Seçimlerde tecelli eden halk iradesi bir yönüyle geçmişin muhasebesini yansıtır, diğer yönüyle geleceğe yönelik beklentileri ortaya koyar. Seçimler hem sergilenen politikaları değerlendiren bir karnedir, hem de yeni döneme yönelik açılan kredidir. Seçmen seçimde sadece ileriye dönük vaatleri, projeleri, politikaları oylamış olmaz. Öyle olsa seçimler vaadler arası yarışa dönerdi. Seçmen geçmişin hesabını da keser. Geçmişe dair algı, geleceğe dair ümidi şekillendirir. Kılıçdaroğlu'nun vaatlerinin prim yapmamasının sebebi, sadece iktidara gelme ihtimalinin düşüklüğü değil, CHP'nin geçmiş performansıdır. AK Parti'nin aldığı oyun yüksekliği de sadece ortaya koyduğu 2023 vizyonuyla ve iktidarını sürdürme ihtimaliyle değil, 9 yıldır ortaya koyduğu başarılı performansla ilgilidir. AK Parti'ye verilen oyların hakkını ödemek için AK Parti elbette büyük bir gayret içinde olmalı, ümitleri boşa çıkarmamalıdır. Ancak AK Parti'ye verilen oyların önemli bir kısmı da yapılanların takdir edilmesidir, geçmişin ödüllendirilmesidir. Bu yüzden seçimdeki tablo, hem takdiri, hem beklentiyi yansıtır. CHP'nin son dönemde her adıma karşı çıkan engelleyici tutumu, geleceğe yönelik vaatlerini bastırmıştır. MHP, ne yaptıklarıyla ne de yapacağını söyledikleriyle karşılık bulmuştur. AK Parti'nin 9 yıllık icraatları, olumsuz değil olumlu bir katkı yapmıştır. Muhalefet partileri hem geçen dönemdeki yaklaşımlarıyla, hem de geleceğe yönelik söylemleriyle sınıfta kalmıştır.

Partilerin, seçim sonuçlarına göre kendilerini gözden geçirmeleri, seçmene saygının gereğidir. Vatandaş, geçmişte yanlış yaptığını düşündüğü partilere bir mesaj vermiştir, bunu almakta direnen partiler yanlış yapmaya devam ederlerse kaybetmeyi de sürdürürler. Nitekim muhalefet kaybetme konusunda 'istikrar'lı bir çizgi izlemektedir.

Seçim sonrasında takınılan tavırlar sorumlu ve sağduyulu olmalıdır. Kendi kitlesinin dışındakileri adam yerine koymayan, onların mesajını elinin tersiyle iten liderler, milletin iradesine saygısızlık göstermiş olurlar.

MHP lideri Bahçeli'nin 'helalleşmeden önce hesaplaşma' ifadeleri demokratik olgunluğa uygun düşmeyen, hazımsızlık kokan ifadelerdir. Siyasi partiler arasında hesaplaşma seçimde ve sandıkta olur. Bu hesaplaşma da 12 Haziran'da olmuştur. Millet, AK Parti'nin de, MHP'nin de hesabını kesmiştir. Bu hesaplaşmada hezimete uğrayan da MHP olmuştur. Bahçeli, seçim meydanlarında 'tokat vurmak'tan bahsediyordu, millet sandıkta hak edene tokatı vurdu. Seçimin ardından hesaplaşma lafları etmek, demokrasiyi özümseyememektir.

MHP liderinin seçim sonrası verdiği fotoğraf, MHP'nin niçin marjinalleştiğini gözler önüne sermektedir. Bütün liderler temiz bir sayfa açmaktan, diyalogtan, uzlaşıdan bahsederken Bahçeli, esip gürlemekte, elini uzatmak yerine yumruğunu sıkmaktadır. Bahçeli, Erdoğan'a elini uzatmayacağını, Demirtaş ve Türk'le tokalaşmayacağını söylüyor. Erdoğan, her kesime kucak açarken, diyalog çağrı yaparak kapıları sonuna kadar açarken, Bahçeli'nin köprüleri atan, kapıları kapatan yaklaşımı, sadece bu partilere yönelik hazımsızlığı değil, bu partilerin seçmenlerine yönelik bir saygısızlığı ortaya koyar. Siyaset, kişiler arası bir mesele değildir, partiler arası bir rekabettir. Kişisel kaprisler, bu partileri destekleyen büyük kitleleri nazara almamak anlamına gelir.

12 Haziran seçimlerinde seçmen, tüm partilere diyalog ve uzlaşı çağrısı yapmıştır. Yeni anayasa konusunda tezahür eden irade, partilerin önüne büyük bir sorumluluk ve vazife koymuştur. Bu da, diyalog ve uzlaşı içine girmeleridir. Yeni dönemde köprüleri atanları, kapıları kapatanları millet affetmeyecektir.