Sömürü rejimleri, baskıcı ve inkarcı anlayışlar artık miadını doldurmuştur. Ortadoğu ve Orta Asya halkları artık uyanıyor. Kendine ve aslına dönüyor. Birbirlerine karşı kışkırtıcı ve köreltici savaşlara ve çatışmalara dur diyor. Newroz ateşiyle yüreği tutuşan, meydanları hınca hınç dolduran yüz binler, milyonlar artık barış diyor, kardeşlik diyor, çözüm istiyor”...

“Etnik ve tek uluslu coğrafyalar oluşturmak, bizim aslımızı ve özümüzü inkar eden modernitenin hedeflediği insanlık dışı bir imalattır. Kürdistan ve Anadolu tarihine yaraşır şekilde tüm halkların ve Kültürlerin eşit, özgür ve demokratik ülkesinin oluşması için herkese büyük sorumluluk düşüyor. Bu Newroz münasebetiyle en az Kürtler kadar Ermenileri, Türkmenleri, Asurları, Arapları ve diğer halk topluluklarını da yakılan ateşten kaynaklı özgürlük ve eşitlik ışıklarını, kendi öz eşitlik ve özgürlük ışıkları olarak görmeye ve yaşamaya çağırıyorum.

Saygı değer Türkiye halkı; Bugün kadim Anadolu’yu Türkiye olarak yaşayan Türk halkı bilmeli ki Kürtlerle bin yıla yakın İslam bayrağı altındaki ortak yaşamları kardeşlik ve dayanışma hukukuna dayanmaktadır. Gerçek anlamında, bu kardeşlik hukukunda fetih, inkar, red, zorla asimilasyon ve imha yoktur, olmamalıdır. Kapitalist Moderniteye dayalı son yüzyılın baskı, imha ve asimilasyon politikaları; halkı bağlamayan dar bir seçkinci iktidar elitinin, tüm tarihi ve de kardeşlik hukukunu inkar eden çabalarını ifade etmektedir. Günümüzde artık tarihe ve kardeşlik hukukuna ters düştüğü iyice açığa çıkan bu zulüm cenderesinden ortaklaşa çıkış yapmak için hepimizin Ortadoğu’nun temel iki stratejik gücü olarak kendi öz kültür ve uygarlıklarına uygun şekilde demokratik modernitemizi inşa etmeye çağırıyorum…

“Zaman ihtilafın, çatışmanın, birbirlerini horlamanın değil, ittifakın, birlikteliğin, kucaklaşma ve helalleşmenin zamanıdır. Çanakkale’de omuz omuza şehit düşen Türkler ve Kürtler; Kurtuluş Savaşı’nı birlikte yapmışlar, 1920 meclisini birlikte açmışlardır. Ortak geçmişimizin önümüze koyduğu gerçek; ortak geleceğimizi de birlikte kurmamız gerektiğidir. TBMM’nin kurulu-şundaki ruh, bugün de yeni dönemi aydınlatmaktadır. Tüm ezilen halkları, sınıf ve kültür temsilcilerini; en eski sömürge ve ezilen sınıf olan kadınları, ezilen mezhepleri, tarikatları ve diğer kültürel varlık sahiplerini, işçi sınıfının temsilcilerini ve sistemden dıştalanan herkesi çıkışın yeni seçeneği olan Demokratik Modernite Sistemi’nde[8] yer tutmaya, zihniyet ve formunu kazanmaya çağırıyorum. Ortadoğu ve Orta Asya kendi öz tarihine uygun, bir çağdaş modernite ve demokratik düzen aramaktadır. Herkesin özgürce ve kardeşçe bir arada yaşayacağı yeni bir model arayışı, ekmek ve su kadar nesnel bir ihtiyaç haline gelmiştir. Bu modele yine Anadolu ve Mezopotamya coğrafyasının, ondaki kültür ve zamanın öncülük etmesi, onu inşa etmesi kaçınılmazdır.

Tıpkı yakın tarihte Misak-i Milli çerçevesinde Türklerin ve Kürtlerin öncülüğünde gerçekleşen Milli Kurtuluş Savaşı’nın daha güncel, karmaşık ve derinleşmiş bir türevini yaşıyoruz

Son doksan yılın tüm hata, eksiklik ve yanlışlıklarına rağmen bir kez daha yanımıza, mağdur edilmiş, büyük felaketlere uğramış halkları, sınıfları ve kültürleri de alarak bir model inşa etmeye çalışıyoruz. Tüm bu kesimleri; eşitlikçi, özgür ve demokratik ifade tarzının örgütlenmesini gerçekleştirmeye çağırıyorum.

