Savaşı devlet, barışı toplum yapar. İstiyorsa toplum, hazırsa barışa ne devlet, ne örgüt durabilir bunun karşısında. Kürt meselesinde bu noktaya vardık mı?

Toplumun savaştan yana olmadığı artık belli, barış talepleri ortada. Şiddet Türkiye’nin gençlerini, kaynaklarını ve umutlarını harcadı yıllarca. Dur denilmezse bu anlamsız, herkese zarar veren süreç devam edecek. Devam etmek ne akıl işi, ne vicdan. Barış ortak talep. Peki ama nasıl bir barış?

Sorun ‘nasıl?’da düğümleniyor. Her durumda çözüm ve barış için tarafların ‘fedakârlık’ yapması şart. İnanın barış için yapılması gereken fedakârlık savaş için otuz yıldır yapılan fedakârlıklar yanında bir hiç.

Toplumun buna hazır olması gerek. Zira topluma rağmen barış olmaz. Her iki taraftan da savaşanların arkasında toplum kalmamışsa barışa yaklaşmışız demektir.

Geçen hafta sonu Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı’nın düzenlediği ‘Toplumsal Uzlaşı ve Medya’ başlıklı toplantı için Diyarbakır’daydık.

Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir, Sur Belediye Başkanı Abdullah Demirbaş, çay ocaklarında, sokaklarda görüştüğümüz Diyarbakırlıların kanaatleri hep aynı; silahlar sussun, barış gelsin, çünkü barışın kaybedeni olmaz.

Umutlar ve beklentiler yüksek. Barış için gerekli toplumsal desteği sağlamak için İmralı görüşmeleri kadar, sürecin kamuoyu boyutunu yönetmek de önemli. Başbakan’ın sık sık sözünü ettiği ‘risk’ler, BDP milletvekillerinin Sinop ve Samsun’da karşılaştıkları hep bu boyutla alakalı.

Meselenin medyayı da ilgilendiren bir boyutu var kuşkusuz. Medya bu ‘risk’leri azaltabilir veya artırabilir. Bu nedenle Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı’nın Diyarbakır toplantısında tartışmaya açtığı ‘toplumsal uzlaşıda medyanın rolü ve sorumluluğu’ meselesi oldukça önemli. Ancak medya bu rolü oynarken kendisi de birtakım ‘riskler’le karşı karşıya...

Kürt meselesini medya yaratmadı, çözecek olan da elbette medya değil. Yine de medyadan bu süreçte yapıcı bir rol oynamasını beklemek herkesin hakkı. Geçen yıl medya patronları ve yöneticileriyle Başbakan’ın Dolmabahçe’de yaptıkları toplantı böyle bir düşüncenin sonucuydu. O gün medyadan PKK ile mücadele sürecinde yardım isteniyordu; şimdi PKK ile görüşmelerde... Dolayısıyla medyanın işi kolay değil.

‘Sorumlu’ davranması bekleniyor her durumda. Peki ‘sorumlu’ davranmak nasıl olacak? Roboski’yi görmemek, Gaziantep saldırısını göstermemek, üç PKK’lı kadının cenaze törenine kameraları kapatmak mı ‘sorumlu davranmak’?

Soru şu; barışta ‘rol oynamak’ ve ‘sorumlu davranmak’ adına haberlere ‘otosansür’ uygular noktaya geliyor mu medya? Dahası, alanda olup bitenlere medyanın uyguladığı ‘karartma’ barışa katkı sunar mı? Sormayan, sorgulamayan, susan bir medya barışa ve uzlaşıya katkıda bulunabilir mi?

Barış için toplumsal destek, bunun için de kışkırtmayan, ötekileştirmeyen bir ‘barış gazeteciliği’ şart; ama bu, olup bitenleri toplumdan gizlemek anlamına gelmiyor.

Bir yandan ‘barış adına’ otosansür tehlikesi, diğer yandan da akıl ve vicdan dışı bir ırkçılık ve nefret söylemi... Türkiye medyası bu ikisi arasında gidip geliyor.

Diyarbakır toplantısında Medialog Platformu bu soruna bir çözüm reçetesi hazırladı (www.medialogplatform.org). İlkeler basit ve anlaşılır; tabii anlamak ve uygulamak isteyene...

Özetle; ‘Medya barışa katkı yapmalı, bunun için bütün yurttaşların kimlik, kültür ve diline tam saygı göstermelidir. Medya kimlikleri ötekileştirmekten kaçınmalı, ırkçılığı, ayrımcılığı ve şiddeti mahkûm etmelidir. Medyanın asli görevi gerçekleri olduğu gibi çarpıtmadan yansıtmaktır. Objektifliğin yanı sıra vicdan ve empati perspektifi de göz ardı edilmemelidir’.

Medya, siyaset, ekonomi... Herkesin cevaplaması gereken soru aynı; barışa hazır mısınız ve fedakârlığa?