Tayfun Atay
Ataerkil Müslümanlık dinde kadın temsiliyle ilintili bir “korkulu rüya”dan kan-ter içinde uyanmış gibi yine...
Şöyle ki Odatv’de yer alan bir haberde bazı görüntüler eşliğinde “kadın din görevlileri erkeklere vaaz veriyor” iddiası, “İslamcı camiada kriz” başlığıyla yer alınca biraz paçalar tutuşmuş. Allah’tan sonradan erkeklere konuşan kadınların yer aldığı görüntülerin ibadet amaçlı olmayan toplantılardan olduğu anlaşılmış da rahat bir nefes almışlar!..
Tabii böyle bir haberin yapılmış olmasını da Diyanet’in “şahane” reisi Ali Erbaş’a yönelik bir yıpratma kampanyasının işareti sayarak başlıkları döşenmişler; “Kirli tezgâh çöktü”, “Diyanet’e iftira belgelendi” şeklinde…
***
Bense bunları okuyunca bugünün dünyasında “din-i İslam”ın işinin bu ataerkil taassubun ezici ağırlığı altında ne kadar zor olduğunu düşündüm sadece…
Erkek karşısında bir kadın-vaiz konusundaki şu paniğe bakın! Adamların neredeyse ödleri patlayacak!..
Peki, Allah korkusundan mı?.. Hiç sanmıyorum.
“Kadın korkusu”ndan!..
Ataerkil tahakküme, eril iktidara, kadını baskılamaya payanda yaptıkları; bunların sürekliliği yolunda araçsallaştırdıkları dinin kendi hoyrat, zorba ve duyarsız ellerinden kayıp gidebileceği endişesinden…
***
Neden bir kadın-vaiz hitap edemesin ki erkeklere?!. Daha ötede, neden bir kadın-imam, namazda önüne düşmesin erkeklerin?..
Neden bir kadın-müezzin okumasın ezan-ı Muhammedî’yi?..
Ve neden neden neden bir kadın hafız çıkmıyor bu memlekette ortaya, üstelik Kur’an okumayı bir “yarışma-şov”a dönüştürdükleri şu “Meşhuriyet” Türkiye’sinde?..
Acaba kadın sesini topluluk içinde haram saymayı destekleyen bir bildirim mi var Kur’an’da ya da Peygamber’in hadislerinde?..
Hayır, aksine, İslam Peygamberinin yabancı (namahrem) kadınlarla konuştuğu, sohbet ettiğine dair bilgilere sahibiz.
***
O halde nedir bu ezanda-namazda, vaazda “kadın-fobisi”nin sebebi?..
Çünkü, diyorlar; bir kadın, sesi/çehresi/bedeni ile öne çıkınca erkekleri tahrik ederek fitne-fesada yol açabilir. O yüzden de bu, haram olmamakla birlikte, caiz (uygun, mubah, izin verilebilir) de değildir.
Demek ki eril dürtü, ilahi duyguyu bastırıyor.
Ataerkil takıntı, “takva”ya el vermiyor.
Erkeklikler, Allah’a şirk koşar oluyor...
Ve dinden-imandan bahsediyorlar.
“Hadi oradan” demek lazım!..
***
Hâlbuki ne yaparlarsa yapsınlar bugünün dünyası (elbette öyle idealize edilecek, yüceltilecek bir yanı olmamakla birlikte) sosyoekonomik ve kültürel akışı itibarıyla dinde de “kadın-temsili” açısından hiç mi hiç yabana atılamayacak “güncellemeler”i kaçınılmaz kılıyor.
O yüzden İslam dünyasında muhteşem sesleriyle seçkinleşen kadın hafızlar olduğu gibi, Batı’da yaşayan Müslüman göçmenler arasından çıkış bulmuş kadın imamlık/müezzinlik örnekleri, pratikleri de var.
Daha önce de gündeme getirdiğimiz bir örnek, Danimarka Kopenhag’da Sherin Khankan adlı bir Müslüman kadın öncülüğünde açılmış ve ataerkil Müslümanlığın dışında/karşısında bir feminist duyarlılıkla işlerliğe sokulmuş Meryem Camisi (“Mariam Mosque”).
