MHP lideri, Salı grup toplantısında Çözüm Süreci’nde katettiğimiz mesafeye, bu süreci başlatmasının ve yönetmesinin sebeplerine ve önümüzdeki risklere dair kritik açıklamalarda bulundu.

Önce yönteme dair bir dikkat.

Milliyetçilikte duygusal coşku, dolayısıyla retorik önemlidir. Bahçeli’nin retoriğinin estetik-incelikli labirentlerinin yaslandığı gelenekle alâkalı güçlü bir arka planı var. Bazen asıl fikir ve mesaj bu retoriğin puslu derinliklerine takılır. Sizin bulmaca çözer gibi ikinci aşamaya geçip, asıl mesaja odaklanmanız gerekir.

Neydi asıl mesaj?

Birlik ve beraberlik vurgusu, CHP’nin lider kadrosuna memleketin gündemlerine bigâne kalmamak adına hikmetli ve ılımlı nasihatler ve asıl mesele: resmî olarak “Terörsüz Türkiye” adı verilen Çözüm Süreci konusunda “zaman faktörü”ne bağlı endişeler ve uyarılar. Bahçeli ezcümle “elimizi çabuk tutalım” diyor. Peki bu sözü kime, hangi sıfatla söylüyor?

Aksakal mı, Bilge Adam mı?

Erdoğan Bahçeli’ye “aksakal” sıfatını yakıştırdı. MHP’li Ülkücüler ona “bilge adam” diyor.

Her ikisi de tarihî bir geleneği referans alıyor. Türkmenistan’da bizdeki parlamentoyu bir miktar andıran meclisin adı “Aksakallılar Meclisi” (Aksakal yerine “ihtiyar” tabiri kullanılıyor). Türk Dünyası için oluşturulmuş bir Aksakallılar Konseyi halihazırda görev başında.

“Aksakal”ın bir iktidar ve yaptırım gücü yok; daha çok bir danışman gibi devlet iktidarı ile halk, daha çok da gelenek arasında köprüyü kuruyor. Saygın bir konumda olmasının, iktidar rekabetinin dışındaki sağlam pozisyonu ile yakın alâkası var.

“Bilge adam” öyle değil, bu tabirle MHP liderinin, politika yapıcı sıfatıyla bilgi, sağduyu ve tecrübesine atıfta bulunuluyor.

Kısaca Bahçeli, bir Aksakal değil, strateji belirleyen, bunun taktik adımlarını planlayan ve sonunda kararlılıkla bu yolda yürüyen bir siyasî lider. O kadar hastalığına, sıkıntısına rağmen Çözüm Süreci’ni Türkiye Cumhuriyeti Devleti adına tek başına sırtına alıp o götürdü. “Kurucu önderlik” gibi cesur ve sarsıcı çıkışları ile Kürt siyasetini yapıcı tavır almaya o zorluyor, terörden bizar olanların endişelerini o izale ediyor; en önemlisi de zihni fazlasıyla iç politikaya ve iktidar rekabetine kilitlenmiş Hükümeti de adım atmaya o zorluyor.

Salı günü Grup toplantısında yaptığı konuşmayı bu çerçevenin içine yerleştirirseniz, verdiği bilgileri ve gösterdiği istikameti daha kolay yorumlarsınız.

Çözümün gerekçesi:

Bahçeli, Çözüm Süreci’nin Türkiye’nin önüne çıkan riskleri ve tehditleri bertaraf etmek ve fırsatları kazanca çevirmek için başladığını söylüyor. Arka planda dünya konjonktürüne, bölgesel dengelere ve coğrafyanın zaruretlerine dayanan kuvvetli bir muhakemenin yer aldığı anlaşılıyor. En önemli vurgusu ise zamanlama.

“Terörsüz Türkiye hedefi doğru zamanda atılan doğru adımdır” cümlesi ile “yaşanan coğrafyanın devlet yönetimine yüklediği sorumluluğa ‘jeopolitik’ denilmektedir” tanımlamasını birlikte dikkate alırsanız, devlet adamı sıfatıyla kafasındaki jeopolitik çözüm: “Bölgesel istikrarsızlığın tehditlerine karşı iç bünyede tesis edilen emniyet kuşağı” formülüdür.

Formül:

Duygularla gerçekleri, ikincisi lehine sentezleyen, coğrafyanın zorladığı kaderi bir fırsata çeviren, jeopolitik zaruretleri, zamanın icaplarını hesap eden bir yol haritası olarak özetlediği Çözüm Süreci, resmî adıyla Terörsüz Türkiye hedefi.

Sonuç, Bahçeli’nin bilindik retoriğini aşan keskinliktedir: “Aksi halde doğacak sonuçların bedeli vahim ötesidir.”

Hükümet ne diyor? Hiçbir şey demiyor ve yapmıyor.

Erdoğan’ın ağzından süreci olumlayan iyimser sözlerinin, fiilî hiçbir karşılığı yok. Bir hükümet tasarrufu olarak ilerleme diyeceğimiz yegâne yenilik, Öcalan’ın şartlarının, bilhassa iletişim imkânları bakımından iyileştirilmesi. O da olmasa, Kürt siyaseti isyan bayrağını açar, Süreç bütünüyle dururdu, çünkü “fesih” ve “silah bırakma” gibi gelişmeler Öcalan’ın önünde açılan alanın eseri.

Bahçeli, Grup Konuşmasında DEM partinin “sorumlu ve sonuç odaklı temaslarını” özenle “kayda değer” bulduğunu belirtirken, Hükümet kanadında takdire ve tebrike şayan hiçbir gelişmeden bahsetmiyor.

Bahçeli’nin gayretleri ile katar yola çıktı, fazladan yolda karşımıza çıkacak engellerin önemli kısmı (bilhassa kamuoyu tepkileri) temizlendi, ama kervan hala istikrarlı ve sonuç alıcı bir yolculuğa çıkmış değil.

Tekrarlayalım:
İnfaz yasası, söz verilmesine rağmen kadük kaldı.
Kayyım sorunu hâlâ çözülmedi.
Kürt-Türk kader birliğini taşıyacak bir anayasal şemsiye ve temel haklar düzeni adına kıpırdanma yok.

DEM ile yaptığı seçim işbirliği için terör suçuyla yargılanan belediye başkanları hala cezaevinde.
Mevcut haliyle bile anayasal düzen ve hukuk devleti güvenceleri işlemiyor. Mahkeme kararlarına rağmen Osman Kavala, Selahaddin Demirtaş, Can Atalay gibi isimler hâlâ içerde.

Birçok sebep var ama iç tutarlılığı olan ve güven veren bir Çözüm Süreci’ne dahil olmanın, güç ve kontrol kaybına yol açacağından endişe eden ve bu yüzden konuya mesafeli duran bir Hükümetimiz var. Kamuoyunun algıladığı başka gerekçe de “ben gitmem” inadının, Çözüm Süreci’nin aktörleri ile pazarlığa bağlanması.

Türkiye’nin elindeki yegâne koz, Bahçeli’nin Cumhur İttifakı içindeki yeri doldurulamaz pozisyonu ve devlet adamı olarak yüklendiği “jeopolitik sorumluluk”tan ibaret.