Misak-i Milli’ye aykırı olarak parçalanmış ve bugün Suriye ve Irak Arap Cumhuriyeti’nde ağır sorunlar ve çatışmalar içinde yaşamaya mahkum edilen Kürtleri, Türkmenleri, Asurileri ve Arapları birleşik bir “Milli Dayanışma ve Barış Konferansı” temelinde kendi gerçeklerini tartışmaya, bilinçlenmeye ve kararlaşmaya çağırıyorum.

Bu toprakların tarihselliğinde önemli bir yer tutan “BİZ” kavramının genişliği ve kapsayıcılığı dar, seçkinci iktidar elitleri eliyle “TEK”e indirgenmiştir. “BİZ” kavramına eski ruhunu ve pratiğini vermenin zamanıdır. Bizi bölmek ve çatıştırmak isteyenlere karşı bütünleşeceğiz. Ayrıştırmak isteyenlere karşı birleşeceğiz. Zamanın ruhunu okuyamayanlar, tarihin çöp sepetine giderler. Suyun akışına direnenler, uçuruma sürüklenirler. Bölge halkları yeni şafakların doğuşuna şahitlik etmektedir. Savaşlardan, çatışmalardan, bölünmelerden yorgun düşen Ortadoğu halkları artık kökleri üzerinden yeniden doğmak, omuz omuza ayağa kalkmak istiyor. Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed’in mesajlarındaki hakikatler, bugün yeni müjdelerle hayata geçiyor, insanoğlu kaybettiklerini geri kazanmaya çalışıyor.

Batının çağdaş uygarlık değerlerini toptan inkar etmiyoruz. Ondaki aydınlanmacı, eşit, özgür ve demokratik değerleri alıyor kendi varlık değerlerimizle, evrensel yaşam forumlarımızla sentezleyerek yaşamlaştırıyoruz.

Yeni mücadelenin zemini fikir, ideoloji ve demokratik siyasettir, büyük bir demokratik hamle başlatmaktır.

Selam olsun bu sürece güç verenlere, demokratik-barış çözümünü destekleyenlere

Selam olsun halkların kardeşliği, eşitliği ve demokratik özgürlüğü için sorumluluk üstlenenlere”!

Tam Öcalan’ın görüşlerini ele almaya hazırlanırken az önce Taraf’da Kurtuluş Tayiz’in makalesine rasladım, bakın ne diyor  o da[9]:  

Bu değerlendirmelere yol açan Öcalan’ın Newroz bildirisindeki “Misak-ı Milli”, “Çanakkale Savaşı ve Cumhuriyet” ve “İslamiyet”e dair vurgularıydı. Fakat bu vurgular hiç de yeni değil. Öcalan yıllardır bu görüşleri savunuyor. Türkiye’ye teslim edildiği 1999 yılından sonra aynı düşüncelerini belli bir formülasyona kavuşturdu. O tarihte AKP iktidarda bile değildi. Yani bu ifadelerin Öcalan’a dikte ettirildiğini öne sürmek pek gerçekçi değil.

Öcalan’ın İmralı’da yargılanmaya başladığı sırada yazmaya başladığı ve Bir Halkı Savunmak adlı kitapta toplanan şu görüşleri ile Newroz bildirisinde dile gelen açıklamaları arasında fark var mı, siz karar verin.

“Tarihi Kürtler ve Türkler birlikte yaptılar. İmparatorluklarda pay birliktedir. Bu devlet birlikte inşa edilmiştir. Kürtler neden ayrı devlete doğru yönelmiyorlar? Çünkü Kürtler özgürlüğü Türklerle birlikte aradılar. Araplar ve Ermeniler uzaktı, Türkler ve Kürtler iç içeydiler. Malazgirt’te de bu böyledir. Alparslan Silvan’da ordusuna on bin Kürt alır. Çanakkale Savaşı’nda da Kürtler vardır. 1071’den bu yana gelen tarih, aynı zamanda Kürtlerin ve Türklerin birliktelik tarihidir.

