Aydın ENGİN
Dün Almanya, Avrupa ve Dünya için önemli bir gündü…
Almanya’da genel seçim yapıldı. Siz bu Tırmık’ı okurken Federal Almanya’da parlamento (Bundestag) seçimleri sonuçlanmış ve kesin sonuç biliniyor olacak. Seçimi başkent Berlin’de izlemekte olan Fulya Canşen ve Metin Kaan Kurtuluş’tan oluşan T24 ekibi ve İstanbul’da seçim masasının başında oturan Barçın Yinanç arkadaşımız bu önemli seçimi ayrıntısıyla, yorumuyla T24 okurlarına aktarmış olacaklar.
Yani bugünlük bana söz düşmez…
* * *
Bugün Türkiye için önemli bir gün.
HDP, uzun süredir hazırlığını yaptığı ve son günlerde CHP, İYİP ve DEVA partilerinden gelen açıklamalar yüzünden daha da büyük önem kazanan “Tutum Belgesi”ni açıklayacak.
HDP’nin Tutum Belgesi sanırım ve umarım CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Kürt sorunu konusunda HDP’ye yaklaşımıyla ve Sezai Temelli arkadaşımızın –bence- yersiz ve zamansız çıkışıyla patlayan “Muhatap kim” sorusuna da açık seçik bir cevap olacak.
Hatırlayın, Kılıçdaroğlu, Kürt sorunun çözümünde muhatabın HDP olduğunu önce kendi hayatını konu alan bir belgeselde belirtti. Ardından daha da vurgulu olarak bu yaklaşımın CHP’nin resmi görüşü olduğunu açıklığa kavuşturdu.
Ardından aralarında HDP’ye yer verilmeyen 6 siyasi parti, parlamenter sisteme geçişle ilgili yol haritası için aynı masanın başında toplandılar.
Aynı günlerde İyi Parti’nin Genel Başkanı Meral Akşener Halk TV’deki söyleşide HDP ile seçim sırasında bir işbirliğine “hı” demedi ama “ı-ıh” demeden partisinin tutumunu ilerideki günlere bıraktı. (Bu arada yeri gelmişken Halk TV’deki Akşener söyleşisinde gösterdiği meslek ustalığı ve hüneri için Suat Toktaş arkadaşımıza buradan hak ettiği alkışı yollayalım).
Bu siyasete beklenmedik bir hareket getiren açıklamaların eğer bencileyin AKP medyasının ağır toplarını ve yazarlarını titizlikle izlediyseniz AKP ve MHP saflarında yarattığı panik gözden kaçacak gibi değildi.
Yine de…
Evet yine de siyasette, hele hele Facebook, Twitter gibi mecralarda ve blog yazarlarında “Muhatap kim” sorusu üstüne ahkâm kesme merakı ve ısrarı sürüp gitti ve gidiyor.
* * *
Tırmık’ta, dahası T24’de, dahanın da dahası Kürt sorunu ve çözümü üstüne sağlıklı düşünüp yazıp çizen meslektaşlarda “Kürt siyasal hareketi” terimi öncelikli ve ağırlıklı kullanılır. Çünkü bilinir ki aynı sosyal ve siyasal kökenden doğan ama farklı mücadele tercihleri olan örgütlenmeler için bu terim kapsayıcı ve kucaklayıcı bir anlam taşıyor. Deyim uygunsa aynı ağacın köklerinden fışkıran dallardan söz ediyoruz.
Kısaca “Kandil” diye adlandırılan güç, silaha başvurarak, ağırlıklı olarak Türkiye'dekiler olmak üzere, dört ülkeye dağılmış Kürtlerin tümüne hitap etme iddiasıyla hareket ediyor.
Kısaca “İmralı” diye adlandırılan güç (evet: Güç) ise tek başına Abdullah Öcalan demek. Ömür boyu ağırlaştırılmış hapse mahkûm edilen Öcalan, benzer cezaları almış başka hükümlülerden farklı olarak İmralı Adası’nda ve mutlak tecrit koşullarında tutuluyor.
