Yıldıray OĞUR
Yahya Kemal’in 1957 yılında Hürriyet gazetesinde altı bölüm halinde yayınladığı ve eski harflerle kaleme aldığı Süleymaniye’de Bayram Sabahı şiirindeki bir mısra ancak ölümünden sonra toparlanan şiirlerinin yer aldığı ünlü kitabın da adı olmuştu: Kendi Gök Kubbemiz…
“Malazgirt’ten beri bütün ölülerle birlikte yaşıyorum” diyen Yahya Kemal, Süleymaniye’de Bayram Sabahı’nda o ölülerin hepsini bayram namazında Süleymaniye’nin gök kubbeleri altında tasvir etmişti:
Kendi gök kubbemiz altında bu bayram saati,
Dokuz asrında bütün halkı, bütün memleketi
Yer yer aksettiriyor mavileşen manzaradan,
Kalkıyor tozlu zaman perdesi her an aradan.
Fransa’da yaşarken okuduğu “Fransız milletini bin yıldır Fransa toprağı yarattı” cümlesinden etkilenen Yahya Kemal’in milliyetçiliği toprak ve kültür milliyetçiliğiydi, Türklük için miladı da Malazgirt’ti.
Beşir Ayvazoğlu’nun tabiriyle “Bozgunda fetih rüyaları gören” bir şairdi ama herhalde şiirlerindeki kültürel ve tarihi referansların derinliği ve kullandığı elit estetik dil, onun popülist, yayılmacı, üstünlükçü ilkel dürtülere hitap etmesini engellemişti.
Mesela bir Necip Fazıl etkisi yaratmamıştı.
Hayatıyla olmasa da fikirleriyle gerçek bir muhafazakardı. Ama şehirli, estetik bir muhafazakarlıktı bu. Bu yüzden ne milliyetçilerin ne İslamcıların bayrak yaptığı bir şair, kötülenen geçmişe övgüsü yüzünden de Kemalistlerin favori şairi olamamıştı.
Muhtemelen geçen sabah Süleymaniye Camii’ndeki bayram namazını görse İstanbul’un yeni kozmopolitliği onu ürkütebilirdi.
Camiyi yakın semtlerde yaşayan Suriyeliler, Afganlar, Tacikler, Kırgızlar, Türkmenler, Pakistanlılar, bayram için özel renk renk kıyafetler giymiş Afrikalılar doldurmuştu.
Neyse ki Türkçeleri imam efendinin vaazında söylediklerini anlamalarına muhtemelen yetmedi.
Yoksa seçime beş kala çaktırmadan siyasi mesajlar vermek isteyen imam efendinin “Ümmet bu milletten çok şey bekliyor” cümlelerinden alınabilirlerdi.
Ümmetin diğer milletlerinden insanların doldurduğu camideki bayram sabahı neşesinin içinde sakil duran hamasi vaazında imam efendi bir ara “Kimse kazandığına razı gelmiyor. 1 liralık olan şeye 10 lira diyor” diyerek ekonomiye bile girdi.
Neyse ki çocuklarını o havayı teneffüs etsin diye Süleymaniye’ye getirmiş insanlar içinden kimse çıkıp “Buna enflasyon deniyor” diye bağırarak caminin adabını bozmadı.
Fakat yine de onun bu amatörce propaganda çabası birkaç kilometre ötede yaşananların yanında gayet masum kaldı.
Süleymaniye’den birkaç kilometre ötede uzun süredir restorasyonda olan Sultanahmet Camii, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından bayram sabahı açıldı.
Erdoğan, bayram namazını Ayasofya’da kıldı. Sonra da Sultanahmet’e geçip caminin bahçesinde kurulmuş kürsüden toplanan kalabalığa konuştu.
Bu, Türkiye siyasi tarihinin ilk bayram sabahı mitingi olarak tarihe geçti.
Sultanahmet Meydanı çok tarihi mitinge ev sahipliği yaptı ama kimse Sultanahmet Camii içinde miting yapmaya kalkmamıştı.
Yine de bayram ve restore edilen Sultanahmet Camii hakkında bir konuşma yapsaydı bu kadar göze batmayabilirdi.
Ama anlaşılan Cumhurbaşkanı için seçime giderken caminin liman liman gezdirilen savaş gemisinden, il il dolaştırılan yerli arabadan bir farkı yok.
