Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in geçtiğimiz hafta Orta Doğu’ya düzenlediği hızlı ziyaret Suriye, Mısır ve Türkiye’yi kapsıyordu.

Suriye’deki Hmeymim hava üssünde “Rus birliklerinin önemli bir kısmının” geri çekileceğini söyledi, ancak Suriye’de “teröristler yeniden peydahlanırsa” Rusya’nın onlara güçlü darbeler indireceğini de ekledi. Suriye’deki Rus birliklerinin sayısı 7 bin’den 2 bin’e düşürülecek.
 
Askerlere hitaben ise “Evinize zaferle dönüyorsunuz… Anavatanınız sizi bekliyor” dedi.
 
Bu açıklama daha ziyade Rus seçmeni hedefliyordu. Putin’in Mart 2018’de yapılacak seçimler için yürüteceği kampanyanın başlangıcı sayılabilirdi. Televizyondaki görüntülerde Putin ve Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad kendileri için Hmeymim havaalanı pistinde hazırlanan mikrofonlara doğru yanyana yürürken, bir Rus generalin Putin’in yalnız gözükmesi için, Esad’ı geriye doğru çektiği görülüyor.
 
IŞİD büyük anlamda bozguna uğradığına göre, Rus güçleri Suriye’de tutmanın bir anlamı olmadığını düşünmüş olabilir Putin. İşin devamını Suriye ordusu da pekala yapabilir.
 
Rusya’nın Suriye’deki ana oyunkurucu olduğu kanıtlandıktan sonra Putin, Suriye’yle daha içli dışlı olmanın ülkesine ek değer sağlamayacağını düşünmüş olabilir.
 
Putin’in çıkarı daha ziyade “kullanışlı Suriye”ye odaklanmış durumda, yani Akdeniz kıyı çizgisi ve Şam... Doğu Suriye’deki petrol, doğalgaz ve su kaynakları açısından zengin bölgelerle o kadar ilgili değil Putin.

Bu bölgeler IŞİD’den, çoğunluğunu ABD destekli Kürtlerin oluşturduğu Suriye Demokratik Güçleri tarafından geri alındı. ABD ve Rusya arasında, Suriye’yi etki bölgelerine göre bölmek üzere henüz açıklanmamış bir plan hazırlanmış olabilir. Çünkü Washington da Suriye’den askeri gücünün bir kısmını çekiyor.
 
Putin ziyaretini aynı gün gittiği Mısır’da sürdürdü. Burada Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi’yle görüştü. Ziyaretin bu ayağının içeriği siyasiden çok, ekonomikti. İki ülke arasında Rusya tarafından inşa edilecek bir nükleer santral için pazarlık ediyor. Aynı Türkiye’nin Akdeniz’e kıyısı olan Akkuyu mevkiinde yapılması planlanan santral gibi…
 
Bu santral dört üniteden oluşacak ve 21 milyar dolar ile, neredeyse Akkuyu ile aynı maliyete sahip olacak. Santral inşaatının başlama tarihi 2028-29 olarak planlanıyor.
 
Mısır, ABD ile ilişkilerinde çok dalgalanma yaşamasının ardından, yüzünü Rusya’ya dönmüş olabilir. Geçtiğimiz günlerde ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail’deki ABD büyükelçiliğini Tel Aviv’den Kudüs’e taşıma kararı vermesi de, diğer İslam ülkeleriyle olduğu gibi, Mısır’la ABD ilişkilerini de kötüleştirdi.

Mısır Cumhurbaşkanı Sisi’nin ofisinden yapılan bir açıklamada Sisi’nin Trump’ı Orta Doğu’yu daha fazla karıştırmaması konusunda “uyardığı” söyleniyordu. Putin bu durumu Rusya’nın bölgedeki etkisini arttırmak için kullanma fırsatını kaçırmadı.
 
Ziyaretin Mısır ayağında başka konular da konuşuldu: Bunlardan biri Kahire ve Moskova arasında, IŞİD’in 2015 yılında Rusya’ya ait bir ticari uçağın vurulmasını üstlenmesinin ardından ara verilen, ticari uçuşların yeniden başlatılmasıydı.

Bir diğer konu ise Mısır’ın Fransa’dan satın aldığı bir Mistral tipi amfibi saldırı gemisine Rusya tarafından yerleştirilecek olan askeri teçhizata dairdi.
 
Putin buradan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’la görüşmek için Türkiye’ye uçtu. Bu, iki liderin son 16 aydaki dokuzuncu görüşmesi.

Tarafların bu kısa görüşme sırasında konuştukları konular arasında - Türkiye için sürpriz olan - Rus güçlerinin Suriye’den kısmen çekilme kararı; Trump’ın ABD’nin İsrail büyükelçiliğini Kudüs’e taşıma kararı ve S-400 füzelerinin satışı vardı.

Toplantı sonrasında yapılan en somut açıklama bu son konuda kat edilen aşamayla ilgiliydi. Erdoğan satışın bu hafta tamamlanacağını söyledi. Putin ise daha dikkatli bir dil kullanarak “yakında” dedi.

Bu üç ülkeye gerçekleştirilen ziyaretler Rusya’nın Orta Doğu’yla bağlantısını kesmeyeceğini gösteriyor. Tam aksine Rusya bölgeye daha da kök salıyor...