CENEVRE - Türkiye yeniden insan hakları konulu uluslararası toplantıların gündem maddelerinden birisi oluyor.

Ayağımın tozuyla geldiğim Cenevre’de, İnsan Hakları ve Demokrasi Zirvesi başlıklı toplantının konuşmacılarından birisi de bendim.

Toplantıyı organize edenler, son iki yıldır Türkiye’den konuşmacı çağırdıklarını söylediler.

Geçen yıl Yavuz Baydar’ı, bu yıl da beni konuk ettiler.

Çin’den Venezüela’ya, Rusya’dan Eritre’ye zulmün kol gezdiği ülkelerin insan hakları savunucuları ülkelerindeki durumu anlattılar.

Zaman zaman sarsıcı, zaman zaman düşündürücü sunumları dinledik.

Rusya’dan katılan bir konuşmacı, Putin’i eleştiren gazetecilerin nasıl işlerinden kovulup, basın sektörü dışına itildiklerini ve eleştirel bir yerde duran gazetelerin bir süre sonra Putin’i nasıl övmeye başladıklarını anlattı.

Tanıdık geldi mi?

Dünyadaki bütün ülkelerin insan hakları durumunu inceleyen bir örgütün sözcüsü, otoriter rejimlerin her birinin diğerlerinden “öğrendiklerini”, özgürlükleri yok etmek için benzer taktikler ve stratejiler geliştirdiklerini anlattı.

Ben konuşmamda sevgili dostum Tahir Elçi’yi andım. Onun bir tek cümlesinin cımbızlanıp nasıl hedef haline getirildiğini anlattım. Kürt sorununda nasıl başa döndüğümüzü, ifade hürriyeti konusunda içinde bulunduğumuz acıklı durumu anlattım. Konuşmamın sonunda, Tahir’in cenaze törenini Ahmet Kaya’nın “Diyarbakır ortasında vurulmuş uzanırım” parçası eşliğinde gösteren YouTube videosunu izlettim katılımcılara. Tekrar duygulu anlar yaşadık, gözlerimiz doldu.

Tibet’li Rahip Jigme Golog’un Çin rejiminin elinde gördüğü işkenceleri dinlemek yürek parçalayıcıydı. Golog, Tibet’lilerin ve Uygur Türkleri’nin nasıl zulme uğradıklarını anlattı.

IŞİD Yezidi kadınları kaçırırken, gözyaşları içinde Irak Parlementosu’na seslenen ve bütün dünyanın dikkatini çeken Yezidi siyasetçi Vian Dakhil de konuşmacılar arasındaydı. Yezidi kadınların nasıl alınıp satıldıklarını, nasıl seks kölesi olarak kullanıldıklarını anlatırken burunlarımızın direği titredi.

Bu toplantı sayesinde Türkiye kökenli psikoloji profesörü Jan İlhan Kızılhan’ın Irak’ta IŞİD’in tecavüzüne uğrayan 1100 kadını kamplarda tek tek bulup Almanya’ya götürdüğünü ve orada tedavi ettiğini öğrendim. Türkiye milyonlarca mülteciyi kabul ederek şüphesiz ki önemli bir iş yapıyor ama, Almanya’nın tecavüz mağduru kadınlara yardım etmek için gösterdiği bu gayret, insanların nasıl ağırlandığının da, en az kaç mülteci kabul edildiği kadar önemli olduğunu düşündürdü bana.

Suudi Arabistan’da yazdığı bir blog yüzünden beş yıldır cezaevinde bulunan ve bin kırbaç cezasına çarptırılan Raif Badawi’nin karısı Ensaf Haidar’ı dinlemek de sarsıcıydı.

Badawi Cuma günleri 50 kırbaç yiyiyormuş ve bu kırbaç seanslarından sonra ölümün kenarına geldiği için bir süre erteleniyormuş cezası. İyileştikten sonra tekrar aynı korkunç işkenceye maruz kalıyor. Bu seansta bir başka konuşmacı, Suudi Arabistan’ın siyasi mahkûmları idam etme işini çok büyüttüğünü, 8 yeni cellat görevlendirdiklerini anlattı. Hani Türkiye ile beraber kara harekâtı yapıp Suriye’ye demokrasi getirecek ya, işte o Suudi Arabistan’ndan söz ediyoruz.

Bir gün bütün bu insan hakları ihlallerinin tarih olması dileğiyle...