Bu tecrit koşullarının hukuksal bir açıklaması, daha da önemlisi dayanağı var mı? Varsa bile ben bilmiyorum. Bu güne kadar bilene de rastlamadım. Yaşadığı koşullarda Türkiye’de olup biteni ne kadar izleyebiliyor; haber alma kaynakları nedir ve kimlerdir; bu kaynakların ona aktardığı bilgiler ne kadar gerçeği yansıtıyor bilinmiyor. (Televizyonda sadece A Haber izletiliyor, gazete olarak da Sabah filan okuyabiliyor deseler şaşırır mısınız? Ben şaşırmam)
Bütün bunlara rağmen Abdullah Öcalan Kürt siyasal hareketinin bileşenlerinden biri. Bu gerçeği göz ardı etmek başka bir gezegende yaşıyor olmakla mümkün.
* * *
Ve HDP…
Halkların Demokratik Partisi (HDP), 1991’de siyaset sahnesine çıkan, kısa ömürlü HEP’ten sonra kurulan ve ağırlıklı olarak Kürt seçmenlere seslenen ve ağırlıklı olarak onlardan oy alan, HADEP, DEHAP, ÖZDEP, DTP, BDP gibi birbirinin ardılı partilerin sonuncusu. Ama artık durmuş, oturmuş, 2015’den bu yana girdiği bütün seçimlerde yüzde 10’luk “ayıp barajı” kolaylıkla aşmış, parlamenter mücadelede zengin bir deney birikimine sahip bir parti. Lider kadrosuna sürekli hapishane yolu görünmesine rağmen diriliğini ve etkinliğini yitirmeyen, tersine artıran bir parti.
Şu anda Mithat Sancar gibi çatışma çözümleri konusunda uluslararası bir yetke olarak kabul edilen bir hukuk profesörü eş bakanlığında yürüyor.
HDP yasal bir parti ve parlamenter mücadele yörüngesinden sapmadan yürüyen bir parti. Kürt sorununun çözüm adresinin TBMM olduğunu en yetkili ağızlarından ilan etmiş bir parti…
Böyle oluşu onu Kürt siyasal hareketinin bileşenlerinden biri olmasına elbette engel değil. Onu yok sayarak siyaset yapmaya çabalayan bir “muhalefet partisi” sadece gülünç olmakla kalmaz, kendi ayağına kurşun sıktığını fark edemediği bir aymazlık içinde bocalar durur.
* * *
Artık “muhatap kim” sorusuna ve o soru üstünde yürüyen saçma tartışmaya dönelim.
Kürt sorununa içtenlikle çözüm aranıyorsa sorunun muhatabı elbette Kürt siyasal hareketi’ir. En önemli bileşenlerinden birinin HDP olduğu Kürt siyasal hareketi…
Muhalefet için bu kör “muhatap kim” tartışmasından çıkıp HDP ile masaya oturmak kadar yalın bir çözümden ötesi yok.
HDP Kürt siyasal hareketinin bir bileşeni olarak, öteki bileşenlerle en, hatta tek sağlıklı ilişkiyi kurabilecek siyasal kurumdur.
Bugün HDP’nin “Tutum Belgesi” açıklanacak. Dikkatli okunursa HDP’nin masa başında ne diyeceği, hangi ilkeler ışığında yürüyeceği o belgede açıkça yer alıyor.
Yani…
Yani boş verin “muhatap kim” zırvasıyla oyalanmayı; HDP’nin Tutum Belgesi’ni okuyun.