Danimarka’ya iltica etmiş bir Suriyelinin kızı olan ve Batı’da eğitim görmüş Khankan, Kopenhag Üniversitesi’nde din sosyolojisi ve felsefe alanında yüksek lisans yaptıktan sonra kendisini İslam’da kadın temsili konusunda politik/ideolojik bir Müslüman-feminist mücadeleye adadı. Bu mücadelede “Ümmet-i Muhammed”in önüne “imam/e” olarak geçmeyi göze alabildiği gibi, bu radikalizminin bir sonucu olarak kendisinden üç çocuk yaptığı kocasından boşanmayı da göze aldı!..
Onun bir başka Müslüman kadın Saliha Marie Fettah’la birlikte ibadete açılmasına önayak olduğu cami, şüphesiz erkeklere kapalı değil. Ama feminizmin temeli olan kadın-erkek eşitliği ilkesini İslam’ın ibadetgâhında da hayata geçirmenin amaçlandığı bir farkı var bu caminin…
Yani burası, kadından ezan da, vaaz da, Kur’an da dinleyebildiğiniz bir evi Allah’ın…
***
Kuzey Avrupa’nın en ucunda ortaya çıkmış bu durumun aslında buralarda gerçeklik kazanması, evet çok zor olsa da imkânsız değil. Bakın, ilahiyatçı Prof. Dr. Süleyman Uludağ, “Sûfi Gözüyle Kadın” (1995) adlı kitabında, kadından imam olmasını caiz gören müçtehidler ve kadından şeyh, veli, mürşid olabileceğini belirten sufilerin varlığından söz ettikten sonra, kadından İslam’da daha başka neyin de olabileceğini söylüyor:
“Kadından nebi (nebiyye) olabileceği konusunda Kur’an’ın görüşü açıktır. Yüce Allah, ‘İshak’ın annesine oğlu olacağını müjdeledik’ (Hûd: 71) diyor. ‘Musa’nın annesine vahyetik’ (Tâhâ: 38, Kasas: 7) diyor. Hz. Meryem’e melek gönderiyor, melek onunla konuşuyor (Meryem 17-21). Melek ancak nebilere gelir. Ümm-i İshak, Ümm-i Musa ve Hz. Meryem peygamberdirler”.
***

Gördünüz mü, bir yanda kadın-vaizden “şeytan” görmüşçesine kaçan “erkek” Müslümanlar, diğer yanda kadından bırakın vaizi-imamı-müezzini, peygamber de olur diyen “insan” Müslümanlar!..
Tabii esas mesele, hayatın sosyo-ekonomik ve kültürel değişimine inatla direnen bir kırsal/tarımsal ataerkilliğin içinde ve parçası olmak… Bu ataerkillik dün din (İslam) adına kadının sokakta dolaşması da, okuması da, çalışması da caiz değildir diyordu; bugün diyemiyor.
Aynı ataerkil takıntı bugün din (İslam) adına kadının ezanda, namazda, vaazda boy göstermesi caiz değildir diyor; yarın diyemeyecek.
Yukarıda bahsettiğimiz Danimarkalı Müslüman kadın imam Sherin Khankan’ın 2017 yılında yayımlanmış kitabının adı, “Women Are the Future of Islam”, yani, “Kadınlar, İslam’ın geleceğidir”…
O yüzden beyler, kasmayın ve kasılmayın! Çatlasanız da patlasanız da paşa paşa kadından vaaz dinleyeceğiniz günler gelecek!..
