Mali’nin Djennê şehrinde bulunan “Djennê (okunuşu: Cenne) Cami” dünyanın en büyük kerpiç yapısıdır. Birçok mimar tarafından Sudan-Sahel mimari tarzının en büyük başarısı olarak kabul edilir. Cami ilk olarak 13. yüzyılda inşa edilir. Bugünkü caminin inşa ediliş tarihi ise 1907’dir. 1988’de UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi’ne alınır. Cenne Cami, her yıl Cenne (Djennê) halkı tarafından bakıma alınır. Cami duvarlarına yeni çamur çalınır. Yağmurların erittiği ve tahrif ettiği tabakalar, erozyon, ısı ve nem dolaysıyla çatlamış tabakalar, yeni çamur tabakaları ile değiştirilir/yenilenir. Mali’de kadın-erkek, yaşlı-genç, zengin-fakir o bölgede yaşayan herkes bir bütün olarak bu festivale katılır, deforme olmuş camiyi yenilemek için ter döker. Cami duvarına çalınan yeni çamur tabakasında neredeyse bütün Cenne halkının alın teri ve parmak izi bulunur. Kolektif bir bilinçle, karşılık beklemeden, ortak bir duygu ve inanç etrafında kenetlenerek yapılan bu “yenilenme” bir kültür haline gelmiş, diğer sosyal ve siyasal meselelerinin çözülmesi için Afrikalılara örnek olmuştur.

Türkiye’nin “yenilenme” sürecini Cenne Camisinin yenilenmesine, Yeni Türkiye’nin inşa sürecine katılan, bu inşa sürecine katma değer sağlayan isimli/isimsiz kahramanları da Cenne Çamurcularına benzetiyorum.

Şüphesiz, küresel dünyanın pragmatist, oportünist, sömürgeci, kapitalist ülkeleri Türkiye’deki bu inşanın durmasını veya yıkılmasını istemekte, bu yönde pratikler geliştirmektedir. Bu ülkelerin davranış biçimleri ontolojiktir. Ve bu bir noktaya kadar anlayışla karşılanabilir.

Ne var ki, “Yeni Türkiye inşa” sürecine, Türkiye’de yaşayan, bu coğrafya ve medeniyetin mensubu olan kişiler tarafından da zarar verilmeye çalışılmaktadır. Bu davranış biçimini anlamak ise mümkün değil.

Nasıl anlayalım?

Türkiye’nin kadim sorunlarının çözülmeye başlandığı, ortak bir gelecek tasavvuruyla, yaşanabilir bir ülke kurma iradesinin gelişip pratikleştiği, gençlerin ölmesinin makûs kader olmaktan çıktığı, bugün yaşayan gençlerin yarın da yaşamasının çözüm süreci marifetiyle zeminin hazırlandığı, daha demokratik, daha eşit, daha adaletli bir ülkenin tesis edilmesi için ellerin taşın altına konduğu bir konjonktürde, küresel sömürgeci-kendine demokrat ülkelerin savaşçı, bozguncu ve yıkıcı yaklaşımları gibi kendi ülkesinin “yeniliklerini” yıkmak isteyenleri nasıl anlayalım?

40.000 insanın hayatını kaybettiği, yüzbinlerce çocuğun yetim kaldığı, milyonca anne, baba, eş, kardeş, amca, teyzenin gözyaşı dökmekten bitkin düştüğü bir kirli savaşın ardından gelen barışla tüm bu acıların son bulduğu bir ortamda, kendi ülkesinin insanlarının tekrar aynı acıları yaşaması için çaba sarf edenleri nasıl anlayalım?

“Cenne Çamurcuları” gibi, yaşlı-genç, kadın-erkek, zengin-fakir herkesin aynı duygu ve inanç etrafında kenetlenerek ortak bir gelecek kurmak isteyenlere karşı saldırganca davranan, onları itibarsızlaştıran, verilen emek ve dökülen alın teri ile dalga geçenleri nasıl anlayalım?

“Kayıtlı Şartlı Egemenlik Milletindir” anlayışını aslına, yani“Egemenlik, Kayıtsız Şartsız Milletindir”erücu ettirmeye çalışanları gayri-meşru yöntemlerle hal etmek isteyenleri nasıl anlayalım?

Bu coğrafyada yaşayan herkesin yararlanacağı, 7’den 70’e, herkesin doğrudan nasipleneceği, kimsenin kimseyi kimliğinden, dilinden ve renginden dolayı dışlamadığı, hukukun üstün olduğu, herkesin eşit vatandaş kabul edildiği, farklı fikir, inanç ve düşüncelerin yaşatıldığı ve  koruma/güvence altına alındığı, daha demokratik, daha eşitlikçi, daha özgür bir Türkiye’yi kurmaya çalışanlara ve çocuklarımıza böyle bir ülkeyi miras bırakmayı şiar edinenlere karşı yapılan gayri ahlaki, gayri milli saldırıları nasıl sineye çekelim?

Bu kutlu yürüyüşü, “sınıfsal kibirlerine” kurban edenlere, ortak yaşama alanlarımızı, ortak gelecek tasavvurumuzu, “birlikte yaşam irademizi” yerle bir etmeye çalışanların “masum” olduklarını kim iddia edebilir?

Selam olsun, Türkiye’nin tahrif olmuş dokusunu onarmaya çalışanlara.

Selam olsun, “yeni Türkiye’nin inşasına bir çamurda ben çalayım” diyenlere.

Selam olsun“Yeni Türkiye’nin Cenne Çamurcuları”na…

@bayramzilan