Aydın ENGİN
TBMM’de bir komisyonu var: Meclis Darbeleri ve Muhtıraları Araştırma Komisyonu.
Eh bu ülkede demokrasinin doğuştan özürlü bir bebek gibi bir türlü gelişememesinde darbelerin ve muhtıraların rolü birincil. O yüzden o komisyonun çalışmalarını izlemeye gayret ediyorum. Sanırım sizler de öyle.
Generaller çağrıldı, sonra gazeteciler, ardından medya patronları, onun ardından kamu bankalarının müdürleri, arada Sisi filan…
Epey eğlenceli diyaloglara tanık oluyoruz.
Komisyon önünde ifade veren kıdemli meslektaşlar “Hata ettik… Ayıp ettik… Çok pişmanım” yollu açıklamalar yapıyorlar. Komisyon başkanı nazik bir hanım, “Peki bunları söylemek için niye bu kadar yıl beklediniz beyim” diye sormuyor.
Yine komisyon önüne çıkan medya patronları da “Yurtdışındaydım… Bodrum’daydım… Evde uyuyordum… Haklısınız o başlık uygun düşmemiş ama ben o sırada şeyde şey ediyordum” gibi “Ufala da civcivler yesin” dedirtecek ifadelerle kendilerini aklamaya, daha doğrusu paçayı sıyırmaya çabalıyorlar.,
Sahiden eğlenceli oluyor.
Bu arada emekli generaller Çevik Bir, Erol Özkasnak gibilerin marifetleri, kendilerini ülkenin nasıl dagerçek sahibi gördükleri de gözler önüne seriliyor.
Dedim a eğlenceli oluyor.
Gel gör ki baştan beri bir tuhaflık var.
27 Mayıs darbesi konuşuluyor.
12 Eylül darbesi konuşuluyor.
28 Şubat “buçuk” darbesi konuşuluyor.
27 Nisan “çeyrek” darbesi konuşuluyor.
12 Eylül’ün öncülü 12 Mart 1971 darbesi konuşulmuyor.
Niye?
Sahi, acaba niye?
* * *
Genç kuşaklar için kısa bir 12 Mart 1971 özeti:
Kendilerini –nedense- sol olarak niteleyen ve Baas tipi bir darbe planlayan bazı generaller ve daha alt rütbeli subaylar 9 Mart 1971’de darbe yapmayı planladılar. Dört yıldızlı komutanlar “Biz de okka altına gideriz” korkusu ile “sol” darbecileri önleyip 12 Mart 1971’de Hükümete bir muhtıra verdiler. Muhtıra dediğim, “Şu şu şu yapılacak. Yapılmazsa döveriz” dediler.
Meclis dağıtılmadı ama karşılığında bu muhtırayı sindirdiler. Sivil generallerle iyi niyetli ve bir o kadar da saf teknokratlardan bir hükümet kuruldu. Sindirim sistemi iyiden iyiye laçkalaşmış Meclis bu hükümete güvenoyu verdi ve ülkenin en karanlık dönemlerinden biri başladı.
Sıkıyönetim ilan edildi ve ilan edildiği günün sabahında önceden hasırlanmış listeler ellerine tutuşturulmuş askerler ülkede benzeri daha önce görülmemiş (12 Eylül’de daha berbatı görülecek olan) bir cadı avı başlattılar. Sosyalistler, ilerici aydınlar, gazeteciler, işçi önderleri, gençlik liderleri toplanıp askeri cezaevlerine dolduruldular.
Taa 27 Mayıs 1960’dan beri açık açık darbe peşinde koşan bir emekli Albay (Sadi Koçaş) radyolardan gümbür gümbür kükrüyordu “Gerekirse makable şamil (=geriye doğru işleyen) kanunlar çıkaracağız”. Kimsenin gık’ı çıkmadı.
Genelkurmay Başkanı alenen ve utanmadan “Toplumdaki uyanış yasaların önüne geçti. Dizginlemek lazım” dedi. Anayasa değiştirildi ve bugünkü 12 Eylül Anayasa’sının “ana”sı kabul edildi.