Yazarlar
-
Taha AkyolÖzerk üniversite? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehmi KORUKomisyon raporu yazılamıyor… Sebep ne? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAKANİçimizdeki Osmanlıya çok iyi gelir... 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berrin SönmezGürlek’ten ekranda iddianame savunmasıyla ‘önyargılama’ 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldıray OĞUR"Aynılar aynı yerde ayrılar ayrı yerde” iyi mi oldu? 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet TAŞGETİRENTürkiye adına şık görüntüler değil 15.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bahadır ÖZGÜRTEMU’yu yasaklattı, vizeye taktı: İTO Başkanı milyarlarca lirayı nereye harcıyor? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan TAHMAZPKK’nin silahsızlandırılması sürecinde kritik hafta 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Elif ÇAKIRSayın Şimşek 124. sıra Türkiye’ye yakışıyor mu? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TEZKAN200 liralık ülke olduk 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali BAYRAMOĞLUErdoğan şemsiyesi: İki algı, iki Türkiye 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat SevinçMuhalefetin hassasiyetler konusundaki hassasiyeti! 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Nevzat CİNGİRTHerkes genel başkan olabilir; ama lider olmak herkese nasip olmaz 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim Kirasİktidarın avantajı muhalefetin şansı 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ali ALÇINKAYAKomplodan Demokratik Topluma; 27 Yıllık Tecrit, Direniş ve Özgürlük. 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa PAÇALTürkiye Orwell’ın 1984 rejimine doğru sürükleniyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
İsmet BerkanAvrupa’da olan biteni takip ediyor musunuz? Yeni bir dünya kuruluyor 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Figen ÇalıkuşuNeden yapmazlar? 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Tanıl BoraEntegrasyon 14.02.2026 Tüm Yazıları
-
Murat YETKİNErdoğan’ın Gürlek Tercihi: CHP’ye Darbeyle Baskın Seçimin Çok Ötesinde 13.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mustafa KaraalioğluBu endeksi yalanlayan biri çıkmayacak mı! 12.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akın ÖZÇERMala fide politia 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hasan CEMALKürtçe konuştum, tokat yedim; Türkçe bilmiyordum ki! 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mensur AkgünTarihinin önemli bir dönüm noktasında Türkiye… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yıldız ÖNENYönetilebilir bir çatışma olarak ABD-İran 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet OcaktanMilletin vicdan hizasında durmayı başaramazsanız… 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlker DEMİRAYŞE HÜR DAHİL SOLUN BİR ELEŞTİRİ PRATİĞİ 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mahfi EgilmezOrtaçağ’a dönüş 11.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selami GÜRELBaşlangıçta Eylem Vardı! (Am Anfang war die Tat!) 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İlhami IŞIKKırılmalar karşısında Türkiye ve Kürtler 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
İbrahim KahveciNüfus verileri ne diyor? 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Akif BEKİÖzgür Özel'in öfke patlaması 10.02.2026 Tüm Yazıları
-
Bekir AĞIRDIRYakın geleceğin Türkiye’si: Kutuplaşma azalmayacak, psikolojik olarak form değiştirecek 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet TIRAŞEDEP YAHU… 9.02.2026 Tüm Yazıları
