Aydın ENGİN
Dün kaldığımız yerden sürdürelim.
CHP'nin "bildirge mezarlığı"nın en ünlü "merhum"u kanımca "Akgünlere Bildirgesi"dir. CHP, Ecevit önderliğinde 1973 seçimlerine bu bildirge ile girdi. Seçimden birinci parti olarak çıktı ve…
Ve "Akgünlere bildirgesi" neredeyse unutuldu. Yani adeta ölü doğdu, sıradan bir seçim propagandası metni işlevi taşıdı, ötesine geçmedi. Zaten popülist yanı ağır basan bir program metniydi.
Seçim sonrasında Ecevit bildirgeyi eskisi gibi tutkuyla dillendirmedi. Partideki ikinci adamlar (meselâ Deniz Baykal, Ali Topuz) ise bildirgedeki hedeflere bal gibi karşıydılar ve parmaklarının ucuyla tutarak "mış gibi" yapıyorlardı. Yani eğreti tutuyorlardı.
"Köykent" gibi yakın köyleri birleştirip örek köyler oluşturmak ve ister istemez köylüyü köye hapsetmek gibi bir parlak(?) proje de göstermelik birkaç girişim dışında oluruna terk edildi.
Ardından Ecevit ve ekibi Kıbrıs'taki faşist darbeyi önlemek için isabetli bir kararla asker yollamakla yetinmeyip, ikinci bir atakla Kıbrıs'ın kuzeyini fiilen işgal edince, "güvercin" uçuran Ecevit'ten savaş jeti uçuran Ecevit'e ve oradan da "Kıbrıs Fatihi Ecevit"e geçildi.
1980'e yaklaşılırken Ecevit bir inci daha saçtı:
- Sosyal demokrasi işçi sınıfına dayanan, Marksizm kökenli bir siyasal harekettir. Bizde işçi sınıfı güçsüz. O yüzden köylüye yaslanmak gerekir. CHP sosyal demokrat değil demokratik sol bir parti olmalıdır.
O günden sonra Ecevit kendi yoluna gitti, "Demokratik Sol Parti"yi kurdu. Bildirge filan yayımlamadı. Yayımladıysa bile pek yankı bulmadı. Ecevitsiz CHP ise inişli çıkışlı bir siyasal hayat yaşadı ve pek de iflah olmadı.
Bir ara Deniz Baykal ortaya "Anadolu solu" başlıklı, Şeyh Edebali referanslı, bildirge benzeri bir metin attı ama pek ciddiye alan çıkmadı. Ciddiye alınacak yanı da yoktu.
* * *
CHP'nin bildirgeleri üstüne attığımız bu hızlı turun son halkası geçtiğimiz hafta sonu toplanan 37. Kurultay'da kabul edilen "İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi".
Acaba onun da sonu "bildirgeler mezarlığı" mı olacak yoksa…
Siyasal eleştirilerini CHP'ye ağız dolusu sövmekle sınırlayan ve bunu tekrarlamaktan öte demokrasiyi ve özgürlükleri savunmakta bir marifetlerine ve eylemlerine tanık olmadığım kimi "keskinler"e kulak ve hak vermeye niyetim yok.
Ancak CHP'yi tek umut olarak gören ve 2020 yılında 6 Ok'un milliyetçilik ilkesini savunabilen, devlet kapitalizmini solculuk sananlarla aynı çizgide buluşmaya da niyetim yok.
Dahası hem sosyal demokrat bir partide büyükşehir belediye başkanlığı yapacak, hem de AKP'nin yayılmacı politikalarına yürekten destek verip Afrin'i bombalayacak roketlerin üstüne adını kazıtacak kadar gözü dönmüş militaristlerden elbette tiksiniyorum.
Bütün böylesi kesimlerin CHP içinde var olduğunu, kimilerinin sayıca hiç de az olmayıp parti yönetiminin belirlenmesine bir ağırlık taşıdığını biliyorum, biliyoruz.
Ama aynı CHP çatısı altında sosyal demokrasiyi sahiden benimsemiş, tepelerde laf ebeliği yaparak değil, kitlelerin içinde hünerle siyasal çalışma yapanlar olduğuna da biliyorum, biliyoruz.
Bir örnek. Sadece bir örnek. Son yerel seçimde Üsküdar'da nice sosyalist örgütün beceremediği kitle bağlarını kuran ve bunun meyvelerini toplayan genç CHP'lilerin dolaysız tanığıyım.
Onlar ve benzerleri de CHP içinde varlar ve onları yok saymak demokrasi ve özgürlük mücadelesinde bağışlanmaz bir savurganlık olur.
* * *
CHP'nin son bildirgesi ciddiye alınması gereken, CHP'nin demokrasi sicilindeki kabarık sabıka dosyasına bakıp, olumsuz önyargılara kapılma kolaycılığına düşmeden dikkatle okunması ve not edilmesi gereken bir metin. Öyle kolayca yabana atılacak, alay edilecek ve reddedilecek bir metin hiç değil.
