Cumhurbaşkanı Erdoğan elbette Trump veya başka bir devlet adamının oğluyla görüşebilir. Fakat kurumsal devlet geleneklerinde bu görüşme gizli yapılmaz, resmen açıklanır.

Oysa görüşme Cumhurbaşkanı’nın resmi günlük programında gösterilmediği gibi, “görüştü” diye de açıklanmadı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in açıklamasıyla öğrenildi. Özel, Erdoğan’ın "300 Boeing uçağı siparişi vaadiyle Trump’tan randevu talep ettiğini" de söyledi.

Erdoğan’ın bu görüşmeyi gizli tutmak istediğini, Özel’e sızdırılmasından çok rahatsız olduğunu tahmin etmek zor değil.

Ardından, Trump Erdoğan’ı Beyaz Saray’da “ağırlayacağını” açıkladı. Erdoğan hareketinden önce, ABD çıkışlı bazı ürünlere 2018'de misilleme olarak Türkiye’nin koyduğu ek vergileri kaldırdı.

TİCARİ DİPLOMASİ

Trump’ın açıklamasında, ayın 25’inde gerçekleşecek görüşmenin konuları şöyle sayılıyor:

“Boeing uçaklarının büyük ölçekli alımı, önemli bir F-16 anlaşması ve olumlu şekilde sonuçlanmasını beklediğimiz F-35 görüşmelerinin devamı dahil olmak üzere birçok Ticari ve Askeri Anlaşma üzerinde çalışıyoruz.”

Görüşme konuları bunlardan ibaret olabilir mi? Suriye?.. Gazze’deki soykırım?..

Sütun arkadaşım Mustafa Karaaalioğlu’nun dün yazdığı gibi, Trump’ın açıklamasında “‘Uluslararası ve bölgesel sorunlar ele alınacak’ gibi sıradan nezaket cümleleri bile yok.”

Trump’ın Mayıs ayında Körfez Araplarına yaptığı gezi sonunda Filistin meselesiyle, Gazze faciasıyla ilgili bir açıklama yapılmayıp sadece yıllara sâri “2 trilyon doları aşan yatırım ve silah anlaşmalarıyla dönüyor” diye haber yapılmıştı. (AA, 16 Mayıs)

Emlak simsarı Trump için bu reklamlar önemli. Adam “Amerika’yı büyük yapmak için Allah beni gönderdi” diyen bir megaloman… Son marifeti, “cennete gitmek istiyorum” adıyla kampanya açtı, taraftarlarından 15 dolar bağış istiyor. (5 Eylül)

Trump’ı desteklemek cennete götürebilirmiş!

‘ÖZEL’ DİPLOMASİ

Devlet adamları arasında özel dostluk, karşılıklı takdir ve güven olması önemlidir, değerlidir. En azından iletişim kolaylığı sağlar. Erdoğan’la Trump arasında böyle bir dostluk var. İkisi de bunu ifade ediyor.

Fakat Rahip Brunson krizinde Trump’ın Erdoğan’ı “ekonominizi mahvederim” diye tehdit etmesi, hala hafızalardadır. (7 Ekim 2019)

Şunu da belirtmeliyim, devlet geleneğinde özel görüşmelerin de zapta geçmesi, açıklanmasa bile arşive tevdi edilmesi gerekir.

Türkiye ve ABD arasında ikisinin de gözden çıkaramayacağı ortak stratejik çıkarlar var. Erdoğan-Trump dostluğu da olumlu bir faktör olabilir ama Trump’ın çok daha büyük bir angajmanı var: Siyonizm ve İsrail… Gazze soykırımını Trump’ın yuvarlak sözlerle geçiştireceğini, belki “insani yardım” konusunda bir adım atacağını sanıyorum.

Türkiye için hayati önemi haiz Suriye meselesi de İsrail’le iç içe!

CAATSA KALKACAK MI?

Türkiye s-400 macerasının tahribatını hâlâ kaldırabilmiş değil. CAATSA yaptırımlarının uygulanması ve Türkiye’nin elindeki F-35’leri kaybetmesi, S-400 macerası yüzünden…

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler şöyle diyor:

“CAATSA yaptırımlarının kaldırılması durumunda F-35 tedarik sürecine geri dönülmesinin de değerlendirileceğini söyledik, söylüyoruz. CAATSA yaptırımları kaldırılırsa ABD ile savunma sanayii ve savunma, güvenlik konularındaki iş birliğinin ivmesinin artacağını değerlendiriyoruz.” (20 Eylül)

İnşallah diyelim. Bakalım, Trump sadece uçak satışı mı yapacak, yoksa Erdoğan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için girişimde bulunmaya Trump’ı ikna edebilecek mi?

Erdoğan, New York’taki basın toplantısında bu yaptırımların kaldırılmasını istedi.

Bu sağlanırsa, S-400 macerasının tahribatı ancak 7 yılda telafi edilebilmiş olur.

SURİYE SORUNU

İsrail güney Suriye’yi işgal etmiş durumdadır. Ankara “üniter devlet” kavramını kullanırken, İsrail, resmi Suriye ordusunun Şam’dan aşağıya geçmemesini şart koşuyor. Bunun için Dürzileri kullanıyor. YPG’nin Amerika’yla “müttefik” ilişkileri de İsrail desteği de biliniyor.

Netanyahu’nun “Suriye’de kiminle mücadele ettiğimizi biliyorum” sözünün manası açıktır. (8 Ağustos)

Erdoğan, hiç olmazsa Suriye ile İsrail arasındaki güvenlik müzakerelerinin Türkiye’yi tatmin edecek şekilde sonuçlanması ve Şam rejiminin güçlendirilmesi gibi konularda “dostum Trump”’ı ikna edebilecek mi?

İnşallah diyelim, bakalım…

Erdoğan Trump’a “one minute”… Eyyy Obama…” benzeri çıkışlar yapar mı?

Yapamaz, yapmaz, zaten sorunların bu kadar büyümediği o zamanlarda bile bu tarz yanlıştı.

Ben başarılar diliyorum.