iken yakmanın müşterek etkisiyle öldüren sanığın eyleminde canavarca hisle öldürme suçunun yasal unsurlarının bulunmadığı…”

Maktul Pınar Gültekin’in, Cemal Metin Avcı’dan ilişkilerini ailesine anlatmakla tehdit ettiği ve bunun karşılığında para aldığı ileri sürülen kararda, bu durum “şantaj” diye nitelendirildi ve sanığa verilen cezadan “haksız tahrik” indirimi yapılması gerektiğine karar verildi.

İki üye “tasarlamayı” anlattı

Üç üyenin imzasını taşıyan bu karara karşı çıkan Daire Başkan Vekili ve bir üye ise yazdıkları karşı oy yazısında sanığa verilen cezanın onanmasını istedi. Karşı oy yazısında sanık Cemal Metin Avcı'nın eşinin olay tarihinde Denizli ilinde olduğuna dikkat çekilerek “cep telefonu veya vereceği parayı maktule yayla evinde vermesini gerektirir hiçbir neden bulunmadığı, söz konusu eşyaları buluştukları AVM'de veya araç içerisinde de verebileceği, buna rağmen sanık Cemal Metin'in maktuleyi önceden aldığı karar doğrultusunda yayla evine götürerek eylemini gerçekleştirdiği, öncelikle söz konusu varili yayla evi içerisinde odunla tutuşturmaya çalıştığı ancak evin içinde söz konusu varilin tutuşmaması üzerine benzin almaya karar verdiği hususları hep birlikte değerlendirildiğinde, sanığın eylemini tasarlayarak gerçekleştirdiği” belirtildi.

Kanunun gerekçesinde yazılı!

Karşı oyda 3 üyenin canavarca hisle öldürme suçundan ceza verilmemesi gerektiği görüşüne de karşı çıkıldı. Adli Tıp Kurumu raporlarına göre maktul Pınar Gültekin’in üzerine benzin döküldüğünde sağ olduğu ve yakılarak öldürüldüğüne dikkat çekilen karşı oyda “Üzerine benzin dökülerek maktulün öldürülmesi suçu, TCK 82/1-b maddesinin kanun gerekçesinde, canavarca hisle öldürme suçuna örnek olarak sayılmıştır” denildi. Yakılarak öldürmeye ilişkin Daire’nin önceki kararlarına atıfta bulunan iki üye, bir olayda sanığın yaktığı maktulü daha ölmeden hastaneye götürmüş olmasına rağmen canavarca hisle öldürme suçundan mahkum edildiğine dikkat çekti. Karşı oy yazısında, canavarca hisle öldürme suçunda haksız tahrik hükümlerinin uygulanmayacağı da belirtildi ve sanığa verilen cezanın onanması gerektiği ifade edildi.

Kanunun gerekçesi “yakarak öldürme canavarca hisle öldürmedir” diyor

İki üyenin atıfta bulunduğu Türk Ceza Kanunu’nun 82/1-b maddesinin gerekçesinde canavarca hisle öldürme suçuna ilişkin şu ifade yer alıyor;

“Kişinin acıma hissi olmaksızın bir başkasını öldürmesi hâlinde canavarca hisle öldürme söz konusudur. Canavarca hisle öldürmenin arzettiği özellik, öldürmenin vahşi bir yöntemle gerçekleştirilmesidir. Kişinin yakılarak, uyurken kulağının içine kızgın yağ dökülerek ya da vücudu parçalanarak öldürülmesi, buna örnek olarak gösterilebilir.”

Kararı veren Yargıtay üyesi “Bazı kararları aileme dahi izah edemiyorum” demişti

Kamuoyunda büyük tartışma yaratan karara imza atan üç üye arasında yer alan Yargıtay üyesi, kamuoyunun gündemine daha önce çarpıcı bir açıklaması ile gelmişti.

TBMM Kadına Yönelik Şiddetin Sebeplerinin Belirlenmesi Araştırma Komisyonu'na bilgi vermek üzere Meclis'e gelen yüksek yargı mensupları arasında yer alan üye, "Benim kendi ailem zaman zaman haberleri izleyip soru soruyorlar. "Oğlum, mahkeme böyle bir karar vermiş ne düşünüyorsun, nasıl bir karar bu?" diyor, ben onlara dahi izah edemiyorum bu kararı. Klasik söylemimiz şu: Dosyasına bakmak lazım” demişti.

Herkesin yetiştiği coğrafyanın, kültürün ahlaki bakış açısını, değer yargılarını beraberinde getirdiğini de söyleyen Yargıtay üyesi, eski Yargıtay Başkanı Sami Selçuk’un "Hâkimin tarafsızlığı ve bağımsızlığı sadece üçüncü kişilere karşı değildir, hâkimin tarafsız ve bağımsızlığı aynı zamanda kendi değer yargılarına karşıdır. Hâkim, en karşı çıktığı, kendisine en aykırı gelen davranışı bile yeri geldiğinde hukuksal bakış açısıyla değerlendirmeli, hoşgörüyle yaklaşabilmeli" sözünü hatırlatarak “Ben de bu görüşe aynen katılıyorum. Ama değer yargılarımızı, maalesef, bazı meslektaşlarımız cüppesini giydiği zaman bırakamıyor gerisinde ve bazen böyle hatalı, kamuoyunu rencide eden kararlar oluyor, buna da elbette çok fazla itibar etmiyoruz" ifadelerini kullanmıştı.

Tahliye kararları ile gündeme gelmişti

Kararın altında imzası olan Yargıtay üyelerinden biri de daha önce verdiği tartışmalı tahliye kararları ile gündeme gelmişti. Bu üye, nöbetçi hakim olarak görev alıp suç örgütü liderleri Alaattin İlyas Saral ve Sedat Şahin’i 10 gün arayla tahliye etmişti. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Daire Başkanlığı’na atanan bu üye, giderayak heyetleri yaz tatiline veya yıllık izne çıkan dört farklı ağır ceza mahkemesinde nöbetçi hakim olarak görev almış ve nöbetçi olarak çıktığı mahkemelerde Sedat Şahin ve Alaattin Sa­ral’ın tahliyesine karar vermişti. Bu üye, bir hafta önce atandığı bölge adliye mahkemesinde bir gün bile çalış­madan Yargıtay’a üye seçilmişti.