Dün ağustos ayı enflasyon rakamı açıklandı. Buna göre yıllık enflasyon yüzde 9,54’e yükseldi. Ve yıllık enflasyon en çok lokantacılık grubunda arttı. Ve lokantalarda fiyatlar bir yılda yüzde 14,73 yükseldi. Ardından gıdada yıllık artış yüzde 14,44 oldu.

Kısaca, gıdada yaşanan hızlı fiyat artışlarının fiyatlar genel seviyesinin ortalamasını yükselttiğini söyleyebiliriz. Yani yüksek enflasyon gıda arzının kısıtlı olmasından kaynaklanıyor.

Peki, niye Türkiye’de gıda arzı kısıtlı?

Çünkü paralar GAP ve Konya Ovası sulaması gibi dış ticarete konu mal üreten alanlara yatırılmadı. GAP’ta barajlarda su olduğu hâlde sulama kanalı yok. Sulama projelerinin ancak yüzde 16,5’i bitirilebildi. Bunun yerine lüks konut, lüks AVM, lüks otomobil, lüks lokantaya ve popülist üçüncü havalimanı, üçüncü köprü projelerine yatırıldı. Böylece tarım ürünlerinde ve gıda arzında eksiklik meydana geldi. Ve gıda fiyatları hızla artmaya başladı. İşte gıda harcama grubunda yıllık enflasyonun yüzde 15’e yaklaşmasının nedeni bu.

Bu arada kuraklık var bu nedenle gıda fiyatları hızlı artıyor masalına sakın inanmayın. Çünkü geçen yıl aynı dönemde gıda fiyatları yine 10,25 oranında artmıştı. Demek ki yüksek enflasyon gıda yerine lüks tüketime ve popülist projelere para yatırmaktan kaynaklanıyor.

***

Yolsuzluğun maliyeti bir trilyon dolar

Amerikan merkezli fakirliğe karşı uğraşı veren bir organizasyon olan ONE Group raporuna göre; gelişmekte olan ülkelerde yolsuzluklar özel yatırımları, gıda güvenliğini ve temel altyapı projelerini engelliyor. Dolayısıyla yolsuzluklar büyüme hızını düşürüyor. Ve yolsuzlukların olumsuz etkisi özellikle çocuklar üzerinde yüksek oluyor.

Yolsuzluk nedeniyle Sahra altı Afrika’da 10 milyon öğrenci okula gidemiyor. İlave 500 bin ilkokul öğretmeninin ataması yapılamıyor. Ve 11 milyon HIV virüslü hasta tedavi edilemiyor. Yine yolsuzluklar nedeniyle her yıl 3,6 milyon insan ölüyor. Tabii yolsuzluklar hayalî firmalar ve kara para aklamayı da içeriyor.

Böylece yolsuzlukların maliyeti yılda 1 triyon dolar olarak tahmin ediliyor. Dünya toplam yıllık üretiminin 2014’de 76,7 trilyon dolar olacağını hatırlatırsak, yolsuzluk rakamının, oldukça yüksek olduğunu söylemek yanlış olmaz herhalde.

[email protected]