Newroz bildirisinde yer alan “Türklerle Kürtler Çanakkale’de birlikte savaştı” ifadesinin yeni olmadığı bu satırlardan açıkça anlaşılıyor

Cumhuriyet’in kuruluşuna, Atatürk’e ve Misak-ı Milli’ye ilişkin Öcalan’ın yıllar öncesine uzanan görüşleri de şöyle:

“Cumhuriyet Misak-ı Milli temelinde Türklerin ve Kürtlerin ortak mücadelesiyle kuruldu. Kürtler Araplar gibi İngilizlerle birlikte hareket etmemiştir, Mustafa Kemal ile birlikte hareket etmiştir. (...) Kurtuluş Savaşı dönemindeki siyasal sınırlar Misak-ı Milli sınırlarıdır. Bilindiği gibi Misak-ı Milli denilen şey, Kürtleri bir bütün olarak ele alıyor; Suriye, Kerkük ve Musul’un dâhil olduğu Irak Kürtleri ve Türkmenlerle beraber Türkiye’deki Kürtleri kapsıyor.”

Abdullah Öcalan’ın açıklamasında öne çıkan İslam vurgusunun yeni olma imkânı da yok. Öcalan’ın bu konuda geniş bir külliyatının olduğunu söyleyebiliriz. Hatta Öcalan, Urfa’da dinler araştırması yapacak bir üniversite ile Diyarbakır’a büyük bir İslam Kültür Derneği kurulmasını bile önerdi.

Newroz bildirisindeki kimi ifadelerin AKP’nin söylemleriyle örtüştüğünü ileri sürüp buradan iktidarın Öcalan’a bildiri dikte ettiğini savunmak gerçekçi olmadığı gibi iki tarafı da yıpratmaya dönük. Söylenenin aksine Öcalan, yıllardır kendi görüş ve projelerinin PKK ve BDP tarafından değil özellikle dış politikada AKP tarafından dikkate alınıp uygulamaya konulduğunu savunup duruyor. Öcalan’a kalsa esas fikir ve düşünce dikte ettiren taraf AKP değil, kendisi”!..

“Bu çözüm yalnızca Türkiye sınırları içinde kalmaz, sınırları aşan bir etkisi olur.Misak-ı Milli’yi özellikle vurguluyoruz. Misak-ı Milli, 28 Ocak 1920’de Osmanlı Meclisi’nin son aldığı karardır ve Mondros Mütarekesi’ndeki sınırların korunmasını söyler. O gün ne Kuzey Suriye’de, ne Kuzey Irak’ta bir tek İngiliz askeri yoktur. İngiliz askeri Musul’a bir hafta sonra girmiştir. Urfa, Antep, Maraş Fransız işgaline direnmeseydi, şimdi Misak-ı Milli dışında mı diyecektik? Berlin - Bağdat demiryolu hattıyla ülke sınırı çizilmiş, bu kutsal bir sınır değildir.Türkiye bundan 100 yıl önce bir imparatorluktu, orada yaşayan halkların iradesi dışında bölündü. Türklerin, Kürtlerin, Arapların rızası hilafına, bu coğrafyaya yabancı güçler tarafından bölündü. Misak-ı Milli’nin güncellenmesi bizim bir talebimizdir”.

Yalnız siz şimdi sınır değişikliklerinden, Suriye ve Irak devletlerinin egemenliklerinden söz etmiyor musunuz?

“Yeni bir savaş istemiyoruz. Sınır değişmeden de Misak-ı Milli’yi yeniden tanımlamak mümkün. Türklerle Kürtler arasında demokratik bir ittifaktan söz ediyoruz. Belçika örneğini vereyim. Hollanda dilini konuşan bölgeden Hollanda’ya gittiğinde sınır bir formalitedir. O sınırın iki yanındakiler günlük hayatlarında birlikte yaşar, ticaret yapar, bir fark yoktur zaten; varsın sınır kalsın”.

Ama AB diye bir oluşumun parçası bu ülkeler. Gümrük kontrolünü kaldırmış, ortak paraya geçmişler, ortak dış politika, anayasa arayışındalar. Suriye’nin, Irak’ın hali malum, pratikte bu mümkün mü sizce?

“Her şey bir günde olsun diyen yok ki. Bunlar ortak hedefler olmalı. Barıştan sonraki ortak hedeflerden söz ediyoruz”.

Sanki bir federasyon iması mı var sözlerinizde?

