Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından hazırlanan ilk 1000 ihracatçı firma araştırmasına göre, en fazla ihracat yapan şirketlerin sıralamasında, Ford Otosan, Toyota, Tofaş ilk üç sırada yer alıyor. İlk 1000 ihracatçı firmanın toplam ihracat içindeki payı % 59 oldu. 2017 yılında ilk 1000 firma içinde otomotiv sektörünün payı % 27 olarak gerçekleşti. Konfeksiyonun payı % 12.4’ten % 9.7’ye geriledi. Tekstilin payı % 4.3’ten % 3.3’e indi.

/* */

2017 yılında toplam 156.7 milyar dolar ihracat gelirimizin % 18.2’si otomotiv sanayi ve yan sanayi ürünleri ihracatıydı. Toplam 28.9 milyar dolarlık bu ihracattan sonra hazır giyim ve konfeksiyon sanayiinin ihracat geliri 17.0 milyar dolar olmuştu. Toplamda payı ise % 10.9 olarak gerçekleşmişti. Tekstil ve mamullerinin toplam ihracatta % 6.2 olan payları karşılığı 2017 yılı ihracat gelirleri 8.1 milyar dolardı. İhracat listelerinde otomotiv sanayi ve otomotiv yan sanayi ürünleri ihracatı ile hazır giyim, konfeksiyon, tekstil ve tekstil hammaddesi ihracatı rakamlarını değerlendirirken, ürünlerin pazarlama şekillerine dikkat etmekte yarar vardır.

2017 yılı ihracatında firma bazı ihracatta 1. sırada yer alan Ford Otosan, 2. sırada yer alan Toyota, 3. sırada yer alan Tofaş, 4. sırada yer alan Oyak Renault yabancı sermayeli sanayi kuruluşlarıdır. Uluslararası pazarlama sistemlerine bağlılar.

Otomotivin özelliği var

Uluslararası üretim ve pazarlama sistemine bağlı olarak Türkiye’de 6 büyük otomotiv firması var. Bunlar 921 bin otomobil üretiyor.

2017 yılında Oyak Renault 287 bin, Toyota 246 bin, Hyundai Assan 204 bin, Tofaş 153 bin, Ford Otosan 19 bin otomobil üretti. Uluslararası üretim ve pazarlama şirketlerinin Türkiye’deki sanayi tesislerinde üretilen otomobiller ve diğer otomotiv ürünleri genelde uluslararası sistemin bir parçası olarak verilen siparişlerle gerçekleşiyor.

Açık anlatımıyla, otomotiv firmalarının yıllık üretimleri ve ihracatları bağlı oldukları uluslararası üretim ve pazarlama şirketleri tarafından yönetiliyor.

Tekstil ve giyim zor iş

Örneğin, Toyota firmasının Türkiye müdürü kendine göre ürün geliştiremiyor, kendine göre yurt dışına çıkarak pazar arayamıyor. Bütün bunlar uluslararası ana firma tarafından gerçekleştiriliyor.

Halbuki, hazır giyim ve konfeksiyon sanayiinde, tekstil ürünlerinde, ürününü geliştiren, ürününe pazar aramak zorunda olan girişimci. Girişimci kendi tasarımını yapıyor, üretiyor, sonra bunları ihraç edebilmek için dış pazarlarda zaman harcıyor.

Basit anlatımla, uluslararası kuruluşlara bağlı otomotiv firmalarının modelleri, yıllık üretimleri ana firma tarafından belirlendikten sonra ne kadar ihracat yapacakları da ana firmanın sorumluluğunda oluyor.

İhracat rakamlarını değerlendirirken, otomotiv sanayinin bu özelliğini dikkate alarak, otomotiv ürünleri ihracatı ile diğer ihracat ürünlerinin ihracat rakamlarını değerlendirmekte yarar vardır. Türkiye’de toplam ihracatta, her şeye rağmen konfeksiyon, hazır giyim ve tekstil sanayiinin, otomotiv sanayinin hemen arkasından gelmesi önemlidir.

Ayrıca konfeksiyon, hazır giyim, tekstil sanayinin katma değerinin yüksekliğini ve istihdama etkisini de unutmamak lazım.