Türkiye’nin Rus savaş uçağını sınır ihlali nedeniyle düşürmesinden sonra iki ülke arasında gerilim giderek artıyor.

Bu gerilimin ilk işareti Vlademir Putin’in Antalya’da gerçekleşen G20 Zirvesi’nde söylediği; “IŞİD, 40 ülkeden finansal destek alıyor. Bunlar arasında G20 üyesi ülkeler de var” sözleri oldu.

Nitekim bu açıklamanın sonrasında pek çok Avrupa ülkesinde Putin’in hedefinin Türkiye olduğu yazıldı. Ardından IŞİD’in Paris katliamı gelince; Batı medyası Türkiye’nin IŞİD’i koruduğunu, yardım ettiğini yazdılar.

Rus savaş uçağının düşürülmesinin Putin’in G20 Zirvesi’ndeki bu açıklamasından sonraki günlerde geldiğini unutmayalım.

PUTİN’İN HEDEFİ ERDOĞAN

Uçağın düşürülmesinden sonra Rusya, hem siyasi hem de ekonomik olarak Türkiye’ye karşı sert açıklamalarda bulundu ve tedbir paketleri devreye soktu.

Ekonomik tedbirlerin bir kısmı açıklandı. 1 Ocak’tan itibaren vize uygulaması, Rus turistlerin Türkiye’ye gidişlerinin iptali Türk yatırımcı ve işçilerin sınır dışı edilmesi bunlardan öne çıkanları. Doğal gaz konusunda şimdilik gelişme görünmese de, her an her şey olabilir.

Rusya’nın asıl hedefinin ekonomik yaptırımlardan çok siyasi hamle olduğu açık. Nitekim bu konuda peş peşe adımlar geldi.

Putin hafta başında Paris’te başlayan İklim Zirvesi’nde Türkiye’nin IŞİD’e nasıl yardım ettiğine ilişkin iddiaları rapor halinde diğer liderlere ilettiği açıklanmıştı.

Önceki gün ise Putin’in daha önce Antalya'da G20 Zirvesi’nde söylediği "IŞİD’e yardım edenler arasında G20 üyesi ülkeler var" sözündeki hedeflerden birinin Türkiye olduğunu gösteren bazı iddiaları açıkladı.

Rusya’nın açıkladığı belgelerde Türkiye ile IŞİD arasındaki petrol ticaretinin rotası ile ilgili iddialar var. Bu ticarette Türk yetkililerinin etkili olduğunu ve bununla ilgili belgeleri de önümüzdeki günlerde açıklanacağı söylendi.

Rusya’nın 'Türkiye’nin IŞİD’i desteklediği' iddialarında yer alan Türk yetkililerden ise kastın Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ailesinden isimler olduğu iddia ediliyor.

Bu iddiaların gerçek olup olmadığını göreceğiz.

PUTİN’İN GÜCÜ BATI

Ancak şu çok açık ki, Rusya bu gerilimi tırmandıracak ve Türkiye'yi sıkıştırmaya devam edecek.

Görünen o ki, Rusya, Suriye’deki  gücünü Türkiye’nin IŞİD’le kurmuş olduğu ideolojik bağ üzerinden Batı’ya rağmen konsolide edecek ve ülkeye iyice yerleşecek. Türkiye ile başlayan krizi de bunun için bir fırsat görüyorlar.

Burada en önemli nokta şu: Rusya’nın Suriye’de gücünü Türkiye üzerinden konsolide etmesi Batı’ya rağmen olacak. Çünkü Rusya çok haklı biçimde Türkiye ile olan bu krizi hukuki olan “sınır ihlali”nden, siyasi olan ve daha öncelikli olan “IŞİD” üzerine odakladı. Bunu da var olduğu iddia edilen Türkiye-IŞİD ilişkilerine dair bazı belgeler açıklayarak yaptı.

Bu açıdan Türkiye, bu konuda Batı’nın desteğini çok uzun süre alamaz.

Nitekim uçak düşürüldükten sonra, Türkiye ilk iş olarak NATO’yu olağanüstü toplantıya çağırdı. NATO acil toplanarak Türkiye’ye desteğini açıkladı. Ancak bu desteğin Ukrayna örneği göz önüne alırsa “kerhen” bir destek olduğunu görmek gerekiyor.

Çünkü Batı dünyası ve kamuoyu için de öncelikli tehdit IŞİD ve iktidarlar da bunun farkında. Batı için de Türkiye, IŞİD konusunda “olağan şüpheli” ve bu şüpheleri ortadan kaldırmak için neredeyse hiç bir şey yapmadı.

KONU IŞİD OLUNCA RUSYA BATIYA DAHA YAKIN

Bu bağlamda konu IŞİD olunca Batı, müttefiki olan Türkiye’ye değil Rusya’ya daha yakındır. Batı’nın da Rusya’nın da (ve İran’ın da) önceliği Türkiye’den farklı olarak Esad değil, IŞİD’dir.

Son olarak İngiltere’nin IŞİD’e hava operasyonu yapma yetkisi aldıktan sonra bombalamaya başlamış olduğunu düşünürsek Türkiye’nin elinin hayli sıkışık olduğunu görürüz.

Bu nedenle Türkiye ve Erdoğan'ın Rusya’ya karşı siyaseten gücü ancak Batı’ya daha çok taviz vermesi, bir anlamda Erdoğan'ın İslam Dünyası liderliği hayalinden vazgeçip gerçeklere dönmesi ile olabilir. Ama o güç de, konu IŞİD olunca Rusya karşısında yetersizdir.

Twitter’da paylaşılan şu Rus atasözü hayli ironik: “Ayıyı dansa kaldıran kendi yorulduğunda değil ayı yorulduğunda yerine oturabilir.”

Türkiye-Rusya gerilimi biraz buna benziyor. Açık ki bu gerilimin Türkiye’ye ve Erdoğan'a maliyeti hayli yüksek olacak.

MURAT AKSOY / HABERDAR