-
Hikmet MUTİCHP ve Deva Partisi'nin İmralı imtihanı... 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Yetvart DANZİKYANSuriye’yi konuşurken aslında Türkiye’yi konuşuyoruz 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cengiz AKTARErmeni uzlaşmazlığı efsanesi 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Şeyhmus DİKENNaum Faik var mıydı? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Gökhan BACIKAKP İslamcı bir parti mi değil mi? 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit AkçayUluslararası para sisteminin geleceği 8.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet AKAYABD İran'dan Elini Çek! Mollaların İşini Ancak İran Halkı Bitirir! 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Berat ÖZİPEKYargı kararları ve yanlış yerde olanlar 7.02.2026 Tüm Yazıları
-
Selva DemiralpFed başkan adayı Warsh “Karaman’ın koyunu” olabilir mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ümit KARDAŞTekçi-otoriter rejimden vazgeçmeden demokrasi hayali satmak 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Seyfettin GürselEn düşük işsizlik rekorunu kırdık! Sevinelim mi endişelenelim mi? 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mücahit BİLİCİDeccalin görünümleri 6.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet Faruk ÜnsalKonjonktürle gelen konjonktürle gitti 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cafer SolgunCHP ve Kürt sorunu 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cihan TuğalAmerikan hegemonyası ve Kürt hareketi 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Ali TürerHEZİMET Mİ KAZANIM MI ! 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Fehim TAŞTEKİN‘Kürtlerin Zamanı’na ne oldu? 3.02.2026 Tüm Yazıları
-
Haşmet BABAOĞLUKorkunç bir soy 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Mesut YEĞENYanlış Hesaplar 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Eser KARAKAŞGümrük birliğini revize edelim ama nasıl? 2.02.2026 Tüm Yazıları
-
Cemile BayraktarKürtleri kazanmanın vaktidir 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Abdurrahman DilipakÇirkin Amerikalı geldi aşka! 29.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mehmet ALTANToplumsal Fakirleşmeye Siyasetin Katkısı 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Vahap COŞKUNÜç kırılma 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Erol KATIRCIOĞLUKürt Sorunu ve demokrasi ilişkisi üzerine 28.01.2026 Tüm Yazıları
-
Ahmet İNSELYitirileni Değil Yeniyi Ararken 27.01.2026 Tüm Yazıları
-
Baskın ORANSuriye olayı ve Türkiye’deki “Süreç” 23.01.2026 Tüm Yazıları
-
DOĞAN ÖZGÜDENTam 80 yıl sonra aynı komplo, aynı ihanet! 22.01.2026 Tüm Yazıları
-
Melih ALTINOKBarzaniler Suriye’de PKK’yı niçin gazlıyor? 21.01.2026 Tüm Yazıları
-
Kemal CANSuriye’de olanın adını koymak 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Taner AKÇAMHrant 19 yıldır bizimle bir başka yaşıyor 20.01.2026 Tüm Yazıları
-
Mümtazer TÜRKÖNEŞara’nın sakalı 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Hakan AlbayrakSadece “Suriye Cumhuriyeti” 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Doğu Ergilİnanç, siyaset ve şiddet üzerine bir manifesto 18.01.2026 Tüm Yazıları
-
Sedat KAYABarbarlık Çağı 5.01.2026 Tüm Yazıları
-
KEMAL GÖKTAŞBarış Akademisyenleri'nin göreve iadesine istinaf engeli: Daire, Danıştay kararına direndi 30.12.2025 Tüm Yazıları
-
Abdulmenaf KIRAN11. YARGI PAKETİ, YENİ ADALETSİZLİK VE EŞİTSİZLİKLER YARATTI 28.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet İlhanKararsızlığın Erdemi: Kesinliğin Gölgesinde Düşünmek 27.12.2025 Tüm Yazıları
