Bardağın hangi tarafına bakmalı?

Bir yandan, devletin tüm gücünü, tüm imkanlarını kullanan bir kampanyaya rağmen yüzde 50’yi, anlık yükselişlerle ancak aşabilen veya aşamayan bir “Evet” tarafı...

Öte yandan, tüm imkansızlara, sayıları artık yüzlerle ifade edilen satırlı, bıçaklı, silahlı saldırılara rağmen yüzde 50’yi bulan ve gene anlık yükselişlerle aşan bir “Hayır” tarafı...

Tüm bu ortama, OHAL şartlarına ve “Hayır”ın neredeyse kriminalize edilmesine rağmen, hala bu tercihi açıkça ortaya koyanlar olduğuna sevinmeli miyiz?

Yoksa, tüm baskı ortamından rahatsız olmayanların, toplumun neredeyse yarısı olmasına bakarak üzülmeli miyiz?

Anketler geneline bakılırsa, burun farkı ile “Evet” önde. Zira, “Hollanda krizi” ve “Haçlı-Ümmet savaşı” metaforlarının alıcısı bir kitle, kararsızlıktan vazgeçti...Son dakika galibiyetini, eğer böyle “Haçlı Avrupa ve Batı ile savaşan Müslüman Türkler” fikrinden alan bir “Evet” söz konusu olursa, daha da bir darboğazın içinde kalacak Türkiye...

Mesele, artık farklı siyasi tercihleri olan insanlar değil; farklı politik tercihlerin uzlaşmaz bir çatışma sebebi haline dönüşmesi... "Hayır” tercihinin düşmanlaştırılması ve hedef haline getirilmesi... "İç Haçlılar” gibi bir konuma itiliyor zira “Hayır” tercihi olanlar... Ve, bu toplumsal ayrışma ve çatışma hali, referandumla da bitecek gibi gözükmüyor. “Ya benimsin, ya kara toprağın” gibi bir açmazda sıkışıp kalıyor Türkiye...

Hala bir tercih şansı var...Belki de, son şans...

Hemen her seçime ve oylamaya son yıllarda, “Türkiye’nin yol ayrımı” gibi bakıldı ve “dönüm noktası” nitelemeleri yapıldı. Ancak, asıl dönüm noktasına şimdi geldik... İleride bugüne dönüp bakınca, sandığa gitmemek ve Türkiye’nin bugününe sadece seyirci kalmış olmak pişmanlık vesilesi olacak...

Bu referandumun kaderini; ki hala, gerçekten olursa, ertelenmezse diye de şerh düşelim, iki kitle belirleyecek. Hala, yüzde 13-15 oranında olan “kararsızlar” ve yalan söyleyenler. “Evet” kaybederse, bunun sebebi “yalan söyleyenler” olacak. Anketörlere, “Evet” tercihinde bulunacağını söyledikleri halde, aslında sandığa gitmeyecekler veya sandığa gittiklerinde “Hayır” tercihinde bulunacaklar.

“Yalancılar” derken, kimseyi küçültücü bir niteleme yapmak istemiyorum; sakın yanlış anlaşılmasın...Hep aynı şeyi dile getiriyorum; bu ortamda, kapıyı çalan anketöre açıkça siyasi tercihini söylemek cesaret işi...O nedenle, gerçek tercihini gizleme, son derece insanı bir davranış...

Çok sevgili bir dost ile, bu durumu konuşurken; “referandumun kaderini yalancılar belirleyecek gibi görünüyor” dediğimde, bana “yalancılar değil, pusucular” yanıtını verdi. Bu da tabii, insanın aklına Çetin Altan’ın 24 Eylül 2008’deki köşe yazısı geldi; “pusu” ve “düello” kültürlerini karşılaştıran...

Şöyle yazmıştı Altan: 

“Bu arada tarihsel bir perspektiften bakıldığında, hem “düello” geleneği, hem “insan hakları”, hem de “ceza yasaları” ile şeref, haysiyet, vakar kavramları arasında gizli bir ilişki var gibidir.

* * *

Aristokratlar döneminde sözle yapılan en küçük bir sataşma bile, hemen bir “düello” davetine neden olurdu.
Daveti yapan da, davete gelen de; yanlarında 2 tanıkla birlikte bir orman kıyısında karşılaşırlar ve kılıçlar çekilirdi.
* * *
Düello sahneleriyle dolu harika tarihsel romanlar yazılmıştı. Alexandre Dumas’nın “ÜçSilahşörler”i, “YirmiYılSonra”sı, Michel Zevako’nun “Pardiyanlar”ı, Çehov’un “Düellocu”sugibi.

* * *

Kraliçelerden,  markizlerden, konteslerden ve etli şaraplı, kadınlı kahkahalı sofralardan yoksun ülkelerde ise; “düello” geleneği yoktu, “pusu” geleneği vardı.”

Bakalım, “Evet” rakamlarının içinde kaç kişi sessizce pusuya yatmış…Bunu öğrenmeye (eğer sandık olursa) çok az kaldı artık…