Parlamenter sisteme dönüş kararlılığı, partili cumhurbaşkanlığı sistemine kesin bir red, kuvvetler ayrılığı ilkesine güçlü bir vurgu, bağımsız yargı, düşünce ve örgütlenme özgürlüğüne bağlılık içeriyor. Kürt sorununun (bu terimi kullanarak) barışçıl bir çözüme kavuşturulması gereğinden açıkça söz ediliyor.
Bitmedi, seçim barajının tümüyle kaldırılması, milletvekili adaylarının tespitinde parti tabanlarının belirleyiciliği, ihale kanununda tam şeffaflık sağlanması, yerel yönetimlere kayyım atanması yolunun açık seçik kapatılması gibi Türkiye'nin kanayan yaralarında köklü değişimler öngörüyor.
Türkiye'de demokrasiye, hukuk devletine dönüş ve tek adam yönetimini (otokrasi) sona erdirme hedeflerini benimseyen güçlerin hiçbirinin yok sayılmaması, ihmal edilmemesi gereken bir eşikten geçiyoruz. "Armudun sapı var, üzümün çöpü var" titizlenmelerine kapılacak günlerde değiliz. Eğer CHP bu bildirgeyi sahiden benimseyecek ve uygulayacaksa, onu elin tersiyle itmek değil, elini tutmak gerekir. "Böyle yaparsam bana CHP'nin kuyruğuna takıldı derler; solculuğuma leke sürülür" gibi mızmız itirazlar öncelikle kendine güvensizlik sonra da AKP elebaşılarının ekmeğine yağ sürmek anlamına gelecek.
Kendi adıma söylüyorum: 37. Kurultay'ında açıklanan ve kabul edilen "İkinci Yüzyıla Çağrı Beyannamesi"yle CHP sahici bir demokrasi gücü olmaya niyet ve iddiasını ortaya koydu.
Bu iddia "demeç muhalefeti" denen ve hem kendini, hem kitleleri kandırmaktan öte bir anlam taşımayan muhalefet tarzını reddeden, muhalefetin artık TBMM sınırları içine hapsedilerek yapılamayacağını öne çıkaran bir iddia.
Bu iddiaya hiç duraksamadan "yetmez ama evet" demek gerekir…
Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ata UÇUMTERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİ! 14.09.2025 Tüm Yazıları
-
Hakan AKSAYPutin, Trump’ı parmağında oynatmaya devam ediyor 17.08.2025 Tüm Yazıları
-
Gülçin AVŞARSorumluktan kaçmak umuttan kaçmaktır 12.08.2025 Tüm Yazıları
-
Alper GÖRMÜŞZora girmiş bir anlatı: “ABD emperyalizminin değişmez stratejik hedefi bağımsız Kürt devleti” 1.08.2025 Tüm Yazıları
-
Abdullah KıranYeni süreç ve Suriye denklemi 27.07.2025 Tüm Yazıları
-
Cihan AKTAŞTahran bir kez daha bombalanırken 23.06.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın SelcenDemokrasiye giderken cumhuriyetten olmak 17.06.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet ÖZTÜRKÇetin Uygur bir kitaba sığar mı? 10.05.2025 Tüm Yazıları
-
Yüksel TAŞKINİktidar milli iradeyi “tapulu arazisi” sandığı için büyük bir bedel ödeyecek 22.04.2025 Tüm Yazıları
-
Ayhan ONGUNDEMOKRATİK EĞİTİM MÜCADELESİNE ADANMIŞ YAŞAMLAR 21.04.2025 Tüm Yazıları
-
Pelin CENGİZTrump’ın yeni vergileri diye yazılır, ‘post modern merkantilizm’ diye okunur 7.04.2025 Tüm Yazıları
-
Cennet USLUİktidar neden umduğunu bulamadı? 2.04.2025 Tüm Yazıları
-
Hayko BAĞDATSokaklarda yükselen ses 28.03.2025 Tüm Yazıları
-
Halil BERKTAYPKK ve Türk solcuları (4) “Dağlarında gerilla var memleketimin” 16.03.2025 Tüm Yazıları
-
Haluk YurtseverKaosta 'hegemonya' arayışı 11.03.2025 Tüm Yazıları
-
Arzu YILMAZHodri Meydan 10.03.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın ÜnalParti ve iktidar 25.02.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KIVANÇİç duvarlar 10.02.2025 Tüm Yazıları
-
İhsan DAĞIİmamoğlu nasıl kurtulur? 1.02.2025 Tüm Yazıları













































































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
31.01.2022
29.01.2022
28.01.2022
18.01.2022
17.01.2022
3.01.2022
24.12.2021
13.12.2021
6.12.2021
4.12.2021