“Sonuç olarak...” diye bir deyim vardır hani. Biz, “sonuç olarak”, bunca deneyimden sonra, “başlangıca” döndük; şu noktadan söylüyorum: “biz bize benzeriz” var ya, işte oraya döndük. Bir şeylere benzemeye çalışıyor ya da çalışır gibi yapıyoruz; ama sonunda gene kendimize benzeyerek kalıyoruz.

Tabii Herakleitos haklı. Aynı nehre ikinci kere girmek mümkün değil. Biz, vaktiyle, Jakoben özentili bir “dar kadro” üslûbuyla “bize benziyorduk; şimdi “çoğunlukçu” bir mantıkla “bize” benzemekteyiz. Ancak, her iki durumda da, “biz”i, “bizim irademiz”i durduracak herhangi bir yapıya, kuruma, duvara ya da tahtaperdeye tahammülümüz yok. Her iki durumda da, neyin doğru olduğunu, neyin iyi olduğunu, ne yapılması gerektiğini herkesten iyi bilen bir önder olduğu için, o yapılar, o kurumlar, lüzumsuz şeyler --ayak bağları.

Başbakan “namertlik”ten, “alçaklık”tan söz ediyor. Arada sırada “İstiklâl Savaşı” diyor; “vatana ihanet” diyor. Nedir bütün bu abartılı suçlamaların nesnesi, hedefi? Malûm, bazı bakanları, oğullarını, ayakkabı kutularını, bu arada bizzat Başbakan’ın kendi evinden bazı şeyleri uzaklaştırmak için oğluyla konuşmalarını içeren kayıtlar, “tape” denilen nesneler. O zamandan beri, Başbakan’ın “montaj, dublaj” diye --bir zamanlar Öztürk Serengil’in konuşmalarını hatırlatan-- salvolarını dinliyoruz. Yalnız “salvo” ile kalmıyor. Şimdiye kadar birkaç bin kişi oradan oraya da sürüldü. İnsanların hayatı da fiilen değişiyor.

Bunların “montaj ve dublaj” olduğunu bize Başbakan söylüyor. Söyler söyler. İyi de, böyle konularda uzman ve dolayısıyla yetkili olan birilerinin söylemesi değil mi, doğrusu? Bütün bu sürgünlerden sonra, şimdi birileri “uzman” sıfatıyla ortaya çıkıp “Baktık, inceledik, dublajmış” derse, bunun inandırıcı olmasına imkân var mı? İddianın ortaya atılmasıyla eşanlı bir “tayin” furyasının başlaması insana ne düşündürür? Her şey bir yana, şu “Meclis’ten Fezleke Kaçırma” opera-komiği nasıl yorumlanabilir?

İddia, yolsuzluk olduğu. Yolsuzluk, şüphesiz, çok kötü bir şey, iddianın varlığı çok ciddi bir şey. Ama, “özrü kabahatinden büyük” derler, iddiaya karşı alınan tedbirler bana yolsuzluğun kendisinden daha vahim görünüyor. Çünkü bu tedbirlerle, bütün bir Cumhuriyet tarihi boyunca kavga gürültü elde edilmiş bütün kazanımlara kastediliyor.

Böyletedbirler, iddiaların “asılsız” olduğunu kanıtlamak için değil, iddiaların telaffuz edilmesini önlemek için.

Bana böyle geliyor; çevreme bakınıyorum, böyle gelen daha yığınla insan olduğunu görüyorum; daha geniş çevreye bakıyorum, yani yabancı basına, dış dünyada alınan tavırlara, Başbakan’ın dediklerine ve yaptıklarına hak veren tek bir satır görmüyorum. Zaten bunlara dayanarak, bunca yıldan sonra gene “bize” benzeyerek kaldığımızı söylüyorum. Haksızlık etmeyeyim: “bize” benziyoruz, ama aynı zamanda Kuzey Kore’ye, Rusya’ya, İran’a vb. de benziyoruz.

Bu olaylar Başbakan’ı değiştirmekten çok, içini dökmeye zorladı, sanıyorum. “Batı demokrasisi”nin sınırları içinde durabildiği izlenimini veriyor, hattâ bazı Arap ülkelerine laikliği tavsiye ediyordu. Şimdi bunlar sona erdi. Gene kendine göre yorumlanmış bir İslâmî çoğunlukçu-otoriter rejime doğru doludizgin bir gidiş başladı. Başbakan öyle yorumluyor olabilir ama İslâm tarihinin hiç de demokratik olmayan rejimleri, Hilafet’i, Sultanlık’ı vb., onlar da bu kadar sınırsız (ve keyfî) otorite bahşeden rejimler değildi. Ayrıca, bu keyfî otoriterlikten bir türlü kurtulamamıştır, ama aynı nedenle “karakuşî” gibi mizahî bir eleştiriyi de gene bu kültür üretmiştir.

Onun için “biz bize benzeriz” noktasına gelip yerleştik. Tebrikler!