Yunanistan’da SYRİZA’nın büyük seçim başarısından sonra Türkiye’de bu sorunun çok sayıda insan tarafından sorulduğu açık. Kendimi sol demokrat olarak tanımladığım için, bu başarı elbette sevinç duymama yol açtı.

Türkiye solunun da böyle bir başarıyı yakalamasını arzu ederim. Bu konuda solun artı ve eksilerini soğukkanlılıkla değerlendirebilmeliyiz. Bunun yolu da eleştiri kültürünün yerleşebilmesinden geçiyor.

Bir kere solun mücadele azmi hafife alınmamalıdır. İktidar alanlarından bu kadar ötelenmelerine rağmen, inatla ilkelerinin peşinde koşan solculara saygı duymalıyız. Türkiye’de bir avuç solcunun sadece kendilerinin değil, başkalarının hak ve özgürlükleri için verdiği mücadele, ülkemizde bu alanlarda yaşanılan kısmi gelişmelerin de en önemli nedenlerindendir.

Siz bakmayın hükümet yanlısı propaganda makinesinin Türkiye solunu eski müesses nizamın bir parçası olarak gösterip, gayrı-meşru ilan etme çabalarına. Sol, bu devlet tarafından her zaman zülüm görmüştür. Değişmez tehditlerdendir. Solculara büyük acılar çektirilmiş, hakları olan pek çok alandan sadece solcu oldukları için dışlanmışlardır.

SYRİZA denen oluşum bir koalisyondur. 13 farklı grubun oluşturduğu bu koalisyonu kotarmak hiç de kolay olmamıştır. Bugün dahi Yunan solunda, SYRİZA’ya ateş püsküren çevreler mevcuttur.

Türkiye’de SYRİZA tecrübesine en çok yaklaşan girişim bana göre Özgürlük ve Dayanışma Partisi (ÖDP) olmuştur. ÖDP’nin programı, 90’ların ortalarından bakıldığında, zamanının ruhunu çok iyi yakalamış bir programdı. Partide kuruluşundan itibaren uzun bir süre yer aldım. Neden başaramadık sorusu daha uzun bir değerlendirmeyi hak ediyor. Ben yine de önemli gördüğüm bazı hususları paylaşmak isterim.

Öncelikle ÖDP bileşenlerinin tamamı programı kabullenebilmiş değillerdi. ÖDP ile yeni ilişkilenenleri program daha çok etkilerken, eski bileşenler 80 öncesi etkinliklerini yakalama tutkularından vazgeçemiyorlardı. Sanırım programa tam inanmamamız daha sonra yaşanılacak meselelerin habercisiydi.

ÖDP kısa sürede önemli bir bölünme yaşadı. Neden? Bana göre sorunun cevabı bugün çok basit. Demokrat değildik. Kendi gurubumuzu çok önemsiyorduk. Bunu yaparken diğer sol grupları yeterince meşru görmüyorduk. Teorik tutarlılık denen, özünde pratik hayat korkusu barındıran inadımız yüzünden, bölünmemiz zaten kaçınılmazdı.

Bugün durum farklı mı? İrili ufaklı pek çok sol grup, kendi duruşlarını en şaşmaz doğrultu olarak görme tavrından uzaklaşabilmiş değiller. Solun diğer renklerini meşru görmeme tavrı da büyük ölçüde devam ediyor.

Solun, dışlama, meşru görmeme üzerine kurulu kültürüne harcadığı büyük enerjinin, içerme, kapsama uğruna verilmesi bile bugün çok farklı bir noktada olmasına yeterdi. Bugün solcular hâlâ en büyük mesailerini sol içindeki “ötekilerinin” meşruiyetini yıkmaya harcıyorlar. Bir kardeşlik kültürü yaratamadığımız çok açık.

Bu alışkanlıklarımızı terk etmeden bir SYRİZA yaratamayız. Bazıları “Türkiye’nin SYRİZA’sı biziz” gibi ifadelere şimdiden yönelmiş olabilirler. Ama bugün itibarıyla bu tür bir koalisyondan çok uzak olduğumuz açık. Kardeşlik kültürünü yaratmadan da topluma güven vermemiz mümkün değil…

[email protected]