Camii, bayram dinlemeden Aziz Nesin romanlarındaki klişe bir “din elden gidiyor” popülizmiyle siyasete daldı:
“Muhalefet ne diyor, gelince Diyanet’i kaldıracaklarmış. Yerine inanç bilmem ne başkanlığı diye bir şey kuracaklarmış.”
Cumhurbaşkanı böyle yapınca, cemaat ne yapmaz?
Tam burada bir bayram sabahı, tarihi bir caminin içinden “Yuh” sesleri yükseldi.
Kalabalığın bu yakışıksız aşırılığı karşısında iyi bir dindar olan Cumhurbaşkanı’ndan beklenen caminin bahçesinde “Yuh” çekilmesini engellemek, ayıplamak olurdu.
Ama şöyle devam etmeyi tercih etti:
“Yuh yetmez, 14 Mayıs’a kadar gece gündüz çalışacağız ve onları siyasi mevta haline getireceğiz. Terör örgütüyle el ele olanlardan başka bir şey beklenebilir mi? 14 Mayıs bunların sonu olmalı.”
Evet, yanlış okumadınız. Bayram sabahı İstanbul tarihi selatin camilerinden birinin bahçesindeki açılış, siyasi bir mitinge döndü ve camide muhalefet yuhalandı. Muhafazakar cumhurbaşkanı ise bu yuhalamayı yeterli bulmadı, muhalefetin seçimlerde mevtaya çevrilmesi için çalışmak gerektiğini söyledi.
Üstelik yuhalanan iddia da doğru değildi.
Ne Millet İttifakı’nın ortak mutabakat metninde ne de ittifakı oluşturan altı partinin programında Diyanet’i kaldırmak diye bir vaad yok.
Muhalif partiler içinde sadece TİP ve Yeşil-Sol Parti’nin böyle bir vaadi var.
Ama Cumhurbaşkanı herhalde onları kastetmedi muhalefet derken.
En kötüsü Cumhurbaşkanı muhalefet derken kastettiği Millet İttifakı’nın Diyanet’i kaldırmak gibi bir vaadi olmadığını biliyordu.
Ama buna rağmen bayram sabahı bir camii açılışında bunu muhalefete karşı dini popülizm için kullanmaktan çekinmedi.
Konuşmasındaki “inanç başkanlığı” tabiri ise açılan Alevi tartışmasına bir girizgah gibiydi. İnşallah girizgah olarak da kalır.
Ayrıca Alevilerle ilgili İnanç Başkanlığı da bu yıl içinde Cumhurbaşkanı’nın imzasıyla AK Parti iktidarı tarafından kuruldu.
Yani nihai bilanço şöyle oldu:
Bir bayram sabahı, Sultanahmet Camii’nin bahçesindeki açılışı siyasi mitinge çevirmek, toplanan kalabalığı Diyanet’i kapacaklar gibi sahte bir bilgiyle çoşturmak, cami içinde muhalefetin yuhalanması, bunun üzerine camii bahçesinde muhalefeti yuhalan vatandaşları teskin etmek yerine, bu yuhalanmanın da yetmeceğini söyleyip muhalefeti seçimde mevta yapmak için kalabalığı çalışmaya davet etmek…
Bütün bunlar dün yaşandı.
Ama hassas bir Müslümanı derinden üzmesi ve kızdırması gereken bu olay, muhtemelen Cumhurbaşkanı’nı İslam davası adına destekleyenleri pek de rahatsız etmeyecek.
Onları yanlışlıkla seccadeye basıp defalarca özür dileyen muhalefet lideri kadar bu görüntüler rahatsız etmeyecek.
Çünkü artık onlar için muhalefet İslam davasının, devletin, vatanın karşısında olan, dış güçlerin kontrol ettiği bir şey.
Sadece muhalif aktörler değil, muhalefet etmek bile hainlik, nankörlük suçlaması için yeterli.
Böyle bakınca bu uğurda bayram sabahı caminin içinde miting yapıp, muhalefeti gerçek dışı iddialarla suçlamak, yuhlamak ayıp, yakışıksız değil.
Depremde ölenlerin yattığı mezarlığa gelip Fatiha okuyan muhalefet liderine “Fatiha bilmez ki bu” diye bağırmak da, sahabe türbesinden kovmak da…
Son yıllarda böyle bakan büyük bir kitle yaratıldı. Onlar için din, devlet, Erdoğan, AK Parti birleşti.
