Kaybettiren zafer… Ya da Pirus zaferi.

Zafer kazanmış gibi görünseniz de aslında kaybetmişsinizdir. Makedon Kralı Romalılar ile öyle bir savaşır ve zafer kazanır ki; ama kayıplarının fazlalığından bir daha savaşacak gücü kalmamıştır. O nedenle bu tür zaferlere kaybettiren zafer denilir.

Kaybettiren büyüme nasıl olur ya da daha çok para kazanırken fakirliğin artışını nasıl başarırsınız? İşte bunu da bize AK Parti iktidarı bize gösterdi.

Gelin beraber bakalım.

2021 yılında GSYH 7 trilyon 434 milyar TL ediyor. Bunun dolar olarak karşılığı ise 834 milyar 494 milyon dolardır. 2021 yılında kişi başına gelirimiz 9.901 $ etmektedir.

2025 yılı III: çeyrekte (2024 yılı III: çeyrekten sonra yıllık rakam) GSYH 57 trilyon 630 milyar liraya yükselmiştir. Bunun dolar olarak karşılığı ise 1 trilyon 537 milyar 899 milyon dolar etmektedir. Buna göre kişi başına gelirimiz 17.924 $ etmektedir.

Not edin: Dolar bazında ulusal gelirimiz 4 yılda yüzde 84,3 artmıştır.

Peki, burada kilit soru şu: Ulusal gelirimiz dolar bazında nerede ise ikiye katlanırken refahımız artmış mıdır? Hadi diyelim ki refahımız yüzde 84 değil de yüzde 50 artmış mıdır?

Gelin başka bir hesapla duruma bakalım:

Türk-İş her ay “Açlık Sınırı” adı altında 4 kişilik bir ailenin gıda giderini açıklıyor. 2021 yılında bir yıllık gıda gideri için gereken para 4.082 $ ediyormuş. Bir kişinin tek başına ulusal gelir kadar para kazandığını kabul edelim. Bu durumda 2021 yılının tamamında 9.901 $ kazanıyor. Ve evine gıda harcaması olarak açlık sınırı kadar olan 4.082 $ harcıyor. Geriye kalan para (5.819 $) ise açlık sınırının 1,43 katı kadardır.

Gelelim 2025 yılının III: çeyreğine… Tabi burada da son 12 aylık veri alıyoruz.

Kişi başına gelirimiz 17.924 $ ediyor. Lakin bir yıllık gıda için harcayacağımız para da 7.637 $ seviyesine yükselmiştir. Çünkü gıda fiyatları dolar bazında %87,1 artış göstermiş… Böylece zorunlu gıda harcaması dışında elimizde kalan para (10.287 $) açlık sınırının 1,35 katına karşılık gelmektedir.

Dikkat ederseniz 2021 yılında kalan para gıda harcamasının 1,43 katı iken şimdi 1,35 katına düşmüştür.

Yani gıda fiyatlarına göre zenginleşmediğimiz gibi küçük bir oran bile olsa fakirleşmiş olduk.

Biraz daha değişik yoldan izah etmeye çalışayım: Dolar bazında kişi başına gelirimiz tam olarak yüzde 81,0 artmıştır. Hatta TUIK’in verdiği reel fiyatları ölçen sabit fiyatlara göre de kişi başına gelirimiz yüzde 15,4 artmış gözükmektedir. Lakin Türk-İŞ’in açıkladığı gıda fiyatlarına göre ise refahımız yüzde 4,5 oranında azalmıştır.

Kazanıyor görülürken fakirleşmek işte tam budur.

Tabi ki bir de gelir dağılımı sorunundan bakmak gerekiyor. Yani kazanılanın da kimler arasında nasıl paylaşıldığı meselesi. 2021 “Nass Ekonomi Modeli” ile gelir dağılımının felaket düzeyde bozulduğunu hesap ettiğimizde alt gelir gruplarının feryadını daha iyi anlamış oluyoruz.

Şimdi ne olacak veya ne oluyor?

Ekranlarda ülke yönetimi ekonomimizin nasıl iyiye gittiğinden bahsedecek. Kişi başına gelirimizin 18 bin dolarlara dayandığını anlatacaklar… Ve siz de öylece ağzınız açık seyredeceksiniz.

Afiyet olsun.