Yıldıray OĞUR
Geçen hafta CNN Türk’te Devlet Bahçeli’yi izleyen bir yabancı seçimin MHP ile cemaat adlı bir parti arasında geçtiğini zannedebilirdi. O akşam cemaat mevzuunun şehvetine kapılan gazeteciler ile Bahçeli bir saatten fazla “ah şu cemaat yok mu” sohbeti yaptılar. Sohbetin bir noktasında herhalde az önceki konuşmadan cesaret alan sosyalist bir gazeteci Devlet Bahçeli’ye şu soruyu sordu: Peki neden ülkücüler Nedim Şener ve Ahmet Şık eylemlerine destek vermiyor?
“Fena fikir değil” gibi bakan Bahçeli, “12 Eylül öncesi görüş ayrılıklarının aşıldığından bahsetti, bu eylemlere desteğin yanlış anlaşılabileceğinden, henüz zamanının gelmediğinden dem vurdu.
İlginç bir andı. Ve MHP için kasetlerden daha ciddi bir soruna işaret ediyordu.
Bundan 42 yıl önce MHP bir karar verdi.
8 Şubat 1969 günü Adana’da toplanan kongrede parti Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi olan adını Milliyetçi Hareket Partisi’ne çevirdi. Aynı kongrede partinin amblemi üç hilal, gençlik kollarının amblemi hilal ve bozkurt olarak belirlendi. “Tanrı Dağı kadar Türk, Hira Dağı Kadar Müslüman” formülünü bulan Türkeş sert tartışmaların ardından parti içindeki, Nihat Atsız çizgisindeki laik Türkçülüğü tasfiye etti.
Partinin bu hâli 1969’da ancak yüzde 3,0 oy alabildi. 1973 seçimlerinde de bu oy oranı yüzde 3,4’e çıkabildi.
1974’te solcu Ecevit iktidarı ve yükselen devrimci dalgaya karşı komünizmle mücadele bayrağını ele geçiren MHP, hızla taban buldu, gençliği örgütledi, AP’den ve MSP’den Orta Anadolu’da oy çaldı. 1977 yılındaki seçimlerde oy oranını ikiye katlayıp yüzde 6,5’a çıkardı.
1997’de ortada bir düşman yokken Milliyetçi Çalışma Partisi sadece yüzde 2,93 oy aldı. 1991’de Refah Partisi ve IDP ile birlikte girdikleri seçimde yüzde 16’ının ne kadarı onlara ait bilinmiyor.
1995’te, Orta Asya Türk Cumhuriyetleri özgürlüğüne kavuşmuş, büyük ülküsü ilk kez hayal olarak çıkmışken bile nüfus artışıyla sayısı artan ama oranı değişmeyen tabanı kımıldamadı MHP’nin: Yüzde 8,18.
Ve 1999 seçimleri. MHP her yere “ürkek değil erkek” Devlet Bahçeli posterleri asmaktan, Bahçeli de hiç konuşmamaktan başka hiçbir şey yapmadı. Ama Öcalan’ın yakalanmasıyla yükselen milliyetçi dalga, 28 Şubat’la Fazilet Partisi’nden ürken devletçi muhafazakârlığı da önüne katarak MHP’yi tarihinin en büyük oy oranına yükseltti: Yüzde 17,98.
MHP’li koalisyon o kadar başarısız oldu ki. ANAP ve DSP yüzde beşlerin altına düşerek ödediler 2002’de bunu. MHP ise kutsal tabanına geri dönerek: Yüzde 8,35. MHP’yi taşıyan dalga çekilince geriye sarkık bıyıklılar, bozkurtlar, Asenalardan ibaret olan iç cemaat kalmıştı.
2007 seçimlerinde aralarında Hıncal Uluç’un da olduğu Kemalist ulusalcılar MHP’yi keşfetti. Ulusalcı dalganın ne içinde ne dışında kalabilen MHP, artık CHP’nin bile kesmediği hardcore Kemalistlerin, beyaz Türklerin, Egelilerin teveccühünü kazandı. 2007’de Orta Anadolu’yu AKP kaybeden MHP kıyılardan ve büyükşehirlerden aldığı oylarla yüzde 14’ü gördü.
Bu bilindik kısa tarih hatırlatması aslında şunu söylemek için: MHP’nin esas meselesi istihbarat işi gibi duran, “kaçamak” (Bir MHP’linin korkunç ifadesiyle) kasetleri değil. Esas kaçamak orada değil.