Artık o nesille ve bu insanlarla diyalog kurmak bile kolay değil.
Ama bu kaba dini popülizmle ikna edilemeyecek başka bir muhafazakar kitle daha var.
İktidar yaptıklarıyla onlara, “Muhalefet daha mı iyi” den daha iyi bir argüman bırakmadı.
Ama günden güne her şeyi ehveni şer ile meşrulaştırmaya çalışmak da zorlaşıyor.
Mesela kendisine mezarlıkta dua ederken “Fatiha bilmez ki” diye bağıran vandallığa hakkını helal ettiğini söyleyen mi, cami içinde miting yapıp rakiplerini yuhalatan mı daha iyi?
Kendi gök kubbemiz altında Yahya Kemal’in şiirler yazdığı bir bayram sabahının huzurunu kaçıran yuh sesleri içinde karar vermek kolay değil:
Kim muhafazakar, kim değil?
Yazarlar
-
Mensur AkgünTrump şaşırtmaya devam ederken… 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezÖnümüzdeki Küresel Riskler 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciÇöken CHP mi AK Parti mi? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taha AkyolÇankaya şişmanı... 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTSıfır tüketim, 402 lira fatura… 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİBeleş hamaset, boş balon 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKANİstanbul çok kötü yönetiliyor! 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZSuriye’de yeni dönem arayışı: Çatışmadan entegrasyona geçilebilecek mi? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAGün Rojava’yı Savunma Günüdür; Ortak Geleceğe Yönelik Tehdit... 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUHakan Fidan’ın anlamadığı 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUİçişleri bakanı ne demişti, gerçek ne çıktı? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİNHızlı çöküşün anatomisi 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKDışarıdan ABD, içeriden mollalar: İranlılar ne yapacak? 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENDavos 2026: Küresel belirsizlikler eşliğinde ‘diyalog ruhu’ 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENSuriye’nin “normal”i inşa ediliyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENSuriye’de İstikrar da “Süreç” de Tehlikeli Sularda 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KirasSuriye’nin bir ucunda oyun içinde oyun 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞ“81 İLDE 81 AŞEVİ “YOKSULLUĞU”… 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRSURİYE'DE İHLALE SUKUNET MORFİNİ 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanGrönland kavgası: Ne Trump NATO’yı feda edebilir ne Avrupa 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluCumhurbaşkanı 23 yıl sonra niye hâlâ şikayetçi? 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞRastgele büyüme 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURBuyurun tekrar çözüm sürecine... 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYılın kelimelerine siyaseten bakmak: “Parasosyal” ve “Rage Bait” neden ayrımı keskinleştiriyor, araş 19.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile Bayraktarİran’ın dinamikleri 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakDizinformasyon mu, manipülasyon mu? 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRİTO Başkanı’na milyonlarca liralık harcamayı sordular 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayVenezuela ve Trump doktrini 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUToplumsal gidiş nereye doğru? 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalVenezuela, MAGA ve Çin 17.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİAranan baron İmamoğlu muymuş? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Figen Çalıkuşu“Terörsüz Türkiye” süreci ne alemde? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRGül, Arınç, Atalay’ın olduğu bir AK Parti iktidarında İmamoğlu tutuklanabilir miydi? 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTAN“Yetkim olsa HSYK’yı anında yargılardım” … 16.01.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERSefalet ücreti 15.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanAdaletsizlik Müslüman toplumların kaderi olabilir mi? 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraZamanımızın Bir Kahramanı 14.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALKürtlerle Suriye’de savaş, Türkiye’de barış: Ne kadar mümkün? 12.01.2026 Tüm Yazıları
-