Özet demiştim, kısa keseceğim. Binlerce kişi işkence tezgahlarına yatırıldı. Sıkıyönetim savcıları saçma sapan iddianamelerle ülkenin en iyi evlatlarını tutukladılar ve yargılamaya başladılar. Tek bir cinayet işlememiş, elleri kana bulanmamış üç yiğit delikanlı, Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Yusuf Aslan’a gözü dönmüş, antikomünizmin en ilkeliyle bilinçleri kararmış yargıçlar idam cezası verdiler ve Yargıtay hızla; Meclis’teki milletvekilleri ise Yargıtay’dan da hızlı idam kararını onayladılar. Devlet cinayet işledi ve ”Üç fidan” darağacında katledildiler.
Yetmedi, Kızıldere’de kuşatılmış; kaçmaları olanaksız, eninde sonunda uykusuzluğa, yorgunluğa, açlığa teslim olacak Mahir Çayan ve arkadaşları bu kez devletin toplu cinayeti ile yok edildiler.
Yakın tarihimiz bu dönemi “12 Mart darbesi” diye anıyor.
Ama bugün geçmiş darbelerin hesabını sormakla yükümlü komisyonda, medyada geçmiş darbe ve muhtıralar üstüne yazı yazan, yorum döktüren, tanıklık edenler hiç 12 Mart darbesinden söz etmiyorlar. Hükümet kanadından da ses yok.
Acaba neden?
12 Eylül’de, 28 Şubat’ta, hatta 27 Nisan muhtırasında siyasal islamcılara, ırkçı-Türkçü-milliyetçilere ucundan kıyından dokunuldu da 12 Mart’ta sadece –evet sadece- bu ülkenin sosyalistleri, komünistleri, ilerici aydınları hedef tahtasına oturtuldu, geri kalanlara dokunulmadı.
12 Mart Darbesi’nin neredeyse sözünün bile edilmemesi bundan olmasın?
Acaba “Bize dokunmayan darbe suç değildir” filan mı denmekte…
Galiba evet.
Yine de ilgili ilgisiz, yetkili yetkisiz herkese hatırlatalım:
Beyler, hanımlar, bu ülkede 12 Mart 1971’de de bir askeri darbe yaşandı ve bu 28 Şubat’la, 27 Nisan muhtırasıyla filan ölçülemeyecek kadar kanlı ve zalim bir darbeydi.
Haberiniz yoksa olsun istedim. Bu yazıyı o yüzden yazdım…
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ata UÇUMTERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİ! 14.09.2025 Tüm Yazıları
-
Hakan AKSAYPutin, Trump’ı parmağında oynatmaya devam ediyor 17.08.2025 Tüm Yazıları
-
Gülçin AVŞARSorumluktan kaçmak umuttan kaçmaktır 12.08.2025 Tüm Yazıları
-
Alper GÖRMÜŞZora girmiş bir anlatı: “ABD emperyalizminin değişmez stratejik hedefi bağımsız Kürt devleti” 1.08.2025 Tüm Yazıları
-
Abdullah KıranYeni süreç ve Suriye denklemi 27.07.2025 Tüm Yazıları
-
Cihan AKTAŞTahran bir kez daha bombalanırken 23.06.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın SelcenDemokrasiye giderken cumhuriyetten olmak 17.06.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet ÖZTÜRKÇetin Uygur bir kitaba sığar mı? 10.05.2025 Tüm Yazıları
-
Yüksel TAŞKINİktidar milli iradeyi “tapulu arazisi” sandığı için büyük bir bedel ödeyecek 22.04.2025 Tüm Yazıları
-
Ayhan ONGUNDEMOKRATİK EĞİTİM MÜCADELESİNE ADANMIŞ YAŞAMLAR 21.04.2025 Tüm Yazıları
-
Pelin CENGİZTrump’ın yeni vergileri diye yazılır, ‘post modern merkantilizm’ diye okunur 7.04.2025 Tüm Yazıları
-
Cennet USLUİktidar neden umduğunu bulamadı? 2.04.2025 Tüm Yazıları
-
Hayko BAĞDATSokaklarda yükselen ses 28.03.2025 Tüm Yazıları







































































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
31.01.2022
29.01.2022
28.01.2022
18.01.2022
17.01.2022
3.01.2022
24.12.2021
13.12.2021
6.12.2021
4.12.2021