MHP’yi esas zıplatan hiçbir zaman ne dokuz ışık gibi amatör işi ideolojik denemeler ne de Başbuğları oldu.
Parmak işaretleri, sarkık bıyıkları, Ülkü Ocakları, Başbuğlar, Asenalar, Türkçülük Bayramları, Tekir Yaylalarıyla yarı tarikatvari bu parti normal şartlarda ancak kendi militanlarının üzerinde yükselen marjinal bir parti olarak kalabilirdi.
MHP’yi esas zıplatan, harekete geçiren her zaman karşısında diklenebileceği bir düşman çıkması oldu. Adındaki “hareket”e ters olarak MHP aksiyoner değil, reaksiyoner bir parti oldu hep. Ülkücülük değil, komünizm, bölücülüktü partiyi esas harekete geçiren ideolojiler.
Bugün MHP’yi harekete geçirecek hiçbir sebep ortada yok.
Ülkücülük, Orta Asya Türklerinin hayallerdeki gibi çıkmamasıyla suya düştü. Azeriler dışında kendine Türk diyen bile yok. Komünistler ortadan kayboldu, eski tüfekler bardak hatta ulusalcı adı altında daha sıkı faşist oldu.
Geriye kaldı tek bölücülük. Artık eski Genelkurmay Başkanlarının bile bu iş silahla çözülmez dediği bu sorun artık bölücülük sorunundan Kürt Sorunu’na dönüştü. Şehit cenazelerinde analar artık generallerin yakasına yapışıyor.
Türkiye de değişti. MHP’nin Orta Anadolu’daki sosyolojik tabanı eski düşlerini gerçekleştiren cemaatin Türkçe Olimpiyatları için gözyaşlarını döküyor. Dünya’ya “one minute” çeken Tayyip Erdoğan’la gideriyor “güçlü Türkiye” açlığını.
Ulusalcılıkla açılan sahaya girip at koşturmak mümkün. Ama laik bir milliyetçi partiye dönüp bütün gemileri yakma riskini de kimsenin alması mümkün değil.
Zamanın ruhu tersine dönünce, Milliyetçi hareket siyaseten hareketsiz kalınca, at, avrat silahtan ikisi gidince geriye de MHP’lilere sıkıcı Ankara’da boş zamanlar kaldı.
Bir de dalgalar ve rüzgârlar kesilince konuşarak sihrini bozmak zorunda kalan Devlet Bahçeli’nin hilal kartlarıyla çocuklarına akşama püskevit, karılarına fistan, entari getiren kocalardan oluşan Alice Harikalar Dünyası hikâyeleri...
MHP’nin esas korkması gereken şey hareketin hikâyesini anlatan belgesel kasetleri olmalı.
MHP’yi kemirecek kurdu özünde saklı çünkü...
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ata UÇUMTERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİ! 14.09.2025 Tüm Yazıları
-
Hakan AKSAYPutin, Trump’ı parmağında oynatmaya devam ediyor 17.08.2025 Tüm Yazıları
-
Gülçin AVŞARSorumluktan kaçmak umuttan kaçmaktır 12.08.2025 Tüm Yazıları
-
Alper GÖRMÜŞZora girmiş bir anlatı: “ABD emperyalizminin değişmez stratejik hedefi bağımsız Kürt devleti” 1.08.2025 Tüm Yazıları
-
Abdullah KıranYeni süreç ve Suriye denklemi 27.07.2025 Tüm Yazıları
-
Cihan AKTAŞTahran bir kez daha bombalanırken 23.06.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın SelcenDemokrasiye giderken cumhuriyetten olmak 17.06.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet ÖZTÜRKÇetin Uygur bir kitaba sığar mı? 10.05.2025 Tüm Yazıları
-
Yüksel TAŞKINİktidar milli iradeyi “tapulu arazisi” sandığı için büyük bir bedel ödeyecek 22.04.2025 Tüm Yazıları
-
Ayhan ONGUNDEMOKRATİK EĞİTİM MÜCADELESİNE ADANMIŞ YAŞAMLAR 21.04.2025 Tüm Yazıları
-
Pelin CENGİZTrump’ın yeni vergileri diye yazılır, ‘post modern merkantilizm’ diye okunur 7.04.2025 Tüm Yazıları





































































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
7.02.2026
2.02.2026
29.01.2026
25.01.2026
22.01.2026
19.01.2026
17.01.2026
13.01.2026
10.01.2026
7.01.2026