Ülke ekonomisinin büyüme hızıyla vergi artış oranları tutarlı olmalı. Aksi hâlde ekonomi vergi şokuna girebilir.

Niye böyle bir tespit yapıyoruz?

Çünkü Türkiye’de ekonomi yüzde 4 oranında büyürken toplam vergi gelirleri yüzde 17,2 oranında çoğaldı. İşte bu vergi artışı dolaylı vergiler üzerinden yapıldığından vatandaş harcama yapamaz hâle geliyor. Ya da geriye yansıyan dolaylı vergiler nedeniyle üretici borçlanarak vergisini ödemek zorunda kalıyor. Tabii olaylar bu şekilde gelişince ekonomi durgunlaşıyor. Büyüme hızı geriliyor. Anlattıklarımızın bir benzeri Japonya da yaşanıyor. Dün, Japon ekonomisinde üretimin bu yılın nisan- mayıs- haziran döneminde yüzde 6,8 oranında daraldığı açıklandı.

“Peki, ne oldu da büyümeye başlayan Japon ekonomisi daraldı?”

Çünkü nisan ayından başlayarak Japonya’da tüketim vergileri yüzde 8 oranında artırıldı. 2015’te tüketim vergilerine ilave bir yüzde 10 daha artış yapılacağı açıklandı. Tabii bu artan dolaylı vergiler nedeniyle hane halkı tüketimini yüzde 19,2 oranında azalttı. Yine özel sektör yatırımları yüzde 9,7 oranında geriledi. İşte Japonya’da yaşanan bu yeni ekonomik daralmaya vergi şokunun neden olduğu ileri sürülüyor.

“Peki, vergiler artınca niye yatırımlar geriliyor” sorusu akla gelebilir. Hemen cevaplayalım; artan vergiler nedeniyle ürün fiyatları yükselince talep azalır. Tabii bu durumda yatırımcı satılmayacak malları üretmek için yatırım yapmaz. İşte bu nedenle yatırımlar azalır büyüme hızı geriler.

Gelelim bütün bunları niye anlattığımıza...

Anlattık çünkü Japonya’da yaşanan vergi şoku Türkiye için de geçerli. Çünkü tüketici güven endeksi ve sektörel güven endeksleri baş aşağı gidiyor. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, iç pazarda yoğun bir durgunluk olduğunu söylüyor.

Bu arada hemen bir ayrıntıyı belirtmekte fayda var.

Niye fayda var belirteceğimiz ayrıntıda? Çünkü ekonomi yüzde 4 oranında büyürken fert başına gelir yüzde 1 oranında arttı bu ülkede. “Nereden çıktı şimdi bu?” diyerek sorarsanız hemen söyleyelim, fert başına gelir 2012’de 10 bin 673 dolar tutarındaydı, 2013 sonunda 10 bin 782 dolar oldu. Ve yüzde 1 oranında arttı. İşte bu nedenle dolaylı vergilerdeki yüksek oranlı artış tüketici üzerinde ekonominin genelinden daha fazla ağırlık yapıyor. Dolayısıyla Türkiye’de dolaylı vergi şoku yaşandığını söylemek herhalde yanlış olmaz.

***

Gördük ama böylesini görmedik

Namaz kılmaz, oruç tutmaz yaşı gelip geçtiği hâlde Hacca da gitmeyen paralel Engin Ardıçbirdenbire İslamcı kesildi başımıza. Yakın arkadaşları ateist olduğunu söylüyorlar. Yani hem ateist hem İslamcı Engin Ardıç bundan 12 yıl önce Cem Uzan’ın Star gazetesinde 3 Kasım 2002 genel seçimini kazanan AKP ve onun kadroları hakkında bakın neler yazmış.

9 Kasım 2002 tarihli Star gazetesinde “Peki Kemalistler ne yapacaklar?” başlıklı yazısında “O da belli oldu. Kısmi bir homurdanma olacak, bir kısmı ağlaşacak bir kısmı da kazmalık etmeye devam. Bir kısmı, küfür ederek... Örneğin ‘İ.Melih’ten sonra ‘Orço Abdullah’, ‘Pezo Vecdi’, ‘Hibino Recep’, ‘Beşlik Bülent’, ‘Tekerlek Abdüllatif’ gibi veciz incelikler bularak... Bir kısmı müsamere düzenleyerek tabii... Peki, basının yalakalığa hız verdiği, sermayenin domaldığı, aydınların dut yemiş bülbüle döndükleri, kazmaların çıldırdıkları bu dönemde, satılmışların satılmışlıklarının, şerefsizlerin şerefsizliklerinin altının iyice çizildiği böyle bir kavşakta, sen hangi noktadasın Ardıç Efendi? Senin ‘amelin’ ne olacaktır? AKP iktidarına muhalifim. Şerefle” diyor Engin, o tarihte Cem Uzan’ın kayığına biniyor tabii.

Neyse ara veriyorum Engin. Çok fazla gelen maillerden bilgisayarım kilitlendi. Senin ciddi çalışma konularından Nurten fantezilerini, meyve ve sebze fantezilerini bile gönderenler var. Ne oldu? Eski yazılarını avuçlayınca sesin kesildi. Sıfat taktıkların yakında seni sıvazlarlar merak etme. Bir daha sataşma, bu defa senin o ciddi çalışma konularından başlarım.

[email protected]