Dünya siyasetinden tasfiye edilen Osmanlı Devleti’nin mirası üzerine kurulan Türkiye’nin tarihi gelişiminde birkaç dönüm noktası bulunmaktadır. Meclis hükümeti, kabine, tek parti, millî şef, çok partili hayata geçiş, darbeler, serbest pazarı keşfetme dönemleri ile anlatılabilecek tarihimiz, 24 Haziran itibarı ile yeni bir devreye girmiştir. Hepimiz tarihin yeni bir dönemine şahit oluyoruz. Türkiye Cumhuriyeti 1923 yılında benimsediği cumhuriyet yönetim ilkesine sadık kalarak, yönetim biçiminde şimdi Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni benimsemiştir. Türkiye toplumu ve Türk milleti önce yapılan anayasa değişiklikleri ve 24 Haziran seçimlerine gösterdiği “yoğun” ve “olgun” ilgi ile bu değişikliğe onay vermiştir. Kuşkusuz darbeler dönemi hariç, cumhuriyet tarihimizin diğer devirlerinde yaşanan pek çok değişikliklerin de meşruiyetleri bulunmaktaydı. Ama cumhuriyet dönemine geçişi hazırlayan Milli Mücadele dönemi dışında hiçbir dönem bugünkü kadar toplumsal meşruiyet zeminine oturmamıştı. Nitekim seçimin bütün tarafları Türkiye’nin kazandığını ilan etmişlerdir.

SEÇİM SONUÇLARI VE BEKLENTİLER

Türkiye 24 Haziran seçimlerinin yarattığı etkiden henüz kurtulabilmiş değil. Birey, grup, parti ve sandığa giden-gitmeyen hemen herkes doğru-yanlış değerlendirmelerde bulunmaktadır. Bu değerlendirmelerin bir bölümü sağlam mantığa dayalı çözümlemeler iken, öne çıkan diğer bölümü ise hissi ve maalesef ötekileştiricidir. Sosyal medyada, toplumun seçimlerde gösterdiği olgunluk ile uyuşmayan, gereksiz sevinç naralarının yanında; toplumun tercihlerini küçümseyen, seçimin meşruiyetini sorgulayan ama en önemlisi, “hizipçi” mantığı ile kendisini ayrıştıran görüşlere hatta hezeyanlara şahit olmaktayız.

Bireylerin sandıktaki tercihleri ile umutları, hayalleri arasındaki uyum veya uyumsuzluğun oluşturduğu ruh halini yansıtan bu görüntü şimdilik anlaşılabilir ise de sürdürülebilir bir durum değildir. Hızlı bir şekilde bundan kurtulup, normalleşmek gerekiyor. Elbette seçim sonuçlarınınım, daha doğrusu seçmenlerin mesajını ilgili taraflar masaya yatırıp tahlil edecek. Yeni dönemde Meclis’in hangi şartlar altında yasama ve denetim görevini yapacağını tartışacak. Anket şirketleri, siyaset bilimciler, iletişimciler kendilerini yanlış tahminlere sürükleyen ön kabullerini sorgulayacak; MHP’nin kendilerinde yarattığı hayal kırıklığını; HDP’yi tercih edenlerin gerekçelerini, SAADET Partisinin sloganlarını; CHP ile Cumhurbaşkanı adayları arasındaki farkın tabandaki yansımalarını; İYİ Parti’nin niçin maya tutmadığını; AK Parti ile Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın aldığı oyların anlamını masaya yatırıp, bilimsel zeminde tartışacaklardır. Ama “hizipçilik” yapmayacaklardır. Yapamayacaklardır. Zira yeni dönem, buna imkân vermeyecektir. Gelecek seçimlere kadar iyileştirilecek ve muhtemelen kaldırılacak baraj sistemi ile temsilde adalet sağlanacak ve “Ankara duy sesimizi” sloganına ihtiyaç kalmayacaktır. Yasama ve yürütme, “körler, sağırlar birbirini ağırlar” zemininden çıkıp, hakiki işlevlerini yerine getireceklerdir.

