Yeni yıl adetini bozmayalım. Bu köşenin sürekli okurları her yıl başında bir önceki yılın gelecek zamanlara da sarkacak, onları da etkileyecek buluşlarını yazdığımı bilirler. Kaynağım Time dergisi. Her yıl yayınladığı listeyi 28 Kasım tarihli Amerikan nüshasında verdi.
Teknoloji insanlığın özü. İnsan yeryüzünde baş ve işaret parmağını birleştirdiği günden beri icatta bulunuyor. Bazı buluşlar önemli ihtiyaçların giderilmesi için doğuyor. Örneğin yaygınlaşan hastalıkların tedavi imkânı olacak girişimler. Diğer bazı buluşlarsa sadece belli bir kesim insanın kendi ilgi alanından doğup gelişiyor. Sonra zamanla yaygınlaşıyor. İnsanlığın radyo diye bir arayışı yoktu. Ama muhtemelen telefon bir ihtiyaçtı.
Hangisi olursa olsun her buluşun altında çığır açan bir yaratıcılık var. İnsanlığın ilerlemesi yaratıcılığın sonucu. Ama muhayyilesiz yaratıcılık görülmemiştir. Bizse muhayyileyi küçümseyen, yaratıcılığı önemsemeyen, buluşçuluğu delilik diye gören bir kültürden geliyoruz. Önerim, bütün üniversitelerde bir genel "yaratıcılık dersinin" (çok yaratıcı bir biçimde) hazırlanıp okutulmasıdır.
Gelelim bu yılın 50 önemli buluşundan ilk 10'una.
1. İpad: izah etmeye bile gerek yok. Yakında bütün dünyayı onun içinde yaşayacağız.
2. Flipboard: bir ipad uygulaması. Sosyal medyanın darmadağınık konularını seçiyor, ayıklıyor ve düzenliyor. İzleyenler bir dergi okur gibi erişiyor onlara.
3. Looxcie: müthiş bir şey. Kulağınıza yerleştiriyorsunuz ve 5 saate yakın gözünüzün gördüğü her şeyi bir videoya bütün sesleriyle birlikte kaydediyor. Unuttum, neydi, çok güzel bir şey gördüm keşke... Yakınmaları tarihe karışıyor. Bir düğmeye basınca da son 30 saniye doğrudan Facebook'a iletiliyor.
4. Kickstarter: bir web sayfası. Projenizi koyuyorsunuz, açıklıyorsunuz, insanlar çok küçük paralar (mesela 1 dolar) yatırarak başlangıç için gerekli olan miktarı oluşturuyor. "Karşılığı ne olacak" sorusunun cevabı projenin içinde. Sayısız başarı öyküsü var arkasında.
5. Square: bir ödeme sistemi. Herhangi bir akıllı telefona eklenen bir kartla her kredi kartına ödeme işlemi uygulamak mümkün. Amerika'da gidenler, Apple mağazalarında kullanıldığını görüyor. Fatura vs doğrudan e-mail'le adresinize gönderiliyor.
6. Sony Alpha A55 Kamera: yolda arabayla gidiyorsunuz. Bir fotoğraf çektiniz. Ardından ikincisi için hemen bastınız deklanşöre, sonra üçüncü için. İlkinin işlemi ne zaman biterse kamera yeni görüntüyü ondan sonra kaydedecek. Eh bu da bir zaman alıyor, görüntüleri atlıyorsunuz. Bu kamerada o sorun yok. Basın, art arda 10 resme kadar hepsini hiç zaman farkı olmaksızın, sizin hızınızda kaydedecektir. Fiyatı 850 dolar.
7. Amtrak biftekle çalışan tren: isim bir şaka olsa da buluş gerçek. Amerika'da çok yaygın ve (çok eski, neredeyse dökülen) demiryolu şirketi Oklahoma-Forth Worth arasında çalışan trenlerindeki yakıtın % 20'sini biodisel yakıt olarak kullanıyor. Eh, oraları sığır bölgesi. Yakıt da onların geri dönüşen yağlarından elde ediliyor. Bitki tabanlı yağlara göre çok daha iyi sonuç sağlanıyor. "Karbon ağırlıklı yakıta son" politikasının bir aşaması.
8. Google şoförsüz araba: daha ne olsun? Otomobil değil de aut2.mobile. Ne güzel. Google'un yeni Prius'u, radarlar, video kameralar, sensörler falan yerleştirilince önceden tasarlanmamış hiçbir sorunla karşılaşmaksızın yaklaşık 200 bin km yaptı. Savunma Bakanlığı'nın çölde kullandığı gibi de değil, en kalabalık sokaklarda bu araba hareket ediyor. Artık kazada ölüme son, trafikte araba kullanma, şoföre tahammül etme stresine, kural ihlaline, terbiyesizliğe, saygısızlığa, mantık dışı davranışa son.
9. Martin Jatpack: sırt çantanız yerine jet çantası. Yıllardır düşünürüm. Sonunda oldu. Sırtınıza taktınız mı 10 küsur bin metreye çıkıp uçuyorsunuz. Geleceğin trafiği göklerde. Testler 2011'de başladı. Seneye 100 bin dolardan satılacak.
10. Edison2: hızı artırmanın yolu bir araba için hafiflik. Bundan hafifi yok. 500 kilonun altında, müthiş şık bir tasarım. Bunu bir de şu yukarıdaki google aracı olarak düşünün. Anlaşılan 2011'de herkes çevre ve trafikle uğraştı. Ne yazık ki, daha uzun bir süre satılmayacak.
Bunlar birer öneri ama insanlığın neyi aradığını gösteriyor: Olimpiyat gibi: citius, altius, fortius: daha hızlı, daha yükseğe, daha güçlü.
Teknoloji bu.