Çok tiz bir sesi var.

Çok farklı bir frekansa sahip…

Jet uçağından daha fazla ses çıkarıyor…

Şöyle de söylenebilir, Güney Afrika zurnası olan ‘vuvuzela'nın sesini de bastırabiliyor.

Çünkü 135 desibel…

Böyle tiz bir sesi duyduğunda herkes bir anda pür dikkat kesiliyor.

Adı da Titanik…

***

Almanya'nın Dortmund kentine yaklaşık 25 km mesafede bulunan Nachrodt-Wieblingwerde adlı küçük bir yerleşim merkezindeki MZB firmasının müdürü Heinz Liebold, Titanik adlı bu düdüğün bundan 32 yıl önce kullanıldığını kaydediyor:

“Arjantin'de 1978 yılında yapılan Dünya Futbol Şampiyonası'nda kullanıldı. Bu düdüklerin çok geleneksel, tiz bir sesi var. Her hakem bir dönem böyle bir düdük kullanmıştır. İyi bir işçiliğe sahip oldukları, neredeyse bir ömür boyu dayandıkları ve elde yapıldıkları için bu düdükler hâlâ talep görüyor.”

Düdük fabrikası müdürü devam ediyor:

“Oğlum da profesyonel olarak futbol oynuyor ve kendi deneyimlerimden hareketle söyleyebilirim ki maç sırasında bu düdüğü duymamak mümkün değil.”

***

Güney Afrika'da yapılan FIFA 2010 Dünya Futbol Şampiyonası sırasında da Titanik modeli seçilmiş… Bunun da ilginç bir nedeni var…

Dünya Futbol Şampiyonası için düdük seçimi yapılırken, standart hakem düdüğünün sesinin, Güney Afrika'da ırkçılık döneminde polislerin kullandığı düdüğün sesine benzetildiği, bu yüzden tercih edilmediği söyleniyor.

***

Hakem düdüğü rekabetinde Almanya hep önde.

‘MBZ Obernahmer' firmasında üretilen düdükler fabrikasyon olarak değil, elle imal ediliyor ve imalat 80 yıllık bir geleneğe sahip.

Düdüklerin metal, mat görüntülü, hatta altın kaplama ve plastik olan çeşitleri bulunuyor.

***

Her marka ve model düdüğün kendine has bir sesi ve tınısı var…

Uzun yıllar FIFA hakemi olarak görev yapan Herbert Fandel'e ‘en ideal düdük hangisi' sorusu yöneltildiğinde şu yanıtı veriyor:

“Ben en başta bir alüminyum düdük kullanıyordum. Bunlara günümüzde de hâlâ rastlamak mümkün. Şimdiyse en severek kullandığım plastik ucuz bir düdük. Bu kişiden kişiye değişiyor. Sonuçta bu bir ekipman, o yüzden zevk meselesi.”

***

Titanik modeli düdüklerin bir de aynı firma tarafından yapılan başka bir rakibi bulunuyor… Yüksek tınılı, ‘Lübold 600' modeli…

‘Lübold 600' 2012'de devreye girmiş… Eskiden düdük içerisinde mantardan yapılma nohut varken, yeni modelde bu nohuttan vazgeçilmiş, onun yerine üç ayrı hazneden oluşan bir sistem devreye sokulmuş…

Düdük montaj ustalarından biri olan Peter Kalle, bu özel tekniği şöyle izah ediyor: “Bu üç hazne, üç farklı ses tonunun çıkmasını sağlıyor. Düdüğün içine üflenen hava bu üç bölümden geçiyor ve sonuçta ortaya korkunç yüksek tonda bir ses çıkıyor ki futbol karşılaşmalarında buna ihtiyaç var.”

***

Almanya'daki fabrika günde üç bin düdük üretebilecek kapasitede… Bu, 200 iş gününde yaklaşık 600 bin düdük demek.

Tabii bu yüksek üretim kapasitesine pazar bulmak gerekiyor…

Her yıl sahip olduğu düdüğünü kaybeden 600 bin kadar hakem bulunamayacağına göre ne yapılacak?

Üretici firma başka alanlara yöneliyormuş…

Çeşitli ülkelerdeki demiryollarında da bu düdükler kullanılıyormuş.

***

Bu düdük yazısı nerden mi çıktı?

Baskıcı bir zorbalığın, demokrasinin çoğulcu ve farklı seslerinin örtmeye çalıştığı, korkunç bir gürültüyle eleştirel seslerin bastırıldığı bir karabasan döneminden geçiyoruz.

Demokrasi güçleri olarak, bu cayırtının içinde duyulacak birer Titanik mi edinsek acaba diyorum.

Mantığın ve dürüstlüğün sesini duyamayan kulaklar, belki düdüğün sesini duyarlar da ne diyorsunuz diye bir durup dinlerler.