KÜLTÜREL İNŞA DÖNEMİ

Kültürümüz, geleneklerimiz, dinimiz ötekileştirmeye karşı tavır almasına rağmen, son yüzyıl içinde geçirdiğimiz toplumsal travmalar, toplumumuzu sarsmış, kültürel genlerimizi bozmuştur. Fakat 2023’e ramak kala, bundan kurtulmanın da zamanı gelmiştir. Bundan sonra bireyler, özel hayatı, yaşama biçimi, yiyip içtikleri ile değil; topluma katkıları, verimlilikleri, ülke kalkınmasına sağladıkları geliştirici ve yenilikçi fikirleri ile gündeme gelmelidirler.

24 Hazirandan itibaren, Türkiye Cumhuriyeti’nin geri dönülmez yeni bir döneme girdiğinde artık kuşkumuz olmamalıdır. Ancak bu yeni dönemin ülkeyi muasır medeniyetin üstüne çıkarma hedeflerine varması için bir “kültürel inşa” dönemi olmalıdır. Bunun için Türkiye’yi ileriye taşıyacak, İslam dünyasını içinde bulunduğu fasit daireden çıkaracak, dünyaya “biz de buradayız, bizim de evrensel gelişmeye katkımız budur” diyecek, yeni bir kültürel inşa dönemini başlatmak zorundayız.

Eğitim aşamalarının her kademesinde yer alarak, ömrünü eğitime vermiş ve akademik yeterliliğini ispatlamış olan değerli bir okuyucum bir önceki yazıma istinaden şu yorumu yaptı:

“Seçim sonuçlarına ve başka şeylere bakarak yergi ve övgü sözleri yerine bilhassa bundan sonra yapılması gereken şeyleri ve fikirleri dile getirmek gerekir. Eskiden şöyle denilirdi: ‘indellahta (Allah katında) en makbul söz, devlet adamına söylenmiş hak sözdür’. Şimdi (akademi dâhil) başka türlü bir dil var. Kültür alanı boş kaldı.. Eğer bir medeniyet inşası iddiası varsa, bunu sağlayacak insanın da yetiştirilmesi gerekir.”

Herhalde bu doğru yaklaşımda okuyucumla hepimiz hemfikiriz. Medeniyet inşasında insan yetiştirmenin her şeyden önce geldiğini tarih defalarca ispat etmiştir. Nitekim tarihin parlak devirleri, yetiştirilen insanlar ile anılırken; sorunlu dönemleri de “kaht-ı rical (devlet adamı/adam yokluğu” devri olarak anılır.

Değerli hocamız yorumlarını yukarıdaki ifadeleriyle sınırlı tutmayıp, yaşadığımız dönemin başka bir sorununa, “statü meraklılarına” da işaret etmiştir: “Erdem, feragat, fedakârlık gibi kavramaları unutup, sadece statü peşinden koşan ve kendine bir şeyler sağlayan ama bulunduğu mekâna katkı vermeyenleri” mesajında hatırlatarak şöyle devam ediyor:

“Büyük kafalara ihtiyacımız var. Bizim amacımız ne ise ona yönelik, sahici bilge adamlara, fikir adamlarına, büyük sanatçılara, bilim ve teknoloji üretecek yüksek vasıflı adamlara ihtiyacımız var.”

Ömrünü eğitime adamış bir akademisyenin bu değerlendirmeleri şikâyetten çok bir tespit, karalamadan çok “hak sözü söyleyen” bir öneri niteliği taşımıyor mu?

Tarihin bize bahşettiği “yeni dönemde”, kısır çekişmelerden, incir çekirdeğini doldurmayan fikirlere cevap yetiştirmekten uzaklaşıp; eğitilmiş girişimci insanı, adaleti tesis eden düzeni, refahı paylaşan ekonomik gücü ile hep birlikte Büyük Türkiye’yi inşa etmek zorundayız.