Kamu görevi ile bireysel işler arasında epey bir fark var. Bireysel işler, etki ve sonuçları esas itibariyle kişinin kendi yaşamı üzerinde doğar. Dolayısıyla bu işlerin sorumluluğu da kişinin kendisine aittir. Kişinin hatalı kararlarının ceremesini kişinin kendisi çeker. Bu alana ilişkin bir hukuki denetim esas itibariyle ancak başkalarının haklarına halel getirmesi durumunda devreye girer. Bu yüzden bu alana "özgürlük alanı" demek gerek.

Buna karşın kamu görevi oldukça farklı niteliğe sahiptir. Bireysel değildir. Kamu görevinin üstlenilmesi bireysel bir iş veya girişim mahiyetinde değildir. Bu görev yasa ile tanımlanır ve yasada öngörülen niteliklere haiz olanlara yine yasa ile yetkilendirilmiş olanlar tarafından tevdi edilir. Kamu görevinin etki ve sonuçları, kamu görevlisinin dışında, kamunun üzerinde doğar. Yani bunun sonuçlarına toplum katlanır, başka bireyler bundan etkilenir. Bu yüzden bu görevin görülmesi hem hukuki hem de idari denetime tabidir. Zira bu alan "yetki ve sorumluluk" alanıdır.

Kamu görevinde esas olan hiyerarşidir. Kamu görevlisi üstlendiği kamu görevini kendi bireysel tahayyüllerine göre veya siyasal tercihlerine göre yürütemez. Kamu görevinin nasıl yürütüleceği yasalarla, yönetmeliklerle, genelgelerle vs tanımlanmıştır. Bu tanımlama çerçevesinde bu görev hiyerarşik olarak, yani amir-memur ilişkisine göre, çoğu zaman emir ve talimatlar çerçevesinde yerine getirilir. Burada takdir hakkı sınırlıdır ve ancak yasal çerçevede ve o kamu hizmetinin kamunun somut taleplere uygun bir şekilde yerine getirilmesi amacına göre kullanılır. Yani takdir yetkisi keyfi değildir.

Kamu görevinde yukarılara tırmanıldıkça memurluk amirliğe dönüşür. Ama "yetki ve sorumluluk" alanına aidiyeti değişmez.

Kamu görevinin bu niteliği farklı tezahürlere sahne olur. Demokratik bir hukuk devleti sistemi yerleşik değilse, kamu görevinin sonuçlarının kamu görevlisinin dışında başkalarının üzerinde doğması, bazen umursamazlığa yol açar. Bazen de bireysel, grup veya ideolojik çıkarlarımaksimize etmenin aracına dönüşür.

Eğer ülkede siyasal düzen demokratik değilse ve bir toplum sözleşmesine dayanmıyorsa, yani siyasal yapı toplumsal dengeyi yansıtmıyorsa, bu durumda kamu mekanı iktidar oyunlarının sahnelendiği bir mekana dönüşür. Ülkenin katımerkeziyetçi yapısı nedeniyle her tür kararın merkezdeki koridorlarda pişirilip icraya konduğu durumda, bu mekandaki oyununşiddeti artar. Zira merkezi ele geçiren topyekün iktidarı kontrol eder hale gelir.

Ülkedeki sistemin bu sorunları, bu tezahürleri hukuk dışı olmaktan çıkarmaz. Mevcut yasalar çerçevesinde bu davranışlar, değişen oranlarda yaptırımlarla karşılanmak zorunda. Zira hiç bir sistem, ne kadar sorunlu olursa olsun, hiyerarşisini parçalayacak bu tür davranışlara tahammül edemez. Ederse, kamu hizmeti ve sonuçta sistem çöker.

Bu tür davranışlar hukuken kabul edilemez olduğu gibi ahlaken de ağır bir zafiyete tekabul eder. Zira kamunun cebinden çıkar maaşlarla, kamunun iradesinin ifadesi olan yasaların sağladığı yetkileri, bireysel, grup veya ideolojik çıkarlar için kullanmak, irade hırsızlığıdır.

Bu kamu hizmeti "yargı" ise, durum daha da vahim hale gelir. Zira yargı kurumu, adaleti sağlamak için diğer kamu hizmetlerinden farklıolarak "bağımsızlık" zırhıyla donatmıştır. Bağımsızlık zırhının tam da bireysel, grup veya ideolojik çıkarları için kullanılması, irade hırsızlığını aşan bir vehamete işaret eder.

Buna sessiz kalan devlet, devlet olmaktan çıkar.

Her hukuk düzeninde bu tür hedefler için örgütlü hareket eden kamu görevlilerine veya yargıçlara karşı alınacak tedbirler kanunlarla düzenlenmiştir. O kanunların gereği yerine getirilir, getirilmek zorunda. Yoksa irade hırsızlığına ortak olunmuş olur.

Paralel, vesayet veya başkası...

Herkes bu gerçeği içine sindirmeli.