Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanı Edip Uğur 1 Kasım seçimlerine beş kala, geçen hafta “2400 Konutluk Yeni Karesi” adıyla aceleye gelmiş izlenimi veren bir proje açıkladı. Çamlık Tepe’den bakınca yeşilden çok gri, beton yığınları görüyormuş Sayın Başkan. Güdülenme kaynağı gerçekten bu mu, yoksa inşaat işinin getireceği muhtemel “yeşillikler”, ya da seçim öncesi Saraydan gelecek bir aferin mi kuşkum var doğrusu?

Konut projeleri üretmek amacıyla Baltok adıyla bir şirket kuruş Balıkesir Büyükşehir Belediyesi. Ortaklık yapısı, sermaye yapısı, yönetim yapısı nedir, sitesinde bunlarla ilgili hiç bilgi yok.  Henüz birkaç ay önce kurulmuş bu şirketin birdenbire 2400 konutluk yeni bir kent projesi hazırladığını öğreniyoruz. “Nerede kurulacak, nasıl kurulacak, bütçesi ne, kim finanse ediyor, mimarı, mühendisi kim bunlar da belli değil.

Bildiğimiz tek şey bu projenin Balıkesir Büyük Şehir belediyesinin güvencesi altında olduğu. Bu da halkımıza anlaşılan yetmiş; 540 konutluk ilk partiye 11 saatte 155 ön teklif gelmiş. 27 Blok 1540 daireden oluşacak ilk partiyi bu yılın sonuna kadar belediye satacakmış. Bu hıza, bu gayretkeşliğe, bu sihre şapka çıkartmamak elde değil. Bilgi bu kadar sınırlı, belirsizlik bu kadar sınırsızken daire satın almak için kuyruğa giren halkımıza da “helal olsun” demek lazım. Açıklamayı yapan şehrin belediye başkanı olmasa, örneğin müteahhit olsa kendi payıma “dolandırıcı bu” der, güler geçerdim.

Verilen koordinatlar doğru ise bu yeni kent Balıkesir’in Sakarya Mahallesi ile Merkez Kabakdere köyü arasında, çevre yoluna yakın tepe üzerinde kurulacak. Bu girişim 1992’den bu yana ev sahibi olma umudu ile oyalanmış 800 civarında vatandaşın derdine çare olur mu, umarız olur. Ama benim kafamı kurcalayan soru şu: yeni Karesi iyi güzel de, eskisi ne olacak?

Balıkesir eski valisi Ahmet Turhan 2014 Haziran başında bir konuşmasında 7 şiddetinde bir depremde Balıkesir’de binaların %30’unun ya yıkılacağını ya da ağır hasar göreceğini açıklamıştı. Bence bu oran daha yüksek olmalı; çünkü 1996’ya kadar ruhsat almış, deprem yönetmeliğine uygun olmadığı belli 450.000 konutumuz var Balıkesir’de. 1996’dan beri 1. Sınıf deprem bölgesiyiz hatırlayın.

Balıkesir Üniversitesi’nden Prof. F. Çoban ve arkadaşları 2005’de bir sempozyuma sundukları bildiride, 1900-2004 tarihleri aralığında bölgede ortaya çıkan depremler üzerinden yaptıkları bir araştırmaya dayanarak 6.5 şiddetinde bir depremin 30 yıl içinde Balıkesir’de gerçekleşme olasılığını %81, 7.5 şiddetinde depremin gerçekleşme olasılığını ise %65 olarak açıklamışlardı. Gayretli başkanımız ciddi bir depremde hasar görmesi muhtemel bu yapıları da kentsel dönüşüme tabi tutabilse diyordum.

Çamlık, Sakarya Mahallesi arasında, Ece Amca ilkokulundan Paşa Camiye kadar olan şehrin eski yerleşim alanı içinde kullanılmayan, şüyulu durumları nedeniyle el atılmayan, hurda hale gelmiş kâgir, ahşap, yığma belki bininin üzerinde bina var. Çamlıktan bakınca grilik ve beton gören Sayın Başkan bu hurdaları görmüyor mu acaba?  Bu şehrin yeniden imara ihtiyacı var. Vatandaş hasta, uzuvları çürüyor, biz kalkmış estetik peşinde koşuyoruz, bakar mısınız şu işe.

Karesi, Kırımlar, Hacı İsmail, Hacı İlbey, Mirzabey, Kayabey, Aygören, Karaoğlan, Vicdaniye, Ege Mahallesi, Kasaplar, Oruçgazi Mahallelerinin her biri hurda ev dolu. Mezbelelik görüntüler var buralarda, bunu herkes de biliyor. Şehri düşünüyorsanız bu evlere el atın. Buraları kentsel dönüşüme tabi tutmak için ne bekliyorsunuz? Öbürü kolay, zor olan buna soyunmak.

Belediye öncülük etse de buralarda yaşayan hak sahiplerinin katılımıyla her mahalle için yapı kooperatifi kurulsa; bu kooperatifler üst birlik oluşturulsalar. Bu üst birlik her bölge için kapsamlı projeler hazırlasa; belediye, iller bankası destek olsa, inşaat şirketleri, yüklenici firmalar finansör olsalar. Sonra kimi hisse sahipleri rayiç bedelden paralarını alsınlar, kimileri yeterli sayıda hisse toplayıp ev sahibi olmayı bekleseler nasıl olur? Sosyal tesisleri, yeşil alanları, geniş yolları ile yeni, modern bir kent yaratsak olmaz mı? Ölü olan bu şehir canlandırmak istemez misiniz? Şehrin yeniden imarı için ille 7.5 şiddetinde bir deprem mi gerekiyor? Bunu yapacak yürekli lideri bu kentin insanları yere göğe koymaz, sahip çıkar.

Yeni rant kapıları yaratmak mı derdiniz, yoksa kendini yönetebilecek olgunluğa erişmiş modern bir kente öncülük etmek mi? Açık, şeffaf, ihtiyaç sahiplerini işin içine katan; kentin mimari, mühendislik, girişimcilik birikimi üzerinde, adil ve güven verici ilişkiler içinde yükselecek yeni bir kent: Balıkesir’in ihtiyacı olan işte bu?