Basın Tarihi treni bu hafta zaman ve mekân değiştirmek zorunda kaldı.

Yer İtalya, zaman ise günümüz.

Neden mi?

İtalyan medyasında bize yaşayıp gördüğümüz bir filmi hatırlatacak ilginç olaylar yaşanıyor olması…

Basın özgürlüğünün gittikçe artan bir şiddetle boğazının sıkılması.

***

İlk alarmlar geçen sene gelmeye başladı.

Geçen yıl Nisan ayında bir hafta içinde ikinci kez İtalya’nın ikinci büyük haber ajansı İtalyan Haber Ajansı (AGI) çalışanları greve gitti.

Çünkü ajansın sağcı bir milletvekiline satılacağına dair haberler yayılmıştı. Bu satışı engellemek istiyorlardı.

***

AGI, 1950 yılında bir gazeteci ve bir avukat tarafından kurulmuştu.

Başlangıçta uluslararası haberlere odaklanan kuruluş, 1967’de İtalyan devletinin sermayesinin %30’una sahip olduğu hidrokarbon devi ENI grubu tarafından satın alındı.

Sicilya’dan Lombardiya’ya kadar uzanan dokuz bölge ofisine ek olarak Brüksel’de bir ofis açtı.

Eski Başbakan ve Hıristiyan Demokrat Parti Başkanı Aldo Moro’nun 16 Mart 1978’de Kızıl Tugaylar tarafından kaçırıldığını duyuran ilk kuruluş oldu.

***

Geçen yıl AGI ajansının çalışanları, ajansın, sağcı milletvekili Antonio Angelucci’nin sahip olduğu medya kuruluşuna katılmasından endişe ederek, bu satışı önlemek için greve gitmişti.

Potansiyel alıcının profili biliniyor.

Servetini bankacılık sektöründe ve daha sonra özel klinikler satın alarak yapmış…

Son yıllarda medyaya olan iştahı kabarmış.

Il Giornale gazetesinin sahibi.

2016’da Roma’nın günlük gazetesi Il Tempo’yu da satın aldı.Sağcı Libero gazetesi de onun.

Kısacası medya yatırımlarını kendi çıkarlarını desteklemenin etkili bir yolu olarak görüyor.

***

Antonio Angelucci, 2008’den beri de parlamento üyesi.

Son bir buçuk yıldır da, iktidar koalisyonundaki güçlerden biri olan Matteo Salvini’nin aşırı sağcı partisi League’in  üyesi.

AGI ajansının sahibi olan ENI grubunun çoğunluk hisselerini elinde tutan Ekonomi Bakanlığı’nın başında ise Angelucci ile aynı partiden olan Giancarlo Giorgetti var.

Muhalefet ve sendikalar, ajansın “dostlar” arasındaki bir alışverişle el değiştireceğinden endişe ediyorlardı.

Xxxxxx

Bu satış girişimi geçen yıl İtalya’da ciddi tartışmalara yol açtı.

En çok sorulan soru “Satış gerçekleşirse, ajansın her zaman övündüğü editoryal özgürlüğü nasıl garanti altına alınabilir?” oldu.

AGI’nin Angelucci’ye olası satışı, İtalyan medya ortamında benzeri görülmemiş bir emsal teşkil edecekti.

Eski bir gazeteci olan Sandro Ruotolo’ya göre ajansın aşırı sağcı bir parlamentere satışı, Meloni hükümetinin medya üzerindeki boğucu hakimiyetinin bir başka işareti olacaktı.

Ruotolo,  “AGI’nin hükümet yanlısı bir gazete patronuna satıldığını nasıl hayal edebiliriz? Bilgi özgürlüğü, Avrupa düzeyine taşınması gereken bir konudur,” diyordu.

***

Servetini neredeyse tamamen kamu harcamalarından, sağlık sektöründen elde eden 80 yaşındaki milletvekili Angelucci, Başbakan Giorgia Meloni’nin sağcı ve aşırı sağcı hükümetinin büyük bir destekçisi olmasına rağmen AGI’yi satın almayı başaramadı.

Ajansın çalışanlarının karşı çıktığı satış gerçekleşmedi.

Ancak Angelucci’nin ısrarlı girişimi, medyada özel, kamusal, siyasi ve ideolojik çıkarların örtüşmesi konusunu gündeme getirdi.

Parlamento üyesi olan bir medya imparatorunun bitmeyen hırsları tartışmaları yeniden alevlendi.

Antonio Angelucci’nin hedefinin “kamuoyunun anlatısını şekillendirebilecek bir ‘İtalyan Fox Haberleri’ yaratarak hükümet yanlısı bir medya ekosistemi inşa etmek” olduğuna dair kanaat yaygınlaştı.

Muhafazakâr bir medya imparatorluğu çabalarına tepki biraz daha arttı.

***

Bu tepkilerin büyümesinin bir başka nedeni de İtalya’da Giorgia Meloni hükümetinin medyaya ve gazetecilere yönelik baskıcı tavrı.

2024’te Avrupa Basın ve Medya Özgürlüğü Merkezi, İtalya’da yasal şikayetler veya kısıtlayıcı düzenlemelerin kabulüyle ilgili 157 olay kaydetti.

Giorgia Meloni’nin iktidara geldiği 2022 yılında, benzeri 46 olay kaydedilmişti.

2024 basın özgürlüğü endeksinde İtalya beş sıra geriledi.

***

İtalyan gazetecilerine göre “Neofaşizmin varisi olan Giorgia Meloni komplolara takıntılı”…

Örneğin kendisini, belirli gazetecilerle özdeşleştirdiği “düşman güçler” tarafından kuşatılmış olarak görüyor.

Cumhuriyetçi İtalya’nın önemli bir kurumu olan kamu yayıncısı RAI’nin yönetimini ve yayınlarını değiştirmek için uğraşıyor.

Meloni, iktidara geldiğinden beri hükümetle bağdaşmayan önemli isimleri RAI’den ayrılmaya zorlamak ve sansür uygulamak suçlamalarıyla karşı karşıya.

***

Medya alanında İtalya’da skandallar skandalları kovalıyor.

Son olarak İtalya hükümetinin muhalif gazetecilerin telefonlarını dinlettiği iddiaları ortalığı karıştırdı.

Olup bitenleri somutlaştıran bir başka olay ise ilerici gazete Domani’nin yaşadıkları…

Yayımladığı haberler nedeniyle Giorgia Meloni’nin kendisi de dahil olmak üzere hükümetin yedi üyesi tarafından dava edildi.

Daha vahim olaylar da var…

Bunlardan biri, 2023’ün başlarında, polislerin Domani gazetesinin yazı işlerine girerek, Çalışma Bakanı Claudio Durigon hakkındaki bir makaleyi “ele geçirmeye” çalışması….

Baskıcı rejimlerin çıldırdığı bir dönemde yaşıyoruz.

***

Otoriter, baskıcı, sansürcü, güce dayalı, korkutmayı hedefleyen bir karanlık suratın canım İtalya’da fazla ısrarcı bir şekilde ortaya çıkması üzerine Basın Tarihi, Orta Doğu’daki geçmişe yönelik seyahatinde makas değiştirdi.

Neo-Mussolini ruhunun peşine düştü…

Çünkü dünyanın her yerinde ortaya çıkan bu faşizm hortlağı sadece bir ülkenin, bir bölgenin değil, bütün insanların düşmanı.