-
Nuray MERTİslamcılık Öldü mü? 26.12.2025 Tüm Yazıları
-
Murat BELGEYüzdük yüzdük 22.12.2025 Tüm Yazıları
-
Ali BULAÇHakim sınıfın iki zümresi 11.12.2025 Tüm Yazıları
-
SİBEL HÜRTAŞCHP programı halka ne vadediyor? Nasıl bir parlamenter sistem? 9.12.2025 Tüm Yazıları
-
Galip DALAYOrta Doğu, Trump Amerika’sına Uyum Sağlıyor 3.12.2025 Tüm Yazıları
-
Zekeriya KurşunDağıstan Cumhuriyeti ve Ayna Gamzatova 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Sezin ÖNEYŞu meşhur “İznik Konsili” 1.12.2025 Tüm Yazıları
-
Fikret BilaAK Parti çekingen 26.11.2025 Tüm Yazıları
-
Necati KURÇOCUK HAKLARI EVRENSEL BİLDİRGESİ 19.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zeki ALPTEKİNEmeğin Sosyolojisi ve Kapitalizmin Geleceği: Marx vs. Marx 16.11.2025 Tüm Yazıları
-
Mehveş EVİNYerel yönetimlerle işbirliği kültür politikası için hayati 13.11.2025 Tüm Yazıları
-
M.Latif YILDIZÇÖZÜM SÜRECİ KOMİSYON VE EKMEN 12.11.2025 Tüm Yazıları
-
Zülfü DİCLELİKeşke… 4.11.2025 Tüm Yazıları
-
Etyen MAHÇUPYANKemalizm mi daha ‘iyi’, (Yeni) İttihatçılık mı? (3) 25.10.2025 Tüm Yazıları
-
Hasan Bülent KAHRAMAN‘Parlak gelecek’ ve sol gelecek... 12.10.2025 Tüm Yazıları
-
Metin Karabaşoğluİnsanların devletlerle savaşı 9.10.2025 Tüm Yazıları
-
İlnur ÇEVİKTrump’ın dünyasına hoşgeldiniz… 3.10.2025 Tüm Yazıları
-
Mehmet Ata UÇUMTERÖRSÜZ TÜRKİYE’YE GEÇİŞ SÜRECİ! 14.09.2025 Tüm Yazıları
-
Hakan AKSAYPutin, Trump’ı parmağında oynatmaya devam ediyor 17.08.2025 Tüm Yazıları
-
Gülçin AVŞARSorumluktan kaçmak umuttan kaçmaktır 12.08.2025 Tüm Yazıları
-
Alper GÖRMÜŞZora girmiş bir anlatı: “ABD emperyalizminin değişmez stratejik hedefi bağımsız Kürt devleti” 1.08.2025 Tüm Yazıları
-
Abdullah KıranYeni süreç ve Suriye denklemi 27.07.2025 Tüm Yazıları
-
Cihan AKTAŞTahran bir kez daha bombalanırken 23.06.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın SelcenDemokrasiye giderken cumhuriyetten olmak 17.06.2025 Tüm Yazıları
-
Ahmet ÖZTÜRKÇetin Uygur bir kitaba sığar mı? 10.05.2025 Tüm Yazıları
-
Yüksel TAŞKINİktidar milli iradeyi “tapulu arazisi” sandığı için büyük bir bedel ödeyecek 22.04.2025 Tüm Yazıları
-
Ayhan ONGUNDEMOKRATİK EĞİTİM MÜCADELESİNE ADANMIŞ YAŞAMLAR 21.04.2025 Tüm Yazıları
-
Pelin CENGİZTrump’ın yeni vergileri diye yazılır, ‘post modern merkantilizm’ diye okunur 7.04.2025 Tüm Yazıları
-
Cennet USLUİktidar neden umduğunu bulamadı? 2.04.2025 Tüm Yazıları
-
Hayko BAĞDATSokaklarda yükselen ses 28.03.2025 Tüm Yazıları
-
Halil BERKTAYPKK ve Türk solcuları (4) “Dağlarında gerilla var memleketimin” 16.03.2025 Tüm Yazıları
-
Haluk YurtseverKaosta 'hegemonya' arayışı 11.03.2025 Tüm Yazıları
-
Arzu YILMAZHodri Meydan 10.03.2025 Tüm Yazıları
-
Aydın ÜnalParti ve iktidar 25.02.2025 Tüm Yazıları
-
Ümit KIVANÇİç duvarlar 10.02.2025 Tüm Yazıları
-
İhsan DAĞIİmamoğlu nasıl kurtulur? 1.02.2025 Tüm Yazıları
-
Kemal ÖZTÜRKKürt meselesindeki psikolojik bariyerler 17.01.2025 Tüm Yazıları
-
Münir AKTOLGABATI’DAN FARKLI BİR ÖRNEK OLARAK TÜRKİYE’DE VE ARAP ÜLKELERİNDE DEVRİMCİ DÖNÜŞÜM DİYALEKTİĞİ... 16.12.2024 Tüm Yazıları
-
Cenk DoğanÜRETİCİLERE İLK OLARAK KOOPERATİF LAZIM 4.12.2024 Tüm Yazıları
-
Cevat KORKMAZFiller ve Çimen... 22.11.2024 Tüm Yazıları



















































































































Yorum yazarak yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Marmara Yerel Haber (marmarayerelhaber.com) hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.
Yazarın Diğer Yazıları
11.02.2020
27.01.2020
23.01.2020
9.01.2020
7.01.2020
5.01.2020
31.12.2019
26.12.2019
22.12.2019
12.12.2019