Malûm, komşular, Suriye’den olası bir saldırıya karşı üyesi olduğumuz ittifakın Patriot füze sistemi ya da sistemlerinin topraklarımıza yerleştirilmesi kararından hoşnut olmadılar. Sınırdaş İran ve yakın komşu Rusya, Patriotlarıın gelmesiyle Türkiye’nin, bölgede artık yalnızlaşmayacağını, ittifakın bu üye ülkesiyle dayanışma içinde olduğunu gördüler. Tepkilerinin temel nedeni, ittifakın Türkiye’yi koruma refleksinin güçlü biçimde ortaya çıkmış olması. Rusya, Türkiye’nin yakında açıklanacak füze ihalesini, ABD’ye kaptırma olasılığının güçlenmesinden de rahatsız, bunu da bir not olarak düşelim.

Patriot meselesinin, bir de milliyetçilik mülahazaları ve bununla bağlantılı Türkiye’nin, benzer füzeleri edineceği 4 milyar dolarlık (Yaklaşık 17 milyar lira) uluslararası ihale boyutları var.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik’in, geçen 22 kasımda, Suriye sınırına kurulacak olan Patriot füzelerinin tetiğinin Türkiye’de olacağını söylemesi, Türk milletine has, gerçekleri gözardı eden milliyetçi refleksleri tetikleyen bir tartışmayı da gündeme getirdi. Çelik, “Toprağımıza yabancı asker ve füzeler gelecek” diye milliyetçi hezeyan içine girebilecek kamuoyundaki kimi kesimleri yatıştırma amaçlı aslında “Füzelerin tetiği bizde olacak” şeklinde sözler sarfetti.

Ama burada sorulması gereken soru, “Bu füzelerin tetiğinin bizde olup olmayacağının ne önemi var,” olmalı.

Fırlatılacak olası balistik füzeleri ve uçakları havada imha eden Patriot sistemleri, ittifak içinde yalnızca zaten bu füzelerin yapımcı ülkesi ABD, Almanya ve Hollanda’nın envanterlerinde bulunuyor. Diğer bir deyişle, örneğin, bu füzeler, ittifak üyesi Romanya’ya da yerleştirilse, tetiği çekecek olan, NATO’nun da onayıyla yine bu sistemi veren ülke olacaktır. Zira, sistemi işletmeyi bilen ülkenin uzmanları ancak, bir tehdide karşı birkaç saniyede Patriotlarla yanıt verilmesi gereken bir duruma karşı ışık hızında tepki vermek zorundalar. Bu sistemi çalıştırma deneyimi olmayan uzmanlara füzenin tetiği zaten verilmez.
 

ABD bir taşla iki kuş vuruyor, gözden kaçıyor

NATO’dan ödünç alınacak olan Patriot füzelerinin, “Tetiğinin bizde olacağı” yolunda kamuoyunu yatıştırıcı söylemlerin arka planında, gözden kaçan ve “İşte gerçek tetik bizde” denerek kamuoyunun uyutulacağı bir uluslararası ihale sonucu eli kulağında, yakında açıklanacak.

İhalede, Amerikan Lockheed Martin ve Raytheon firmaları, NATO’dan ödünç alınacak Patriot’ın tıpkısının aynısı olan PAC3 sistemi, Rusya ise PAC3’lerle boy ölçüşebilecek özelliklere sahip S-300 füzesi ile yarışıyorlar. İhalede, Çin ile Eurosam adlı bir Avrupa konsorsiyumu da var.

ABD, birkaç hafta önce, Türk generallere, Patriot sistemlerinin özellikleri üzerine günboyu brifing vermişti. ABD, bu sayede bir taşla iki kuş vurmuş olacak şöyle ki; ihalede yarışan firmalarının önerdiği PAC3 sisteminin, hem NATO ile uyumlu olacağını bir kez daha anlatma fırsatı bulurken, ittifaktan bu sistemin ödünç alınmasıyla ihaleyi kazanma şansını artırmış oldu. Bu lobi faaliyetinde bir sorun yok, her ülke ürünün satmak için tatlandırıcı kullanır.

Gelin görünki 17 aralıkta, Başbakan Erdoğan başkanlığında toplanması öngörülen ihale komisyonu, Suriye olayında da görüldüğü üzere ittifaktan gerektiğinde ödünç alınabilen Patriot sistemlerinden, milletin cebinden 4 milyar doları bastırıp hem de 12 adet alacak. Vatandaşa da bu, “Üyesi de olsak NATO’ya güven olmaz. Sistem bizim, tetik de bizde olacak” denip, milyar dolarlık bu ihale hazmettirilecek.