“Bu tartışarak bulunabilir. Yönetim şekli tartışarak bulunur. Öcalan (Aydar mülakat boyunca ‘Başkan Apo’ diye hitap ediyor-MY) daha önce AB’nin kökenindeki kömür ve çelik birliği örneğini vermişti. Biz de Fırat ve Dicle Havzası Su Birliği oluşturabiliriz Türkler, Kürtler ve Araplar olarak. Demokratik ittifakla bölgeye bir model sunmuş oluruz. Bunun Türkiye’ye Ortadoğu’ya siyasi katkısı, istikrardır, ekonomik, kültürel yansımaları olur; çözüm Türkiye’nin sınırlarını aşar derken bunu da söylüyoruz. Ama diyoruz ki, Kürtlerin varlık, güvenlik ve özgürlüğü garantiye alınsın, siyaset yolu tam açılsın”.

Ne demek istediğinizi biraz daha açar mısınız?

“PKK ve KCK dahil, herkes için legal alanda siyaset yapma önündeki engeller kalksın istiyoruz. Bu, cezai kovuşturma olmadan, herkese siyaset yapma hakkı demektir. Bizim tarafta bütün yetki Öcalan’dadır. Ona adamları sınır dışına çektir, silahları bıraktır, başka her şeyi yaptırıp İmralı’da öylece tutmak doğru bir şey midir? 30 yıllık mağduriyetlerin son bulmasını istiyoruz. Bütün olumsuz sonuçların ortadan kalkması lazım... Bir helalleşmeden bahsedersek, bu herkes için geçerli olmalıdır, iki taraflıdır”. 

Bir genel af mı istediğiniz?

“Karşılıklı helalleşme diyelim. Bir örnek vereyim: Geçenlerde İngiltere Kraliçesi, İrlanda hareketinin önde gelenlerinden Martin MacGuiness’in elini sıktı diye olay oldu. Üstelik diğeri cezaevinde değil, İrlanda kabinesinde bakan olmuş haldeyken, kaç yıl sonra... Dünyada da oluyor böyle şeyler. Sorunu çözmek istiyorsak, sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldıralım”.

Davutoğlu kürsüye çıkmadan önce Dicle Üniversitesi Konservatuarı tarafından icra edilen 7 farklı dilde şarkıların söylendiği konseri dinledi.

"En iyi konuşacağımız yer"

Konserin ardından kürsüye çıkan Davutoğlu "Diyarbakır şehirlerin mürşididir. Yeni zihniyetin inşasını en iyi konuşacağımız yerdir" diyerek konuşmasına başladı.

Davutoğlu konuşmasında üç temel restorasyona ihtiyaç duyulduğuna vurgu yaptı ve şöyle konuştu; Arzu ettiğimiz yeni restorasyonda hiçbir dil, değer ve unsur dışlanmayacak. Eğer biz dilden kulağa konuşsaydık, tercümana ihtiyaç vardı, gönülden gönle konuşanlar için tercümana ihtiyaç yoktur.

Diyarbakır bir aşk şehridir

Diyarbakır'ın şeklini uçaktan kalbe benzettik. Diyarbakır bir aşk şehridir. Her kaybettiğimiz şeyi yeniden inşa ederiz ama aşkı kaybetmeyelim. Ben Ulucami'de Mescid-i Aksa'nın kokusunu hissettim. Girdiği anda size tarihle metafizik arasında bir yerde olduğunu hissettirir. Ben bu hissi bir Kabe'de, bir Mescid-i Aksa'da bir de Diyarbakır'ın Ulucami'de hissetmiştim. Bunun aynısını Bursa Ulucami'nde de hissettim. Hangi güç Bursa ile Diyarbakır Ulucamii'ni birbirinden ayırabilir?

Üç ayaklı bir restorasyon

Üç ayaklı bir restorasyona ihtiyaç var. Birincisi: İnsanoğlunun ve ülkemizin kendi içindeki restorasyonu. Psikolojinin restorasyonu. Son 10 yıl içinde aslında bütünüyle yapmak istediğimiz şey insan onurunu korumak, insan onuruna saygı göstermek. Bundan 16 sene önce tarihte özne olmamız gerekiyor demiştim. Hala aynısını söylüyorum. Bizim tarihte özne olmamız lazım. Özgüven sahibi olmamız lazım.

İkincisi, kimlik konusunda birlik olmamız lazım. Birincisi vatandaş, ikincisi tarihdaş. Eğer tarihi ayırmak isterseniz, kavimler, şehirler olarak. Gittikçe küçülerek devam edersiniz. En sonunda parçalanmış bir tablo ile karşılaşırsınız.

