Dünyada ham petrol fiyatları yüzde 50 oranında azaldı. Ama ham petrol fiyatlarındaki bu gerileme Türkiye’de iç fiyatlara yüzde 15 oranında yansıtıldı.

Niye ham petrol fiyat artışları hemen iç fiyatlara aynı oranda yansıtılırken fiyat düşüşleri yansıtılmıyor peki? Yansıtılmıyor çünkü devlet vergi gelirlerinin üçte birini petrol ürünleri üzerine koyduğu dolaylı vergilerden alıyor. İşte bu nedenle hükümet petrol fiyatlarındaki gerilemeyi iç fiyatlara yansıtmıyor.

Gelelim petroldeki fiyat gerilemesinin Türkiye’de iç fiyatlara yansıtılmayınca neler olduğuna…

Olan şu; dünya ham petrol fiyatlarındaki gerileme diğer ülkelerde aynı oranda iç fiyatlara yansıyınca bu defa Türkiye ihraç ürünlerinde rekabet gücünü kaybetti.

Peki, nasıl anlıyoruz bu rekabet gücündeki kaybı?

Hemen cevaplayalım bu soruyu; önceki gün açıklanan iş gücü verilerine baktığımızda sanayi kesimi Mayıs 2014’te 5 milyon 364 bin kişiyi istihdam ederken aynı sektörde kasım ayında istihdam 5 milyon 273 bin kişiye geriledi. Ekonomide bildiğimiz yeni bir teknolojik gelişme olmadı. O hâlde emek verimliliği de artmadığına göre sanayi kesiminde istihdamın beş ayda yaklaşık 100 bin kişi gerilemesi üretimin azaldığını bize gösteriyor. Tabii bunun nedeni açık, Türkiye’de imalat sanayiinin rekabet gücünü kaybettiği için üretim geriliyor. İşte rekabet gücü kaybının nedeni de petrol fiyatlarının iç fiyatlara yansımamasından kaynaklanıyor.

Niye böyle bir tespit yapıyoruz?

Yapıyoruz, çünkü Türk parası nominal olarak değer kaybettiği hâlde reel olarak değerleniyor. Bir de hemen hatırlatalım, bu arada rekabet gücündeki kayıp nedeniyle beş ayda işsizlik yüzde 8,8’den yüzde 10,7’ye yükseldi. Yani keyfî ekonomik uygulamalar girdi maliyetlerini artırdığından yatırımların yapılmasını engelliyor. Yatırım olmayınca büyüme hızı azaldığından işsizlik çoğalıyor.

Kısaca bir yandan öngörülemeyen hukuk sistemi bir yandan ekonomik akla uygun olmayan vergi tahsilâtı Türkiye sanayiini durdurdu. Bu arada hatırlatalım, faizleri indirmediği için Merkez Bankası’nı suçlayan hükümet petrol fiyatlarını indirmediği için bakalım şimdi kimi suçlayacak?