Yanı başımızda çağın en büyük sürgünü, en büyük insanlık ayıbı yaşanıyor.

Dün sözünü ettiğim “Kayıp Neslin Eşiğinde” başlıklı çalışmayı hazırlayan, iki yıldır Suriyeli mülteciler üzerine çalışan Kaya Heyse, bir kez daha hatırlatıyor:

“Suriye'de savaşta ölenlerin sayısı kesin olarak bilinmiyor.

Tahminler 250.000 – 470.000 arasında değişiyor. Ölen ve yaralananlara ilişkin verilerin en önemli kaynağı Suriye'de görev yapmaya devam eden yerel yardım kuruluşları. Bunlardan Suriye Araştırmaları Merkezi'nin raporuna göre ülkede ortalama yaşam süresi beş yılda 70'ten 55'e düştü.

Suriye'nin savaş öncesi 22 milyonluk nüfusunun neredeyse yarısı artık mülteci. Yaklaşık altı milyon Suriyeli ülke içinde mülteci konumuna düşerken, komşu ülkelere sığınanların sayısı da beş milyona yaklaştı.

Yeryüzündeki 60 milyon mültecinin yüzde 15'i yanıbaşımızda, yüzde 5'i ülkemizde…

Dün söyledim, bunların yarısı çocuk…

Kaya Heyse'nin çalışmasından çocuklar, çocuk sesleri şöyle dikiliyor karşımıza:

“Hasan sekiz yaşında. Halepli. Suriye'de sadece iki ay okula gidebildi. Savaşı tüm dehşetiyle yaşadı. Evi yıkıldı, okulu bombalandı. Ailesi daha güvende olacaklarını varsayarak Halep kırsalına kaçtı. Ancak çatışmalar durmayınca, ülkeden ayrılma kararı aldılar. Ailesi 2015 yazında Kilis'ten Türkiye'ye giriş yaptı. Kısa süre sonra da İstanbul, Sultanbeyli'ye yerleştiler. Hasan şimdi yeni hayatına uyum sağlamaya çalışıyor. Suriye'de okula gittiği süre, okuma ve yazma öğrenmesine yetmedi. Türkiye'de de ailesi onu henüz bir okula yerleştiremedi. Evde oturmaktan çok sıkılıyor, top oynamak ve gezmek istiyor. Ocak 2016'tan bu yana Mavi Hilal Vakfı'nın Sultanbeyli'deki Toplum Merkezi'ne gidiyor. Arapça okuma-yazma ve Türkçe öğrenmeye çalışıyor. Hasan, okulsuz kalan yüzbinlerce Suriyeli çocuktan sadece biri…”

“12 yaşındaki Halepli Maram, 2014'te geldi Türkiye'ye. Bir süre Kilis'te kaldıktan sonra Bursa'ya yerleşti. Göç sebebiyle 3. ve 4. sınıfı okuyamayan Maram, bir Suriye okulunun 5. sınıfına kaydoldu. Fakat uyum sağlayamayınca okuldan ayrıldı. Babası ve ağabeyi Bursa'daki işlerini kaybettikten sonra İstanbul'a taşındılar. Ağabeyi şimdi bir markette çalışırken, mühendis olan babasıysa iş bulamadı. Hâlen okul aranıyor kendisine. Maram Türkçe konuşuyor, hem de çok iyi. Türkçeyi sokakta oynarken, televizyon izlerken, Bursa'da yaşarken öğrenmiş. En büyük hayali doktor olmak…”

“Onbir yaşındaki Mahmud Halepli. Ailesiyle birlikte Türkiye'ye yeni ulaştılar. 2016 Şubat'ında Hatay'a, oradan da İstanbul'a, Balat'a geldiler. Mahmud'un babası hasta. Çalışamıyor. Mahmud okula gitmek istiyor ama ailesi parasızlıktan gönderemiyor. O da henüz okula gidemeyen yaklaşık 500 bin çocuktan biri. Suriye'de de hiç okula gidemedi savaş sebebiyle. Bu yıl 5. sınıfa başlaması gerekiyordu, her şey 'normal' olsaydı. Mahmud, ailesine destek olmak için sokakta mendil satmaya başladı. Mendil satmak aslında, dilenmenin bir başka adı…”

“Onbeş yaşındaki Tarık Kaq çocuk işçilerden biri. İstanbul'da yaşayan Tarık, terzilik yapıyor. Günde onüç saat, haftada altı gün çalışıyor. Bazen patron ondan Pazar günleri de çalışmasını istiyor. Fazla mesai almıyor ama işini kaybetme korkusuyla şikâyet etmekten çekiniyor. Tarık ayda 750 TL kazanıyor. Türkiye'ye 2015'te Şam'dan geldi. Suriye'deyken okula gidiyordu, Türkiye'de liseye devam edecekti ama olmadı. Önce Fatih'teki bir GEM'e başvurdu, pahalı geldi. “Devlet okulları parasız alıyor, onlara neden başvurmadın?” diye sorduğumda, “Dil yok, nasıl yapacağım orada?” cevabını veriyor ve “Maaşım zaten kiraya gidiyor, babam işsiz. Çalışmayacağım da ne yapacağım” diye devam ediyor…”

İnsanlar, gerçekler, acılar...

Ve her zamanki gibi ürettiği dehşeti seyreden “medeni” dünya...