12. ile 14. yüzyıl arasındakini anlamayan bizim medeniyet tanımımızı anlayamaz. Üç büyük kültür harmanı var: Birincisi İskender Medeniyeti, ikincisi İslam Medeniyeti, üçüncüsü ise Türklerin, Kürtlerle, Araplarla hatta Hıristiyanlarla birlikte olduğu kültür harmanı. Dış politikamızın da temelinde bu var. Kim ne derse desin.Bugün karşı karşıya kaldığınız kültür restorasyonunun üzerinizde nasıl bir sorumluluk olduğunu görmeniz için söylüyorum: Mevlana'nın hayatına bakın, Bağdat'tan kalkıp Anadolu'ya gelmiş. Aynen dün burada kardeşlerimin bizi kucakladığı gibi. Hepsine minnettarım..

Bir diğer restorasyon da demokrasinin gelmesi.

Bir devletin kudreti var da şefkati yoksa zalimleşir. Bizim yeni siyaset anlayışımız kadim kültürümüzün temeli budur. Devletimiz şefkatli ve kudretli olacak. İç restorasyonumuz bu esasa dayalı.

Diyarbakır için Doğu'nun Paris'i deniyordu. Paris ne ki? Paris dünün şehri. Diyarbakır şehrin nasıl olması gerektiğini öğretirken Paris diye bir şehir yoktu.Diyarbakır'ı Diyarbakır yapan tek taş bile zayi olmamalıdır.

İşte buradan ikinci restorasyona geçiyoruz: Ekonomik restorasyon. Başbakanımız Cumhuriyet'in 100. yılı için bir hedef koydu: Dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına gireceğiz. Ama diğer 9 ülkeye baktığınız zaman, hepsi kıta ölçekli ülkeler. Biz bunların arasından nasıl sıyrılacağız? Her zaman sınırlara saygı göstereceğiz ama onları aynı zamanda kaldıracağız.

Edirne niye çıkmaz sokak olsun, ta Saraybosna'ya kadar açılmasın? Onun için biz vizeleri kaldırmak istiyoruz. Çünkü biz istiyoruz ki, insanımız hareket etsin.Ve vatandaşımızın adım attığı her yerde büyükelçiliğimiz olacak. İşte kadim, kadim dediğimizde akla ne gelir: İpek yolu. Çin'den kalkardı, o kadar yoldan gider, ta Avrupa'ya varırlardı. Ama şimdikinden daha rahat giderlerdi. Sınırlarda bekletilmezdi. Öyle bir bölgesel restorasyon yapmak istiyoruz ki, ta Asya'nın, Avrupa'nın içlerinde olalım. Hinterlandımızı genişletelim. Bunu deyince bize yeni Osmanlıcı diyorlar.Bunu kim ne derse desin, biz Osmanlı'ya, Abbasi'ye saygı duyarız. Ama şunu da sorarız: Niçin Avrupa birleşirken yeni Romacı olmuyor da biz 100 yıl önce beraber yaşayan halkları yeniden birleştirmek isteyince yeni Osmanlıcı oluyoruz? İki yol var, bu sınırları ya zihnimizde, fikrimizde ve fiilimizde harekete geçirip, sınırları kaldıracağız, Türk'üyle, Kürt'üyle, Arap'ı ile. Ya da bizi lime lime edecekler.

O gece şükür secdesi ettim

Libya'dan 23 bin Türk'ü tahliye ederken içim cız etti ve oradaki Libyalı kardeşlerimize seslendim: Sakin ola ki Anadolulu kardeşleriniz sizi terk ediyor zannetmeyin. Biz geri gelmek için gidiyoruz, sizden müsaade istiyoruz. Daha sonra Libya'ya döndüğümüzde nasıl burada coşkuyla karşılanıyorsak, orada da aynı şekilde karşılandık. O gece şükür secdesi ettim.İstiyoruz ki, etnik ayrım gözetmeden, bütün Balkanlar çok kültürlü bir havza haline gelsin.

Nasıl bundan önce hep omuz omuzaysak, Cumhuriyet'in 100. yılında da aynı şekilde olacağız. Kimse buna engel olamaz. Onun için yeni bir bölgesel düzen arayış içindeyiz. Bunun için, ortak kültür anlayışına, ortak ekonomiye ve ortak kader anlayışı olması lazım.