Ben öyle yapacağım…

Yazarlar
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Taha Akyol‘Durdurmaya gücünüz yetmez’ 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUYeniler oyuna girince ne olur? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENGözü kara tayinler 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞURSon anlarında telefonunda Candy Crush oynayan diktatörün hikayesi 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANOrtadoğu bataklığından nasıl çıkarız?.. 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezŞalvar sevdası “yeni gömlek” ölçütünün habercisi mi? 1.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ata UÇUMTERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİ! 14.09.2025 Tüm Yazıları
-
Hakan AKSAYPutin, Trump’ı parmağında oynatmaya devam ediyor 17.08.2025 Tüm Yazıları
-
Gülçin AVŞARSorumluktan kaçmak umuttan kaçmaktır 12.08.2025 Tüm Yazıları
-
Alper GÖRMÜŞZora girmiş bir anlatı: “ABD emperyalizminin değişmez stratejik hedefi bağımsız Kürt devleti” 1.08.2025 Tüm Yazıları
-
Abdullah KıranYeni süreç ve Suriye denklemi 27.07.2025 Tüm Yazıları
-
Cihan AKTAŞTahran bir kez daha bombalanırken 23.06.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın SelcenDemokrasiye giderken cumhuriyetten olmak 17.06.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet ÖZTÜRKÇetin Uygur bir kitaba sığar mı? 10.05.2025 Tüm Yazıları
-
Yüksel TAŞKINİktidar milli iradeyi “tapulu arazisi” sandığı için büyük bir bedel ödeyecek 22.04.2025 Tüm Yazıları
-
Ayhan ONGUNDEMOKRATİK EĞİTİM MÜCADELESİNE ADANMIŞ YAŞAMLAR 21.04.2025 Tüm Yazıları
-
Pelin CENGİZTrump’ın yeni vergileri diye yazılır, ‘post modern merkantilizm’ diye okunur 7.04.2025 Tüm Yazıları
-
Cennet USLUİktidar neden umduğunu bulamadı? 2.04.2025 Tüm Yazıları
-
Hayko BAĞDATSokaklarda yükselen ses 28.03.2025 Tüm Yazıları
-
Halil BERKTAYPKK ve Türk solcuları (4) “Dağlarında gerilla var memleketimin” 16.03.2025 Tüm Yazıları
-
Haluk YurtseverKaosta 'hegemonya' arayışı 11.03.2025 Tüm Yazıları
-
Arzu YILMAZHodri Meydan 10.03.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın ÜnalParti ve iktidar 25.02.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KIVANÇİç duvarlar 10.02.2025 Tüm Yazıları
-
İhsan DAĞIİmamoğlu nasıl kurtulur? 1.02.2025 Tüm Yazıları
-
Kemal ÖZTÜRKKürt meselesindeki psikolojik bariyerler 17.01.2025 Tüm Yazıları
-
Münir AKTOLGABATI’DAN FARKLI BİR ÖRNEK OLARAK TÜRKİYE’DE VE ARAP ÜLKELERİNDE DEVRİMCİ DÖNÜŞÜM DİYALEKTİĞİ... 16.12.2024 Tüm Yazıları
-
Cenk DoğanÜRETİCİLERE İLK OLARAK KOOPERATİF LAZIM 4.12.2024 Tüm Yazıları
-
Cevat KORKMAZFiller ve Çimen... 22.11.2024 Tüm Yazıları
-
Tuncer KÖSEOĞLUTamirhanelere giden toplar… 4.11.2024 Tüm Yazıları
-
Ayşe HÜRDevletin Muhteşem Örgütlenmesi: 6-7 Eylül 1955 Pogromu 9.09.2024 Tüm Yazıları
-
Ferhat KENTEL“Maarif” marifetiyle yeni “makbul vatandaş” kurma çabaları 26.07.2024 Tüm Yazıları
-
Banu Güven“Bozkurt” Almanya’da sahaya indi 4.07.2024 Tüm Yazıları
-
İBRAHİM Ö. KABOĞLUDevlet ve yürütme kaç başlı? 27.06.2024 Tüm Yazıları
-
Gürbüz ÖZALTINLICHP’nin normalleşme politikası Erdoğan’a mı yarar? 21.06.2024 Tüm Yazıları
-
Oya BAYDARBir yazamama yazısı 14.06.2024 Tüm Yazıları























































































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
31.01.2022
29.01.2022
28.01.2022
18.01.2022
17.01.2022
3.01.2022
24.12.2021
13.12.2021
6.12.2021
4.12.2021