Murat Sevinç'Barış Bildirisi'nin 10'uncu yılında hali pür melalimiz 10.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKABD terörü ve rızanın çözülüşü 6.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalSiyonist evanjelist yayılmacılığa karşı demokratik konfederal dayanışma 4.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANDavutoğlu’nun “öfkeli çocuklar”ı 3.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANLeyla Zana vakası bir gösterge. Ama neyin? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNKüfürbazlar ve ötesi 19.12.2025 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselPara politikasında sınav zamanı 18.12.2025 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKEN"O Yıl", hangi yıl? 15.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞEntelektüel üretimin kaybı-Rejimin vesayeti-Siyasetin iflası 13.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpHissedilemeyen büyümenin anatomisi 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYTürkiye İçin Irak Peşmergeleri Sorun Olmuyor da Rojava neden Sorun! 4.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKEve siyaset için dönüş öncesi bir mıntıka temizliği gerek 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Ali TürerÇÖZÜM, BARIŞ VE KARDEŞLİK GETİRECEK Mİ? 23.11.2025 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP modernizmi ve faşizmi... 23.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDEN"Arananlar" zulmü ne zaman son bulacak? 14.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunYazmak, ciddi bir iştir 28.09.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ata UÇUMTERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİ! 14.09.2025 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNÖcalan, Erdoğan’a “Seni yine başkan yaptırırız” sözü mü veriyor? 11.09.2025 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANTürkiye’de ve Yunanistan’da Aleviler – Yeni Bir Tablo 1.09.2025 Tüm Yazıları
-
Hakan AKSAYPutin, Trump’ı parmağında oynatmaya devam ediyor 17.08.2025 Tüm Yazıları
-
Gülçin AVŞARSorumluktan kaçmak umuttan kaçmaktır 12.08.2025 Tüm Yazıları
-
Alper GÖRMÜŞZora girmiş bir anlatı: “ABD emperyalizminin değişmez stratejik hedefi bağımsız Kürt devleti” 1.08.2025 Tüm Yazıları
-
Abdullah KıranYeni süreç ve Suriye denklemi 27.07.2025 Tüm Yazıları
-
Cihan AKTAŞTahran bir kez daha bombalanırken 23.06.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın SelcenDemokrasiye giderken cumhuriyetten olmak 17.06.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet ÖZTÜRKÇetin Uygur bir kitaba sığar mı? 10.05.2025 Tüm Yazıları
-
Yüksel TAŞKINİktidar milli iradeyi “tapulu arazisi” sandığı için büyük bir bedel ödeyecek 22.04.2025 Tüm Yazıları
-
Ayhan ONGUNDEMOKRATİK EĞİTİM MÜCADELESİNE ADANMIŞ YAŞAMLAR 21.04.2025 Tüm Yazıları
-
Pelin CENGİZTrump’ın yeni vergileri diye yazılır, ‘post modern merkantilizm’ diye okunur 7.04.2025 Tüm Yazıları
-
Cennet USLUİktidar neden umduğunu bulamadı? 2.04.2025 Tüm Yazıları
-
Hayko BAĞDATSokaklarda yükselen ses 28.03.2025 Tüm Yazıları
-
Halil BERKTAYPKK ve Türk solcuları (4) “Dağlarında gerilla var memleketimin” 16.03.2025 Tüm Yazıları
-
Selami GÜREL“Adı belirsiz” süreç hızlı ilerliyor 16.03.2025 Tüm Yazıları
-
Haluk YurtseverKaosta 'hegemonya' arayışı 11.03.2025 Tüm Yazıları
-
Arzu YILMAZHodri Meydan 10.03.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın ÜnalParti ve iktidar 25.02.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KIVANÇİç duvarlar 10.02.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELOtoriter Nasyonal-Kapitalizmin Yeni Eşiği: II. Trump Devri 5.02.2025 Tüm Yazıları
-
İhsan DAĞIİmamoğlu nasıl kurtulur? 1.02.2025 Tüm Yazıları
-
Kemal ÖZTÜRKKürt meselesindeki psikolojik bariyerler 17.01.2025 Tüm Yazıları
-
Münir AKTOLGABATI’DAN FARKLI BİR ÖRNEK OLARAK TÜRKİYE’DE VE ARAP ÜLKELERİNDE DEVRİMCİ DÖNÜŞÜM DİYALEKTİĞİ... 16.12.2024 Tüm Yazıları
-
Cenk DoğanÜRETİCİLERE İLK OLARAK KOOPERATİF LAZIM 4.12.2024 Tüm Yazıları
-
Cevat KORKMAZFiller ve Çimen... 22.11.2024 Tüm Yazıları
-
Tuncer KÖSEOĞLUTamirhanelere giden toplar… 4.11.2024 Tüm Yazıları















































































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
17.01.2026
13.01.2026
10.01.2026
7.01.2026
5.01.2026
3.01.2026
31.12.2025
24.12.2025
23.12.2025
17.12.2025