Cumhuriyet tarihi darbelerle anılan Türkiye’de, darbe teşebbüsü davaları, demokratik dönüşümün önemli bir kilometre taşı olarak görülüyordu.  Ne var ki, Türkiye, gerek Ergenekon gerekse Balyoz adlı darbe teşebbüsü davalarının görülmesi sırasında adil yargılama gibi önemli bir hukuk kriterini yerine getirmeyince bu davalar yoluyla demokratik dönüşüm fırsatını da ıskaladı.

Anayasa Mahkemesi’nin, Balyoz’da adil yargılama ilkesinin ihlal edildiği yolundaki hükmünün ardından bu dava hafta başı itibariyle yeniden görülmeye başlandı. Yine bu davanın konusu olan İstanbul’da 1’inci Ordu Komutanlığı’ndaki seminerde iktidarı devirme planları yapıldığı, şimdi hükmü geçersiz kılınan mahkeme ve akabinde Yargıtay tarafından onaylanmış, 88 kişi beraat ederken 230 kadar kişi çeşitli hapis cezalarına çarptırılmışlardı. Balyoz davasında, seminere üstlerinin emriyle katılmaktan başka seçenekleri bulunmayan pek çok ismin de tutuklanıp yargılanmış olması, 80 ve 28 Şubat darbelerinde, işkence gören ya da işsiz, aşsız kalan pek çok kişi nezdinde de sorunlu bulunmuştu.

Ne var ki, Balyoz davasının yeniden görülme sürecinde daha ilk günde yaşanan gelişme kamu vicdanını bir hayli rahatsız edecek niteliğe bürünmüş, bu davanın artık üstünün örtülmesine ramak kaldığı endişesini yaratmış durumda.  

Ya da acaba komutanlar hafıza kaybına mı uğramıştı?

Zira, darbe teşebbüsü iddialarının yapıldığı dönemlerin aktif üst düzey komutanları eski Genelkurmay Başkanı emekli Orgeneral Hilmi Özkök ve eski Kara Kuvvetleri Komutanı emekli Orgeneral Aytaç Yalman, mahkemede Balyoz davasının yeniden görüldüğü ilk gün, darbe teşebbüsünden “Bilgimiz yok,” diyerek, bir hayli şaşkınlık yarattılar. Zira her iki komutan da önceki açıklamalarında, darbe teşebbüsünü güçlendirecek ifadeler kullanmışlardı.

Özkök, “Bu seminer icra edilmiş, fakat en tehlikeli senaryo amacını biraz aşkın şekilde oynanmış… Tanıklık yapsam da esas değişmeyecekti… (İlk Balyoz hükmümün verilmesi sonrasında) Mahkeme heyeti bu davada titiz davrandı. Tanıklar dinlendi. Bilirkişi gereğini yaptı. O nedenle adil yargılama olmadı diyemem,”  diyordu. Yalman, ise, “Bu seminer emre aykırı olarak yapılan, …amacı ve haddini aşan bir kahramanlık göstergesinden başka bir şey değildir. …bir disiplin suçu işlenmiştir,” demişti, darbe teşebbüsü iması taşıyan başka açıklamalarına ek olarak.

Pek tabii, şimdiki mahkemenin yeniden incelemesi gereken binlerce delil varken iki komutanın, “darbe teşebbüslerinden bilgimiz yok,” demiş olmaları tek başına bir kanıt teşkil etmeyecektir, etmemelidir. Ne var ki, sanıkların avukatları, iki komutanın ifadelerinden yola  çıkarak daha şimdiden Balyoz davasının, mahkeme kararından önce çöktüğü algısını yaratıyorlar.

İlki ile şimdi yeniden görülen Balyoz davalarına ilişkin birbiriyle çelişen açıklamaları, her iki komutanının da, zaten zaman zaman basına yansıdığı üzere TSK içinden mahalle baskısına maruz kaldıklarının önemli göstergesi.

Ama her iki komutanın da, kamuoyuna, bu çelişkili ifadelerini açıklığa kavuşturacak bir açıklama yapmaları şart olmuştur.

Artık biliyoruz ki, iktidar, 17 ve 25 Aralık yolsuzluk iddialarının ortaya çıkmasıyla birlikte ordu ile fiili bir ittifak içine girmiş bulunuyor. Bu ittifak, güvenliğin ön plana çıktığının ve ordunun yeniden siyaset sahnesine girmeye başladığının işaretlerini vermeye başladı.  Zaten yürümeyen çözüm süreci rafa kalkabilir.  

AKP eski Milletvekili Dengir Mir Mehmet Fırat, önceki akşam Bugün Televizyonu’nda, “Derin devlet Ergenekon’dur. Kuyruğunu koparttığınız kertenkele canlanır, işte 10 saatlik MGK toplantıları yapmaya başlarsınız… Zira devlet siz değilsinizdir...” diyordu.

Başka söze gerek var mı?